तारकाख्यपुरे दैत्यास् तारकाख्यपुरःसराः निर्गताः कुपितास्तूर्णं बिलादिव महोरगाः
तारक नावाच्या नगरातून, तारकाच्या नेतृत्वाखाली दैत्य संतापाने पटकन बाहेर पडले, जणू मोठे साप आपल्या बिलातून निघावेत.
निर्धावन्तस्तु ते दैत्याः प्रमथाधिपयूथपैः निरुद्धा गजराजानो यथा केसरियूथपैः
पण ते दैत्य धावत असताना, प्रमथांच्या सेनापतींनी त्यांना थांबवले, जसे हत्तींचे राजे सिंहांच्या टोळीने अडवले जातात.
दर्पितानां ततश्चैषां दर्पितानाम् इवाग्नीनाम् रूपाणि जज्वलुस्तेषाम् अग्नीनामिव धम्यताम्
मग त्या गर्विष्ठ दैत्यांचे रूप जणू जळणाऱ्या अग्नीप्रमाणे तेजस्वी झाले, जसे वाऱ्याने फुलणाऱ्या ज्वाळा.
ततो बृहन्ति चापानि भीमनादानि सर्वशः निकृष्य जघ्नुरन्योन्यम् इषुभिः प्राणभोजनैः
मग त्यांनी मोठी धनुष्ये ताणली, सर्व बाजूंनी भयंकर आवाज करत, एकमेकांवर प्राण घेणारे बाण सोडून हल्ला चढवला.
मार्जारमृगभीमास्यान् पार्षदान्विकृताननान् दृष्ट्वा दृष्ट्वाहसन्नुच्चैर् दानवा रूपसम्पदा
मांजर, हरिण आणि भीषण जनावरांसारखी तोंडं असलेले, विचित्र चेहऱ्यांचे सेवक पाहून, स्वतःच्या रूपाचा गर्व बाळगणारे दानव पुन्हा पुन्हा मोठ्याने हसले.
बाहुभिः परिघाकारैः कृष्यतां धनुषां शराः भटवर्मेषु विविशुस् तडागानीव पक्षिणः
लोखंडी गजांसारख्या भुजा असलेले ते धनुष्य ओढू लागले, आणि त्यांच्या बाणांनी वीरांच्या कवचात जणू पक्षी तळ्यात शिरावेत तशी भोकं पाडली.
मृताः स्थ क्व नु यास्यध्वं हनिष्यामो निवर्तताम् इत्येवं परुषाण्युक्त्वा दानवाः पार्षदर्षभान्
आता तुम्ही मेलात, कुठे चाललात? आम्ही तुम्हाला मारणारच, परत या! अशा कठोर शब्दांत दानवांनी मुख्य सेवकांना उद्देशून बोलले.
बिभिदुः सायकैस्तीक्ष्णैः सूर्यपादा इवाम्बुदान् प्रमथा अपि सिंहाक्षाः सिंहविक्रान्तविक्रमाः खण्डशैलशिलावृक्षैर् बिभिदुर् दैत्यदानवान्
सूर्याच्या किरणांनी जसे मेघ फाडले जातात तसे तीक्ष्ण बाणांनी त्यांनी दैत्य-दानवांचा नाश केला; सिंहासारखी डोळे व चाल असलेले देखील, खंडित डोंगर, दगड आणि झाडांनी दानवांना फोडू लागले.
अम्बुदैराकुलमिव हंसाकुलमिवाम्बरम् दानवाकुलमत्यर्थं तत्पुरं सकलं बभौ
त्या नगरीत दानवांची इतकी गर्दी झाली होती की, जणू आकाशात हंसांची किंवा समुद्रात मेघांची गर्दी झाली आहे, असे वाटत होते.
विकृष्टचापा दैत्येन्द्राः सृजन्ति शरदुर्दिनम् इन्द्रचापाङ्कितोरस्का जलदा इव दुर्दिनम्
दैत्यराज धनुष्य ओढून जणू वादळी दिवस निर्माण करीत होते, त्यांच्या छातीवर इंद्रधनुष्याच्या रंगछटा उमटल्या होत्या, जणू वादळातले मेघ.
इषुभिस्ताड्यमानास्ते भूयो भूयो गणेश्वराः चक्रुस्ते देहनिर्यासं स्वर्णधातुमिवाचलाः
पुन्हा पुन्हा बाणांनी घायाळ झाल्यावर, गणेश्वरांनी जणू पर्वतांमधून सोन्याचा धातू बाहेर पडावा तसे, आपली प्राणशक्ती सोडली.
तथा वृक्षशिलावज्रशूलपट्टिपरश्वधैः चूर्ण्यन्ते ऽभिहता दैत्याः काचाष्टङ्कहता इव
झाडं, दगड, वज्र, भाले, कुऱ्हाडी यांनी जेव्हा दैत्यांवर घाव घातले, तेव्हा ते जणू काच तुकड्यांसारखे तुटून गेले.
चन्द्रोदयात्समुद्भूतः पौर्णमास इवार्णवः त्रिपुरं प्रभवत् तद्वद् भीमरूपमहासुरैः
पूर्णिमेच्या चंद्राच्या उदयाने समुद्र जसा भरून येतो, तसा त्रिपुर नगर भीषण रूप असलेल्या मोठ्या असुरांनी व्यापलेला तेजस्वी दिसत होता.
तारकाख्यो जयत्येष इति दैत्या अघोषयन् जयतीन्द्रश्च रुद्रश्च इत्येव च गणेश्वराः
‘तारक नावाचा हा विजयी झाला!’ असे दैत्यांनी मोठ्याने सांगितले; तर गणेश्वरांनी ‘इंद्र आणि रुद्र विजयी झाले!’ असे घोष केले.
वारिता दारिता बाणैर् योधास्तस्मिन्बलार्णवे निःस्वनन्तो ऽम्बुसमये जलगर्भा इवाम्बुदाः
त्या युद्धाच्या महासागरात, वीरांना बाणांनी रोखले आणि फाडले गेले, आणि ते जणू पावसाळ्यात पाण्याने भरलेल्या मेघांसारखे गडगडू लागले.
करैश्छिन्नैः शिरोभिश्च ध्वजैश्छत्त्रैश्च पाण्डुरैः युद्धभूमिर्भयवती मांसशोणितपूरिता
छाटलेली हात, डोकी, फिकट झेंडे आणि छत्र्या यांनी युद्धभूमी भयावह झाली, आणि ती मांस व रक्ताने भरून गेली.
व्योम्नि चोत्प्लुत्य सहसा तालमात्रं वरायुधैः दृढाहताः पतन् पूर्वं दानवाः प्रमथास्तथा
आकाशात अचानक उडी मारून, दानव आणि सेवक वर गेले, पण बलवान शस्त्रांच्या घावांनी ते इतरांपेक्षा आधी खाली कोसळले.
सिद्धाश्चाप्सरसश्चैव चारणाश्च नभोगताः दृढप्रहारहृषिताः साधु साध्विति चुक्रुशुः
सिद्ध, अप्सरा आणि चारण आकाशातून फिरत होते, आणि त्या जोरदार घावांनी आनंदून, ‘छान! छान!’ असे ओरडले.
अनाहताश्च वियति देवदुन्दुभयस्तथा नदन्तो मेघशब्देन शरभा इव रोषिताः
आकाशात कुणी वाजवले नाही तरी देवदुंदुभी वाजू लागल्या, त्या मेघांच्या गडगडाटासारख्या गर्जना करत होत्या, जणू रागावलेल्या वन्य प्राण्यांसारख्या.
ते तस्मिंस्त्रिपुरे दैत्या नद्यः सिन्धुपताविव विशन्ति क्रुद्धवदना वल्मीकमिव पन्नगाः
त्या त्रिपुरात, दैत्य रागाने भरलेल्या चेहऱ्यांनी, जणू नाग वाळवंटातल्या वारुळात शिरावेत तसे, नद्यांमध्ये शिरले, जसे नद्या समुद्रात मिळतात.
तारकाख्यपुरे तस्मिन् सुराः शूराः समन्ततः सशस्त्रा निपतन्ति स्म सपक्षा इव भूधराः
त्या तारक नावाच्या नगरीत, सर्व बाजूंनी शस्त्रांनी सज्ज असलेले शूर देव जणू पंख असलेले पर्वत खाली पडावेत तसे पडले.
योधयन्ति त्रिभागेण त्रिपुरे तु गणेश्वराः विद्युन्माली मयश्चैव मग्नौ च द्रुमवद्रणे
त्रिपुरात, गणेश्वरांनी तीन भागांत लढाई केली; विद्युत्माळी आणि मय देखील, जणू रणात झाडे बुडावीत तसे, युद्धात गढूळले.
विद्युन्माली स दैत्येन्द्रो गिरीन्द्रसदृशद्युतिः आदाय परिघं घोरं ताडयामास नन्दिनम्
विद्युत्माळी हा दैत्यांचा राजा, पर्वतासारखा तेजस्वी, भयंकर लोखंडी गदा उचलून त्याने नंदीवर जोरात प्रहार केला.
स नन्दी दानवेन्द्रेण परिघेण दृढाहतः भ्रमते मधुना व्यक्तः पुरा नारायणो यथा
दैत्यराजाच्या गदेमुळे नंदी जोरात आपटला आणि तो डगमगू लागला, जसा पूर्वी मधुच्या प्रभावाखाली नारायण डोलला होता.
नन्दीश्वरे गते तत्र गणपाः ख्यातविक्रमाः दुद्रुवुर्जातसंरम्भा विद्युन्मालिनमासुरम्
नंदीश्वर तिथून निघून गेल्यावर, कीर्ती आणि शौर्याने प्रसिद्ध असलेले गण, रागाने भरून, विद्युत्माळी असुरावर तुटून पडले.
घण्टाकर्णः शङ्कुकर्णो महाकालश्च पार्षदाः ततश्च सायकैः सर्वान् गणपान्गणपाकृतीन्
मग घंटाकर्ण, शंकुकर्ण आणि महाकाळ हे पार्षद, त्यांनी सर्व गण आणि त्यांच्या प्रमुखांवर बाणांचा वर्षाव केला.
भूयो भूयः स विव्याध गणेश्वरमहत्तमान् भित्त्वा भित्त्वा रुरावोच्चैर् नभस्यम्बुधरो यथा
त्याने पुन्हा पुन्हा मोठ्या गणेश्वरांना भेदले, आणि त्यांना लागल्यावर ते आकाशातील मेघांप्रमाणे मोठ्याने गर्जना करू लागले.
तस्यारम्भितशब्देन नन्दी दिनकरप्रभः संज्ञां प्राप्य ततः सो ऽपि विद्युन्मालिनमाद्रवत्
त्या युद्धाच्या आवाजाने, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असलेला नंदी शुद्धीवर आला आणि मग तोही विद्युत्माळीवर धावून गेला.
रुद्रदत्तं तदा दीप्तं दीप्तानलसमप्रभम् वज्रं वज्रनिभाङ्गस्य दानवस्य ससर्ज ह
त्या वेळी नंदीने रुद्रांनी दिलेला, प्रज्वलित अग्निप्रमाणे तेजस्वी वज्र, वज्रासारखी कणखर शरीर असलेल्या दैत्यावर फेकला.
तं नन्दिभुजनिर्मुक्तं मुक्ताफलविभूषितम् पपात वक्षसि तदा वज्रं दैत्यस्य भीषणम्
नंदीच्या हातून सुटलेला, मोत्यांनी सजवलेला तो भयंकर वज्र, दैत्याच्या छातीवर आदळला.