कोटवी कोटितीर्थे तु सुगन्धा माधवे वने गोदाश्रमे त्रिसंध्या तु गङ्गाद्वारे रतिप्रिया
कोटितीर्थावर कोटवी आहे, माधव वनात तिला सुगंधा म्हणतात. गोदाश्रमात तिचं नाव त्रिसंध्या आहे, आणि गंगाद्वारावर तिला रतिप्रिया म्हणतात.
शिवकुण्डे शिवानन्दा नन्दिनी देविकातटे रुक्मिणी द्वारवत्यां तु राधा वृन्दावने वने
शिवकुंडावर तिला शिवानंदा म्हणतात, देविका नदीच्या काठावर नंदिनी आहे. द्वारकेत रुक्मिणी आहे, आणि वृंदावनाच्या वनात राधा आहे.
देवकी मथुरायां तु पाताले परमेश्वरी चित्रकूटे तथा सीता विन्ध्ये विन्ध्याधिवासिनी
मथुरेत देवकी आहे, पाताळात परमेवरी आहे. चित्रकूटावर सीता आहे, आणि विंध्य पर्वतात विंध्याधिवासिनी आहे.
सह्याद्राव् एकवीरा तु हरिश्चन्द्रे तु चन्द्रिका रमणा रामतीर्थे तु यमुनायां मृगावती
सह्याद्रीत एकवीरा आहे, हरिश्चंद्रावर चंद्रिका आहे. रामतीर्थावर रमणा आहे, आणि यमुनेच्या काठी मृगावती आहे.
करवीरे महालक्ष्मीर् उमा देवी विनायके अरोगा वैद्यनाथे तु महाकाले महेश्वरी
करवीरमध्ये महालक्ष्मी आहे, विनायकाजवळ उमा देवी आहे. वैद्यनाथ येथे आरोगा आहे, आणि महाकाळावर महेश्वरी आहे.
अभयेत्युष्णतीर्थेषु चामृता विन्ध्यकन्दरे माण्डव्ये माण्डवी नाम स्वाहा माहेश्वरे पुरे
उष्णतीर्थावर अभया आहे, विंध्याच्या गुहेत चामृता आहे. मांडव्य येथे मांडवी आहे, आणि महेश्वर नगरीत स्वाहा आहे.
छागलाण्डे प्रचण्डा तु चण्डिका मकरन्दके सोमेश्वरे वरारोहा प्रभासे पुष्करावती
छागलांड येथे प्रचंडा आहे, मकरंदात चंडिका आहे. सोमेश्वर येथे वरारोहा आहे, आणि प्रभास क्षेत्रात पुष्करावती आहे.
देवमाता सरस्वत्यां पारावारतटे मता महालये महाभागा पयोष्ण्यां पिङ्गलेश्वरी
सरस्वती नदीवर देवमाता आहे, परावराच्या काठी माता आहे. महालयात महाभागा आहे, आणि पयोष्णीवर पिंगलेश्वरी आहे.
सिंहिका कृतशौचे तु कार्त्तिकेये यशस्करी उत्पलावर्तके लोला सुभद्रा शोणसंगमे
कृतशौच येथे सिंहीका आहे, कार्तिकेयाजवळ यशस्करी आहे. उत्पलावर्तक येथे लोला आहे, आणि शोण संगमावर सुभद्रा आहे.
माता सिद्धपुरे लक्ष्मीर् अङ्गना भरताश्रमे जालंधरे विश्वमुखी तारा किष्किन्धपर्वते
सिद्धपूरात माता लक्ष्मी आहे, भरताश्रमात अंगणा आहे. जालंधर येथे विश्वमुखी आहे, आणि किष्किंधा पर्वतावर तारा आहे.
देवदारुवने पुष्टिर् मेधा काश्मीरमण्डले भीमा देवी हिमाद्रौ तु पुष्टिर्विश्वेश्वरे तथा
देवदारूच्या वनात पुष्टी आहे, काश्मीर प्रदेशात मेधा आहे. हिमालयात भीमा देवी आहे, आणि विश्वेश्वराजवळही पुष्टी आहे.
कपालमोचने शुद्धिर् माता कायावरोहणे शङ्खोद्धारे ध्वनिर्नाम धृतिः पिण्डारके तथा
कपालमोचन येथे शुद्धी आहे, काया वरोहण येथे माता आहे. शंखोद्धार येथे ध्वनी आहे, आणि पिंडारक येथे धृती आहे.
काला तु चन्द्रभागायाम् अच्छोदे शिवकारिणी वेणायाममृता नाम बदर्यामुर्वशी तथा
चंद्रभागा नदीवर काला आहे, अचछोद येथे शिवकारिणी आहे. वेणा नदीवर अमृता आहे, आणि बदरी येथे उर्वशी आहे.
ओषधी चोत्तरकुरौ कुशद्वीपे कुशोदका मन्मथा हेमकूटे तु मुकुटे सत्यवादिनी
उत्तरकुरू प्रदेशात औषधी आहे, कुशद्वीपात कुशोदका आहे. हेमकूटावर मनमथा आहे, आणि मुकुट येथे सत्यवादिनी आहे.
अश्वत्थे वन्दनीया तु निधिर्वैश्रवणालये गायत्री वेदवदने पार्वती शिवसंनिधौ
अश्वत्थाखाली वंदनीय आहे, वैश्रवणाच्या घरात निधी आहे. वेदाच्या मुखाशी गायत्री आहे, आणि शिवाच्या सान्निध्यात पार्वती आहे.
देवलोके तथेन्द्राणी ब्रह्मास्येषु सरस्वती सूर्यबिम्बे प्रभा नाम मातॄणां वैष्णवी मता
देवलोकात इंद्राणी आहे, ब्रह्माच्या आसनावर सरस्वती आहे. सूर्याच्या तेजात प्रभा आहे, आणि मातांमध्ये वैष्णवी आहे.
अरुन्धती सतीनां तु रामासु च तिलोत्तमा चित्ते ब्रह्मकला नाम शक्तिः सर्वशरीरिणाम्
सती स्त्रियांमध्ये अरुंधती, रामांमध्ये तिलोत्तमा, आणि सर्वांच्या मनात 'ब्रह्मकला' नावाची शक्ती वास करते.
एतदुद्देशतः प्रोक्तं नामाष्टशतमुत्तमम् अष्टोत्तरं च तीर्थानां शतमेतदुदाहृतम्
अशा रीतीने, एकशे आठ उत्तम नावे सांगितली गेली; आणि या ठिकाणी शंभर तीर्थांची नावेही सांगितली आहेत.
यः स्मरेच्छृणुयाद् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते एषु तीर्थेषु यः कृत्वा स्नानं पश्यति मां नरः
जो कोणी हे आठवतो किंवा ऐकतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो; आणि या तीर्थांमध्ये स्नान करून जो माझे दर्शन घेतो—
सर्वपापविनिर्मुक्तः कल्पं शिवपुरे वसेत् यस्तु मत्परमं कालं करोत्येतेषु मानवः
—तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन एक कल्प शिवाच्या नगरीत राहतो; आणि जो या ठिकाणी आपला सर्वात श्रेष्ठ काळ मला अर्पण करतो—
स भित्त्वा ब्रह्मसदनं पदमभ्येति शांकरम् नाम्नामष्टशतं यस्तु श्रावयेच्छिवसंनिधौ
—तो ब्रह्माच्या लोकाला ओलांडून शिवपद प्राप्त करतो. आणि जो कोणी ही एकशे आठ नावे शिवाच्या सान्निध्यात ऐकवतो—
तृतीयायामथाष्टम्यां बहुपुत्रो भवेन्नरः गोदाने श्राद्धदाने वा अहन्य् अहनि वा बुधः
—तृतीया किंवा अष्टमीला, तो मनुष्य अनेक पुत्रांचा पिता होतो; गायींचे दान असो, श्राद्ध असो किंवा कोणत्याही दिवशी, ज्ञानी व्यक्ती—
देवार्चनविधौ विद्वान् पठन् ब्रह्माधिगच्छति एवं वदन्ती सा तत्र ददाहात्मानम् आत्मना
—देवतांची पूजा करताना हे पठण करणारा विद्वान ब्रह्मपद प्राप्त करतो. तिथे तिने स्वतःला स्वतः अर्पण करत असे सांगितले.
स्वायम्भुवो ऽपि कालेन दक्षः प्राचेतसो ऽभवत् पार्वती साभवद्देवी शिवदेहार्धधारिणी
स्वायंभुव पुढे काळानुसार प्रचेतसांचा पुत्र दक्ष झाला; आणि पार्वती ही देवी बनली, जिला शिवाच्या देहाचा अर्धा भाग मिळाला.
मेनागर्भसमुत्पन्ना भुक्तमुक्तिफलप्रदा अरुन्धती जपन्त्येतत् प्राप योगमनुत्तमम्
मेनाच्या उदरातून जन्मलेली ती, भोग आणि मुक्तीचे फळ देते; अरुंधतीने हे जपून श्रेष्ठ योग प्राप्त केला.
पुरूरवाश्च राजर्षिलोके व्यजेयताम् अगात् ययातिः पुत्रलाभं च धनलाभं च भार्गवः
पुरूरवा राजर्षींच्या लोकात प्रसिद्ध झाला; ययातिला पुत्रप्राप्ती आणि धनप्राप्ती झाली; आणि भार्गवालाही तसेच लाभले.
तथान्ये देवदैत्याश्च ब्राह्मणाः क्षत्रियास्तथा वैश्याः शूद्राश्च बहवः सिद्धिमीयुर्यथेप्सिताम्
इतर देव, दैत्य, ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि अनेक शूद्र यांनीही आपल्याला हवे तसे सिद्धी प्राप्त केली.
यत्रैतल्लिखितं तिष्ठेत् पूज्यते देवसंनिधौ न तत्र शोको दौर्गत्यं कदाचिदपि जायते
जिथे हे लिहिलेले असते आणि देवांच्या सान्निध्यात पूजले जाते, तिथे कधीही दुःख किंवा दारिद्र्य येत नाही.
लोकाः सोमपथा नाम यत्र मारीचनन्दनाः वर्तन्ते देव पितरो देवा यान्भावयन्त्यलम्
सोमपथ नावाचे लोक आहेत, जिथे मरीचीचे वंशज वास करतात—हे देवपितर आहेत, ज्यांना देव नेहमी सन्मान देतात.
अग्निष्वात्ता इति ख्याता यज्वानो यत्र संस्थिताः अच्छोदा नाम तेषां तु मानसी कन्यका नदी
तिथे 'अग्निष्वात्त' म्हणून प्रसिद्ध असलेले यज्ञ करणारे वसतात; त्यांच्यात 'अच्छोदा' नावाची, मनातून उत्पन्न झालेली कन्या नदी आहे.