देवेतरा देववरैर्विभिन्नाः सीदन्ति पङ्केषु यथा गजेन्द्राः वज्रेण भीमेन च वज्रपाणिः शक्त्या च शक्त्या च मयूरकेतुः
दैवत नसलेले जे होते, त्यांना देवश्रेष्ठांनी मारले, ते दलदलीत गजेंद्रासारखे बुडाले; वज्रपाणीने वज्राने, आणि बलवान मयूरकेतूने शूलाने हल्ला केला.
दण्डेन चोग्रेण च धर्मराजः पाशेन चोग्रेण च वारिगोप्ता शूलेन कालेन च यक्षराजो वीर्येण तेजस्वितया सुकेशः
धर्मराजाने आपल्या भयंकर दंडाने, वरुणाने आपल्या कठोर पाशाने, यक्षराजाने त्रिशूळाने, आणि सुकेशाने आपल्या सामर्थ्य व तेजाने युद्ध केले.
गणेश्वरास्ते सुरसंनिकाशाः पूर्णाहुतीसिक्तशिखिप्रकाशाः उत्सादयन्ते दनुपुत्रवृन्दान् यथैव इन्द्राशनयः पतन्त्यः
ते गणनायक, देवांसारखे तेजस्वी, पूर्णाहुतीने न्हालेल्या शिखांसारखे, त्यांनी दानुपुत्रांच्या सैन्याचा नाश केला, जसे इंद्राचे वज्र आकाशातून कोसळतात.
मयस्तु देवान्परिरक्षितारम् उमात्मजं देववरं कुमारम् शरेण भित्त्वा स हि तारकासुतं स तारकाख्यासुरम् आबभाषे
पण मायाने, उमा-पुत्र आणि देवांचे रक्षक कुमार याला बाण मारून, तारक नावाच्या दैत्यपुत्राला, म्हणजेच तारकाला, संबोधले.
कृत्वा प्रहारं प्रविशामि वीरं पुरं हि दैत्येन्द्रबलेन युक्तः विश्राममूर्जस्करमप्यवाप्य पुनः करिष्यामि रणं प्रपन्नैः
मी हल्ला करून, दैत्यराजाच्या बळाने युक्त अशा किल्ल्यात प्रवेश करतो; विश्रांती व नवे बळ मिळवून, पुन्हा युद्धासाठी बाहेर येणाऱ्यांशी सामना करीन.
वयं हि शस्त्रक्षतविक्षताङ्गा विशीर्णशस्त्रध्वजवर्मवाहाः जयैषिणस्ते जयकाशिनश्च गणेश्वरा लोकवराधिपाश्च
आम्ही शस्त्रांनी जखमी, आमची शस्त्रे, ध्वज, कवच आणि वाहने तुटलेली, विजयाची इच्छा बाळगणारे, विजयासाठी झगडणारे, तसेच गणनायक आणि लोकांचे स्वामीही आहेत.
मयस्य श्रुत्वा दिवि तारकाख्यो वचो ऽभिकाङ्क्षन्क्षतजोपमाक्षः विवेश तूर्णं त्रिपुरं दितेः सुतैः सुतैरदित्या युधि वृद्धहर्षैः
मायाचे आकाशातील बोल ऐकून, तारक, विजयाची तीव्र इच्छा डोळ्यात घेऊन, लगेच दितीपुत्र आणि अदितीपुत्रांसह, युद्धात आनंदाने, त्रिपुरात शिरला.
मयः प्रहारं कृत्वा तु मायावी दानवर्षभः विवेश तूर्णं त्रिपुरम् अभ्रं नीलमिवाम्बरम्
मग मायावी, दानवांचा श्रेष्ठ मया, हल्ला करून, आकाशातील निळ्या मेघासारख्या अंधाऱ्या त्रिपुरात पटकन शिरला.
स दीर्घमुष्णं निःश्वस्य दानवान्वीक्ष्य मध्यगान् दध्यौ लोकक्षये प्राप्ते कालं काल इवापरः
त्याने दीर्घ, गरम श्वास टाकला आणि मधोमध जमलेल्या दानवांकडे पाहून, जणू काही काळच दुसऱ्यांदा अवतरला आहे, असं विचार करत जगाच्या विनाशाचा काळ जवळ आला आहे, असं मनाशी धरलं.
इन्द्रो ऽपि बिभ्यते यस्य स्थितो युद्धेप्सुरग्रतः स चापि निधनं प्राप्तो विद्युन्माली महायशाः
ज्याच्यासमोर युद्धासाठी सज्ज असलेला इंद्रही घाबरतो, तोच तेजस्वी विद्युन्माळी देखील आज मृत्यूला सामोरा गेला.
दुर्गं वै त्रिपुरस्यास्य न समं विद्यते पुरम् तस्याप्येषो ऽनयः प्राप्तो न दुर्गं कारणं क्वचित्
त्रिपुराचं किल्ल्यासारखं दुसरं कुठलंच बळकट ठिकाण नाही, पण तेही नष्ट झालं; कोणतंच किल्ले किंवा बळकट ठिकाण कायमचं सुरक्षितता देऊ शकत नाही.
कालस्यैव वशे सर्वं दुर्गं दुर्गतरं च यत् काले क्रुद्धे कथं कालात् त्राणं नो ऽद्य भविष्यति
सगळं काही, अगदी बळकट किल्लेही, काळाच्या अधीन असतात; जेव्हा काळ रागावतो, तेव्हा आज काळापासून आपली कोणतीही रक्षा होऊ शकत नाही.
एकेषु त्रिषु यत्किंचिद् बलं वै सर्वजन्तुषु कालस्य तद्वशं सर्वम् इति पैतामहो विधिः
तीनही लोकांत, सर्व जीवांमध्ये जे काही बळ आहे, ते सगळं काळाच्या हातात आहे—असं पितामह ब्रह्मदेवांनी सांगितलं आहे.
अस्मिन्कः प्रभवेद्योगो ह्य् असंधार्ये ऽमितात्मनि लङ्घने कः समर्थः स्याद् ऋते देवं महेश्वरम्
या अमर्याद आणि आवरता न येणाऱ्या शक्तीवर इथे कोणाचं वर्चस्व चालू शकतं? महादेव सोडता, दुसरा कोण या मर्यादा ओलांडू शकतो?
बिभेमि नेन्द्राद्धि यमाद् वरुणान्न च वित्तपात् स्वामी चैषां तु देवानां दुर्जयः स महेश्वरः
मला इंद्र, यम, वरुण किंवा कुबेर यांचं भय नाही; पण या सर्व देवांचा स्वामी महेश्वर, तो मात्र अजिंक्य आहे.
ऐश्वर्यस्य फलं यत्तत् प्रभुत्वस्य च यत्फलम् तदद्य दर्शयिष्यामि यावद्वीराः समन्ततः
राजसत्तेचं आणि सामर्थ्याचं जे फळ आहे, ते आज मी सर्व वीरांच्या उपस्थितीत दाखवून देईन.
वापीममृततोयेन पूर्णां स्रक्ष्ये वरौषधीः जीविष्यन्ति तदा दैत्याः संजीवनवरौषधैः
मी अमृताच्या पाण्याने आणि दुर्मिळ औषधींनी भरलेली एक तळी निर्माण करीन; मग त्या जीवनदायी औषधींमुळे दैत्य पुन्हा जिवंत होतील.
इति संचिन्त्य बलवान् मयो मायाविनां वरः मायया ससृजे वापीं रम्भामिव पितामहः
असं ठरवून, बलवान आणि मायावी मयाने आपल्या मायेमुळे एक तळी निर्माण केली, जशी पितामह ब्रह्मदेवांनी कधी राम्भा वृक्ष निर्माण केला होता.
द्वियोजनायतां दीर्घां पूर्णयोजनविस्तृताम् आरोहसंक्रमवतीं चित्ररूपां कथामिव
ती तळी दोन योजन लांब, एक योजन रुंद, पायऱ्या आणि चढ-उतार असलेली, आणि विविध रंगरूपांनी शोभणारी, जणू एखादी अद्भुत कथा होती.
इन्दोः किरणकल्पेन मृष्टेनामृतगन्धिना पूर्णां परमतोयेन गुणपूर्णामिवाङ्गनाम्
ती तळी अमृतासारख्या सुवासिक पाण्याने भरलेली, चंद्राच्या किरणांसारखी चमकणारी, आणि गुणांनी भरलेली जणू एखादी सुसंस्कृत स्त्रीच होती.
उत्पलैः कुमुदैः पद्मैर् वृतां कादम्बकैस्तथा चन्द्रभास्करवर्णाभैर् भीमैर् आवरणैर्वृताम्
ती तळी निळ्या कमळांनी, पांढऱ्या कुमुदांनी, लाल कमळांनी, कदंबाच्या घोसांनी वेढलेली होती, आणि चंद्र-सूर्याच्या रंगात झगमगणाऱ्या भयंकर कुंपणांनी घेरलेली होती.
खगैर् मधुररावैश्च चारुचामीकरप्रभैः कामैषिभिर् इवाकीर्णां जीवानामरणीम् इव
ती तळी मधुर आवाज करणाऱ्या पक्ष्यांनी, सोन्यासारख्या तेजस्वी रंगांनी, आणि इच्छापूर्ती करणाऱ्या जीवांनी भरलेली होती, जणू जिवंतांसाठी जीवनाची ज्वाला होती.
तां वापीं सृज्य स मयो गङ्गामिव महेश्वरः तस्यां प्रक्षालयामास विद्युन्मालिनमादितः
मयाने ती तळी निर्माण केली आणि महेश्वराने जशी गंगा निर्माण केली, तशी त्या तळ्यात सर्वप्रथम विद्युन्माळीला स्नान घातलं.
स वाप्यां मज्जितो दैत्यो देवशत्रुर्महाबलः उत्तस्थाविन्धनैरिद्धः सद्यो हुत इवानलः
त्या तळ्यात बुडाल्यावर, तो बलाढ्य दैत्य, देवांचा शत्रू, जणू इंधनाने पेटलेला अग्नी अचानक उफाळून येतो, तसा ताबडतोब वर आला.
मयस्य चाञ्जलिं कृत्वा तारकाख्यो ऽभिवादितः विद्युन्मालीति वचनं मयमुत्थाय चाब्रवीत्
मयाला नमस्कार करून, तारक नावाच्या दैत्याने, 'मी विद्युन्माळी आहे' असं सांगितलं आणि वर उभा राहिला.
क्व नन्दी सह रुद्रेण वृतः प्रमथजम्बुकैः युध्यामो ऽरीन् विनिष्पीड्य दया देहेषु का हि नः
'रुद्र आणि प्रमथगणांसह नंदी कुठे आहे? चला, आपण आपल्या शत्रूंना चिरडून टाकूया—आपल्या शरीरात दया ठेवायची काय गरज आहे?'
अन्वास्यैव च रुद्रस्य भवामः प्रभविष्णवः तैर्वा विनिहता युद्धे भविष्यामो यमाशनाः
जर आपण रुद्राच्या मागे गेलो नाही, तर त्या युद्धात आपल्याला ते मारतील आणि आपण यमाच्या तावडीत जाऊ.
विद्युन्मालेर् निशम्यैतन् मयो वचनमूर्जितम् तं परिष्वज्य सार्द्राक्ष इदमाह महासुरः
विद्युन्माळीने हे सामर्थ्यशाली शब्द ऐकले, डोळे पाणावले, आणि त्याने त्याला मिठी मारली. मग तो महान असुर म्हणाला—
विद्युन्मालिन्न मे राज्यम् अभिप्रेतं न जीवितम् त्वया विना महाबाहो किमन्येन महासुर
विद्युन्माळी, मला राज्याची किंवा जीवनाचीही इच्छा नाही; तुझ्याशिवाय मला दुसऱ्या कशाचीच गरज नाही, हे महाबली असुरा.
महामृतमयी वापी ह्य् एषा मायाभिरीश्वर सृष्टा दानवदैत्यानां हतानां जीववर्धिनी
ही महान अमृतमय विहीर, मायाधिपती, तुझ्या मायेमुळे निर्माण झाली आहे; ती मारलेल्या दानवांना आणि दैत्यांना पुन्हा जिवंत करते.