मघवा तु निहन्तुं तानसुरानमरेश्वरः लोकपाला ययुः सर्वे गणपालाश्च सर्वशः
मग मघवान, अमरांचा स्वामी, त्या असुरांचा नाश करण्यासाठी गेला आणि सर्व लोकपाल व गणांचे प्रमुखही त्याच्याबरोबर गेले.
ईश्वरा मोदिताः सर्व उत्पेतुश्चाम्बरे तदा खगतास्तु विरेजुस्ते पक्षवन्त इवाचलाः
सर्व देव आनंदित झाले आणि तेव्हा आकाशात उडाले; आकाशात फिरताना, ते पंख असलेल्या पर्वतांसारखे तेजस्वी दिसत होते.
प्रययुस्तत्पुरं हन्तुं शरीरमिव व्याधयः शङ्खाडम्बरनिर्घोषैः पणवान्पटहानपि नादयन्तः पुरो देवा दृष्टास्त्रिपुरवासिभिः
ते त्या नगरीचा नाश करण्यासाठी गेले, जणू आजार शरीरावर हल्ला करतात तसे, शंख, ढोल आणि इतर वाद्यांच्या गजरात, देवांना त्रिपुरावासीयांनी पाहिले.
हरः प्राप्त इतीवोक्त्वा बलिनस्ते महासुराः आजग्मुः परमं क्षोभम् अत्ययेष्विव सागराः
'हर आले' असे म्हणत, ते बलाढ्य महाअसुर मोठ्या घाबराटीने ग्रासले गेले, जणू महासंकटाच्या वेळी समुद्रात खळबळ माजते.
सुरतूर्यरवं श्रुत्वा दानवा भीमदर्शनाः निनेदुर्वादयन्तश्च नानावाद्यान्यनेकशः
दैवी वाद्यांचा आवाज ऐकून, भीषण दिसणारे दानव मोठ्याने गर्जले आणि अनेक प्रकारची वाद्ये वाजवू लागले.
भूयोदीरितवीर्यास्ते परस्परकृतागसः पूर्वदेवाश्च देवाश्च सूदयन्तः परस्परम्
पूर्वी पराक्रम दाखवलेले, एकमेकांवर अन्याय केलेले जुने आणि सध्याचे देव, आता एकमेकांचा नाश करू लागले.
आक्रोशे ऽपि समप्रख्ये तेषां देहनिकृन्तनम् प्रवृत्तं युद्धमतुलं प्रहारकृतनिःस्वनम्
त्यांनी एकमेकांवर तितक्याच रागाने ओरडत असतानाच, त्यांच्या मध्ये भीषण आणि अद्वितीय युद्ध सुरू झाले, ज्यात शस्त्रांच्या आवाजात देह तुटू लागले.
निष्पतन्त इवादित्याः प्रज्वलन्त इवाग्नयः शंसन्त इव नागेन्द्रा भ्रमन्त एव पक्षिणः गिरीन्द्रा इव कम्पन्तो गर्जन्त इव तोयदाः
ते जणू प्रज्वलित सूर्यांसारखे पुढे गेले, जणू तेजस्वी अग्निसारखे जळू लागले, मोठ्या नागांसारखे गर्जना करू लागले, पक्ष्यांसारखे फिरू लागले, डोंगरांसारखे हलू लागले आणि मेघांसारखे गडगडाट करू लागले.
जृम्भन्त इव शार्दूलाः गर्जन्त इव तोयदाः प्रवृद्धोर्मितरंगौघाः क्षुभ्यन्त इव सागराः
ते वाघांसारखे आ वासून, पावसाच्या ढगांसारखे गर्जना करत होते, वाढलेल्या लाटांसारखे समुद्र उचंबळत होते आणि समुद्रासारखे अस्वस्थ झाले होते.
प्रमथाश्च महाशूरा दानवाश्च महाबलाः युयुधुर्निश्चला भूत्वा वज्रा इव महाचलैः
प्रमथ आणि बलाढ्य दानव दोघेही, मोठ्या हिमालयावर वज्र कोसळावे तसे, खंबीरपणे एकमेकांशी लढू लागले.
कार्मुकाणां विकृष्टानां बभूवुर्दारुणा रवाः कालानुगानां मेघानां यथा वियति वायुना
ओढलेल्या धनुष्यांचा कठोर आवाज आकाशातील वाऱ्याने हलणाऱ्या काळ्या मेघांसारखा घुमू लागला.
आहुश्च युद्धे मा भैषीः क्व यास्यसि मृतो ह्यसि प्रहराशु स्थितो ऽस्म्यत्र एहि दर्शय पौरुषम्
युद्धात ते ओरडले: 'घाबरू नकोस! कुठे जाणार? तू आता मेलासच! पटकन वार कर, मी इथेच उभा आहे—ये, आपले शौर्य दाखव!'
गृहाण छिन्द्धि भिन्द्धीति खाद मारय दारय इत्यन्योन्यम् अनूच्चार्य प्रययुर्यमसादनम्
एकमेकांना 'पकड! छेद! फोड! खा! मार! फाड!' असे ओरडत ते यमाच्या घराकडे धावले.
खड्गापवर्जिताः केचित् केचिच्छिन्नाः परश्वधैः केचिन्मुद्गरचूर्णाश्च केचिद्बाहुभिराहताः
काहींना तलवारीने ठार मारले, काहींना कुऱ्हाडीने छेदले, काहींना गदेद्वारे चिरडले, तर काहींना हातांनी मारले.
पट्टिशैः सूदिताः केचित् केचिच्छूलविदारिताः दानवाः शरपुष्पाभाः सवना इव पर्वताः निपतन्त्यर्णवजले भीमनक्रतिमिङ्गिले
काही दानव भाले घुसवून फाडले गेले, काहींना शूळाने छेदले, आणि काही बाणांच्या फुलांसारखे चमकत, भयंकर मगर आणि तिमिंगिलांच्या मध्ये, डोंगर समुद्रात पडावा तसे पाण्यात कोसळले.
व्यसुभिः सुनिबद्धाङ्गैः पतमानैः सुरेतरैः संबभूवार्णवे शब्दः सजलाम्बुदनिस्वनः
जरी शरीर जुळलेले असले तरी प्राण गेलेल्या देव आणि इतर पडलेल्यांनी समुद्रात पावसाळी मेघांसारखा आवाज केला.
तेन शब्देन मकरा नक्रास्तिमितिमिङ्गिलाः मत्ता लोहितगन्धेन क्षोभयन्तो महार्णवम्
त्या आवाजामुळे मगर, माशा आणि तिमिंगिल, रक्ताच्या वासाने वेडावून, मोठ्या समुद्राला अस्वस्थ करू लागले.
परस्परेण कलहं कुर्वाणा भीममूर्तयः भ्रमन्ते भक्षयन्तश्च दानवानां च लोहितम्
भीषण रूप असलेले ते एकमेकांशी भांडू लागले, फिरत फिरत दानवांचे रक्त पिऊ लागले.
सरथान् सायुधान् साश्वान् सवस्त्राभरणावृतान् जग्रसुस्तिमयो दैत्यान् द्रावयन्तो जलेचरान्
मगरांनी जलचरांना हाकलून, दैत्यांना त्यांच्या रथांसह, शस्त्र, घोडे, वस्त्र आणि दागिन्यांसह गिळून टाकले.
मृधं यथासुराणां च प्रमथानां प्रवर्तते अम्बरे ऽम्भसि च तथा युद्धं चक्रुर्जलेचराः
जसे असुर आणि प्रमथ आकाशात व पाण्यात लढतात, तसेच जलचरांनीही एकमेकांशी युद्ध केले.
यथा भ्रमन्ति प्रमथाः सदैत्यास् तथा भ्रमन्ते तिमयः सनक्राः यथैव छिन्दन्ति परस्परं तु तथैव क्रन्दन्ति विभिन्नदेहाः
जसे प्रमथ आणि दैत्य फिरतात, तसेच मगर आणि तिमिंगिलही फिरतात; जसे ते एकमेकांवर वार करतात, तसेच जखमी झालेल्यांच्या तुटलेल्या देहातून ओरडण्याचा आवाज येतो.
व्रणाननैर् अङ्गरसं स्रवद्भिः सुरासुरैर्नक्रतिमिङ्गिलैश्च कृतो मुहूर्तेन समुद्रदेशः सरक्ततोयः समुदीर्णतोयः
क्षणातच समुद्राचा परिसर रक्ताळ्या आणि उसळणाऱ्या पाण्याने भरून गेला, जखमांतून अंगरस वाहणारे देव, असुर, मगर आणि तिमिंगिल एकत्र मिसळले.
पूर्वं महाम्भोधरपर्वताभं द्वारं महान्तं त्रिपुरस्य शक्रः निपीड्य तस्थौ महता बलेन युक्तो ऽमराणां महता बलेन
सर्वप्रथम, अमरांचा मोठा बळ लाभलेला इंद्र, मोठ्या पर्वत किंवा मेघासारख्या त्रिपुराच्या विशाल दरवाजावर दडपून उभा राहिला.
तथोत्तरं सो ऽन्तरजो हरस्य बालार्कजाम्बूनदतुल्यवर्णः स्कन्दः पुरद्वारमथारुरोह वृद्धो ऽस्तशृङ्गं प्रपतन्निवार्कः
नंतर, सोन्यासारखा किंवा उगवत्या सूर्यासारखा वर्ण असलेला स्कंद, हराच्या नगरीच्या उत्तरेकडील आतील दरवाजावर चढला, जणू वृद्ध सूर्य आठ शिखरांच्या पर्वतावर पडतो तसा.
यमश्च वित्ताधिपतिश्च देवो दण्डान्वितः पाशवरायुधश्च देवारिणस्तस्य पुरस्य द्वारं ताभ्यां तु तत्पश्चिमतो निरुद्धम्
यम आणि धनाचा अधिपती, दोघेही देव, काठी आणि फास घेऊन त्या नगराच्या पश्चिम दरवाजावर उभे राहिले आणि देवांचे शत्रू आत येऊ नयेत म्हणून तो दरवाजा बंद केला.
दक्षारिरुद्रस्तपनायुताभः स भास्वता देवरथेन देवः तद्दक्षिणद्वारमरेः पुरस्य रुद्ध्वावतस्थौ भगवांस्त्रिनेत्रः
दक्षाचा शत्रू, त्रिनेत्री रुद्र, दहा हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी, आपल्या दिव्य रथासह त्या शत्रूच्या नगराच्या दक्षिण दरवाजावर उभा राहिला आणि तो दरवाजा रोखून धरला.
तुङ्गानि वेश्मानि सगोपुराणि स्वर्णानि कैलासशशिप्रभाणि प्रह्लादरूपाः प्रमथावरुद्धा ज्योतींषि मेघा इव चाश्मवर्षाः
कैलासाच्या चंद्रासारखी तेजस्वी, सोन्याची आणि उंच गडकोटांसह सुंदर अशी घरे, प्रमथगणांनी वेढली होती; ती मेघ जसे दगडांचा पाऊस पाडतात तशी भासू लागली.
उत्पात्य चोत्पाट्य गृहाणि तेषां सशैलमालासमवेदिकानि प्रक्षिप्य प्रक्षिप्य समुद्रमध्ये कालाम्बुदाभाः प्रमथा विनेदुः
प्रमथगणांनी त्या घरांना, पर्वतरांगा आणि वेदिकांसह, उखडून समुद्राच्या मध्यभागी फेकून दिली आणि ते काळ्या वादळी मेघांसारखे गर्जना करू लागले.
रक्तानि चाशेषवनैर्युतानि साशोकखण्डानि सकोकिलानि गृहाणि हे नाथ पितः सुतेति भ्रातेति कान्तेति प्रियेति चापि उत्पाट्यमानेषु गृहेषु नार्यस् त्व् अनार्यशब्दान्विविधान्प्रचक्रुः
रक्ताळलेली, असंख्य वनांनी भरलेली, शोकाने तुटलेली आणि कोकिळांनी गूंजणारी घरे उखडली जात असताना, 'हे नाथ! बाबा! मुला! भाऊ! प्रियकरा! प्रिये!' असे हाका मारत त्या स्त्रिया विविध अशोभनीय शब्दांनी आक्रोश करू लागल्या.
कलत्रपुत्रक्षयप्राणनाशे तस्मिन्पुरे युद्धमतिप्रवृत्ते महासुराः सागरतुल्यवेगा गणेश्वराः कोपवृताः प्रतीयुः
पत्नी, मुले आणि जीव नष्ट होत असताना, त्या नगरात भीषण युद्ध पेटले होते. तेव्हा महासुरांनी, समुद्रासारख्या वेगाने, संतप्त गणाधिपतींना परतवून लावले.