परश्वधैस्तत्र शिलोपलैश्च त्रिशूलवज्रोत्तमकम्पनैश्च शरीरसद्मक्षपणं सुघोरं युद्धं प्रवृत्तं दृढवैरबद्धम्
तेथे कुऱ्हाडी, दगड, त्रिशूळ, वज्र आणि मोठ्या गदांनी एकमेकांचा संहार करण्यासाठी, खोल वैराने बांधलेले, अतिशय भयंकर युद्ध सुरू झाले.
अन्योन्यमुद्दिश्य विमर्दतां च प्रधावतां चैव विनिघ्नतां च शब्दो बभूवामरदानवानां युगान्तकालेष्विव सागराणाम्
एकमेकांवर तुटून पडताना, धडकताना आणि मारामारी करताना, देव आणि असुरांचा आवाज युगाच्या शेवटी समुद्र गर्जतो तसा घुमू लागला.
व्रणैरजस्रं क्षतजं वमन्तः कोपोपरक्ता बहुधा नदन्तः गणेश्वरास्ते ऽसुरपुंगवाश्च युध्यन्ति शब्दं च महदुद्गिरन्तः
जखमांतून रक्त सतत वाहत होते, रागाने लाल झालेले, विविध प्रकारे गर्जना करणारे, गणाधिपती आणि असुरांचे श्रेष्ठ, मोठा गोंगाट करत युद्ध करत होते.
मार्गाः पुरे लोहितकर्दमालाः स्वर्णेष्टकास्फाटिकभिन्नचित्राः कृता मुहूर्तेन सुखेन गन्तुं छिन्नोत्तमाङ्गाङ्घ्रिकराः करालाः
नगरातील रस्ते रक्ताने चिखल झाले, तुटलेल्या सोन्याच्या विटा आणि स्फटिक विखुरले गेले, आणि क्षणातच, डोकी, पाय, हात छाटलेले भयंकर योद्धे पडलेले दिसले, त्यामुळे वाट चालणे सोपे झाले.
कोपावृताक्षः स तु तारकाख्यः संख्ये सवृक्षः सगिरिर्निलीनः तस्मिन्क्षणे द्वारवरं रिरक्षो रुद्धं भवेनाद्भुतविक्रमेण
तेव्हा तारक नावाचा, रागाने डोळे लाल झालेले, झाडे आणि डोंगरांमध्ये लपलेला, अद्भुत सामर्थ्याने त्या बंद मुख्य दरवाजाचे रक्षण करण्यासाठी उभा राहिला.
स तत्र प्राकारागतांश्च भूताञ् छातन् महानद्भुतवीर्यसत्त्वः चचार चाप्तेन्द्रियगर्वदृप्तः पुराद्विनिष्क्रम्य ररास घोरम्
तेथे, अद्भुत शक्ती आणि धैर्य असलेला, इंद्रियांवर विजय मिळवल्याचा गर्व असलेला तो, प्राकारावर आलेल्या भुतांना हाकलून लावला आणि नगरातून बाहेर पडून भीषण गर्जना केली.
ततः स दैत्योत्तमपर्वताभो यथाञ्जसा नाग इवाभिमत्तः निवारितो रुद्ररथं जिघृक्षुर् यथार्णवः सर्पति चातिवेलः
मग तो श्रेष्ठ दैत्य, मोठ्या पर्वतासारखा, उन्मत्त हत्तीप्रमाणे वेगाने धावत, रुद्राचा रथ पकडण्याचा प्रयत्न करू लागला, पण समुद्र जसा मर्यादेवर थांबतो तसा तो रोखला गेला.
शेषः सुधन्वा गिरिशश्च देवश् चतुर्मुखो यः स त्रिलोचनश्च ते तारकाख्याभिगता गताजौ क्षोभं यथा वायुवशात्समुद्राः
शेष, सुधन्वा, गिरिश आणि चतुर्मुख, त्रिनेत्री देव — हे सर्व तारकाजवळ गेले आणि युद्धात वाऱ्याने समुद्र हलतो तसा अस्वस्थ झाले.
शेषो गिरीशः सपितामहेशश् चोत्क्षुभ्यमाणः स रथे ऽम्बरस्थः बिभेद संधीषु बलाभिपन्नः कूजन्निनादांश्च करोति घोरान्
शेष, गिरिश आणि पितामहांचा स्वामी, हे तिघेही आकाशातील रथावर उभे राहिले, बलाने सांध्यांवर वार होत असताना फारच अस्वस्थ झाले आणि भीषण आवाज करू लागले.
एकं तु ऋग्वेदतुरंगमस्य पृष्ठे पदं न्यस्य वृषस्य चैकम् तस्थौ भवः सोद्यतबाणचापः पुरस्य तत्सङ्गसमीक्षमाणः
भव, उंचावलेला धनुष्य आणि बाण घेऊन, एक पाऊल ऋग्वेदाच्या घोड्याच्या पाठीवर आणि दुसरे वृषभावर ठेवून, त्या नगराच्या गर्दीचे निरीक्षण करत उभा राहिला.
तदा भवपदन्यासाद् धयस्य वृषभस्य च पेतुः स्तनाश्च दन्ताश्च पीडिताभ्यां त्रिशूलिना
मग भवाच्या पायाच्या दडपणामुळे, घोडा आणि वृषभ यांचे स्तन आणि दात, त्रिशूळधारीने दाबल्यामुळे, गळून पडले.
ततःप्रभृति चाश्वानां स्तना दन्ता गवां तथा मूढाः समभवंस्तेन चादृश्यत्वमुपागताः
त्या वेळेपासून, घोड्यांचे आणि गायींचे स्तन आणि दात मंद झाले, आणि म्हणून ते तसेच दिसू लागले.
तारकाख्यस्तु भीमाक्षो रौद्ररक्तान्तरेक्षणः रुद्रान्तिके सुसंरुद्धो नन्दिना कुलनन्दिना
भीषण डोळे आणि रक्तासारखे लाल डोळ्यांच्या ताऱकाला, रुद्रांच्या समोर कुलाचा आनंद असलेल्या नंदीने घट्ट पकडले.
परश्वधेन तीक्ष्णेन स नन्दी दानवेश्वरम् तक्षयामास वै तक्षा चन्दनं गन्धदो यथा
नंदीने तीक्ष्ण कुऱ्हाडीने दानवांचा राजा ताऱकावर वार केला, जसा एखादा लाकूडतोड्या चंदनाचे झाड तोडतो तसा त्याला कापले.
परश्वधहतः शूरः शैलादिः शरभो यथा दुद्राव खड्गं निष्कृष्य तारकाख्यो गणेश्वरम्
कुऱ्हाडीच्या घावाने जखमी झालेला तो पराक्रमी ताऱक, जसा एखादा जंगली प्राणी डोंगराच्या आघाताने पळतो, तसा तलवार काढून गणेश्वराकडे धावला.
यज्ञोपवीतम् आदाय चिछेद च ननाद च ततः सिंहरवो घोरः शङ्खशब्दश्च भैरवः गणेश्वरैः कृतस्तत्र तारकाख्ये निषूदिते
त्याने यज्ञोपवीत पकडून तो कापला आणि मोठ्याने गर्जना केली; तेव्हा ताऱकाचा वध झाल्यावर गणेश्वरांनी सिंहासारखी भीषण गर्जना आणि शंखांचा भयंकर आवाज केला.
प्रमथारसितं श्रुत्वा वादित्रस्वनमेव च पार्श्वस्थः सुमहापार्श्वं विद्युन्मालिं मयो ऽब्रवीत्
प्रमथांचा काळा गट आणि वाद्यांचा आवाज ऐकून, जवळ उभा असलेला माया, मोठ्या बाजूचा विद्युत्माळीला म्हणाला.
बहुवदनवतां किमेष शब्दो नदतां श्रूयते भिन्नसागराभः वद वचनं तडिन्मालिन् किं किम् एतद्गणपाला युयुधुर्ययुर्गजेन्द्राः
हे कशाचे आवाज आहेत, असे वाटते जणू अनेक तोंडांनी गर्जना केली आणि समुद्र फाटल्यासारखा गजर आहे. विद्युत्माळी, सांग ना, हे काय आहे? गणपालांचे हत्तीप्रमाणे वीर युद्धासाठी गेले आहेत का?
इति मयवचनाङ्कुशार्दितस्तं तडिन्माली रविरिवांशुमाली रणशिरसि समागतः सुराणां निजगादेदम् अरिंदमो ऽतिहर्षात्
मायाने असे विचारल्यावर, विद्युत्माळी सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, रणभूमीत आला आणि शत्रूंना जिंकणाऱ्या देवांना अत्यंत आनंदाने म्हणाला.
यमवरुणमहेन्द्ररुद्रवीर्यस् तव यशसो निधिर्धीर तारकाख्यः सकलसमरशीर्षपर्वतेन्द्रो युद्ध्वा यस्तपति हि तारको गणेन्द्रैः
धीरगंभीर योद्ध्या, यम, वरुण, इंद्र आणि रुद्र यांच्या सामर्थ्याचा आणि तुझ्या कीर्तीचा आधार असलेला ताऱक, सर्व युद्धभूमींचा शिखर, आता गणेश्वरांशी युद्ध करताना नष्ट होत आहे.
मृदितम् उपनिशम्य तारकाख्यं रविदीप्तानलभीषणायताक्षम् हृषितसकलनेत्रलोमसत्त्वाः प्रमथास्तोयमुचो यथा नदन्ति
ताऱकाचा पराभव झाल्याचे ऐकून, सूर्य आणि अग्नीप्रमाणे डोळे तेजस्वी झालेले, आनंदाने डोळे आणि अंग फुललेले प्रमथ, पावसाच्या ढगांप्रमाणे मोठ्याने गर्जना करू लागले.
इति सुहृदो वचनं निशम्य तत् त्वं तडिमालेः स मयः सुवर्णमाली रणशिरस्य् असिताञ्जनाचलाभो जगदे वाक्यमिदं नवेन्दुमालिम्
मित्राचे हे शब्द ऐकून, सुवर्णमाळ घातलेला माया, रणभूमीत काळ्या काजळाच्या डोंगरासारखा आणि नवीन चंद्रकोर मस्तकी असलेल्या विद्युत्माळीला म्हणाला.
विद्युन्मालिन्न नः कालः साधितुं ह्यवहेलया करोमि विक्रमेणैतत् पुरं व्यसनवर्जितम्
विद्युत्माळी, आता आपल्याला निष्काळजीपणे वागण्याची वेळ नाही; मी धैर्याने हे नगर संकटमुक्त करीन.
विद्युन्माली ततः क्रुद्धो मयश्च त्रिपुरेश्वरः गणाञ्जघ्नुस्तु द्राघिष्ठाः सहितास्तैर्महासुरैः
तेव्हा रागावलेला विद्युत्माळी आणि त्रिपुराचा स्वामी माया, मोठ्या असुरांसह मिळून, श्रेष्ठ गणांना पराभूत करू लागले.
येन येन ततो विद्युन् माली याति मयश्च सः तेन तेन पुरं शून्यं प्रमथैः प्रहृतैः कृतम्
विद्युत्माळी आणि माया ज्या ज्या ठिकाणी गेले, तिथे प्रमथांच्या आघाताने ती नगरे ओस पडली.
अथ यमवरुणमृदङ्गघोषैः पणवडिण्डिमज्यास्वनप्रघोषैः सकरतलपुटैश्च सिंहनादैर् भवमभिपूज्य तदा सुरा अवतस्थुः
मग यम आणि वरुण यांच्या ढोलांचा गजर, पणाव आणि डिंडिमांचा आवाज, हातांनी टाळ्या वाजवत सिंहासारख्या गर्जना करत, देवांनी भवाचे पूजन केले आणि सज्ज झाले.
सम्पूज्यमानो दितिजैर्महात्मभिः सहस्ररश्मिप्रतिमौजसैर् विभुः अभिष्टुतः सत्यरतैस् तपोधनैर् यथास्तशृङ्गाभिगतो दिवाकरः
महात्मा दैत्यांनी पूजन केलेल्या, हजार सूर्यांच्या तेजासारखा प्रकाशमान असलेल्या, सत्यनिष्ठ तपस्व्यांनी स्तुती केलेल्या त्याने, जणू सूर्य पर्वताच्या शिखरावर जातो तसा तेज दाखवला.
तारकाख्ये हते युद्धे उत्सार्य प्रमथान्मयः उवाच दानवान्भूयो भूयः स तु भयावृतान्
ताऱक युद्धात मारला गेल्यावर आणि प्रमथांना हाकलून दिल्यावर, घाबरलेल्या मयाने पुन्हा पुन्हा दानवांना संबोधून बोलले.
भो ऽसुरेन्द्राधुना सर्वे निबोधध्वं प्रभाषितम् यत्कर्तव्यं मया चैव युष्माभिश्च महाबलैः
असुरराजांनो, आता सर्वांनी माझे बोलणे ऐका—माझ्याकडून आणि तुमच्यासारख्या बलाढ्य वीरांकडून काय करावे लागेल ते मी सांगतो.
पुष्यं समेष्यते काले चन्द्रश्चन्द्रनिभाननाः यदैकं त्रिपुरं सर्वं क्षणमेकं भविष्यति
योग्य वेळी पुष्य नक्षत्र येईल आणि चंद्र, ज्याचे मुख चंद्रासारखे आहे, तो येईल, तेव्हा एक क्षणासाठी सर्व त्रिपुर एकत्र येतील.