अन्ये पयोधरारावाः पयोधरसमा बभुः ससिंहनादं वादित्रं वादयामासुरुद्धताः
काहींनी ढगांसारखी गडगडाट केली, स्वतःही ढगांसारखे बलवान झाले आणि सिंहासारख्या गर्जनेसह वाद्ये वाजवू लागले.
देवानां सिंहनादश्च सर्वतूर्यरवो महान् ग्रस्तो ऽभूद्दैत्यनादैश्च चन्द्रस्तोयधरैरिव
देवतांची सिंहगर्जना आणि त्यांच्या वाद्यांचा मोठा आवाज, दैत्यांच्या गर्जनेने जणू पावसाच्या ढगांनी चंद्र झाकावा तसे दडपला गेला.
चन्द्रोदयात्समुद्भूतः पौर्णमास इवार्णवः त्रिपुरं प्रभवत्तद्वद् भीमरूपमहासुरैः
जसा पौर्णिमेच्या चंद्राच्या उदयाने समुद्र उसळतो, तसाच भयंकर असुरांनी भरलेला त्रिपुरही उसळून बाहेर पडला.
प्राकारेषु पुरे तत्र गोपुरेष्वपि चापरे अट्टालकान्समारुह्य केचिच् चलितवादिनः
त्या नगराच्या किल्ल्यांवर, प्रवेशद्वारांवर काही उभे होते, काहींनी मनोऱ्यांवर चढून घाबरलेल्या शब्दांत बोलत होते.
स्वर्णमालाधराः शूराः प्रभासितकराम्बराः केचिन् नदन्ति दनुजास् तोयमत्ता इवाम्बुदाः
काही शूर दानव, सोन्याच्या माळा घालून, तेजस्वी वस्त्रे परिधान करून, जलाने भरलेल्या ढगांसारखे गर्जना करत होते.
इतश्चेतश्च धावन्तः केचिदुद्भूतवाससः किमेतदिति पप्रच्छुर् अन्योन्यं गृहमाश्रिताः
काही विचित्र वस्त्रे घालून इकडे तिकडे धावत, घरात एकमेकांना 'हे काय आहे?' असे विचारू लागले.
किमेतन्नैव जानामि ज्ञानमन्तर्हितं हि मे ज्ञास्यसे ऽनन्तरेणेति कालो विस्तारतो महान्
'हे काय आहे, मला काहीच कळत नाही; माझं ज्ञान आत लपलेलं आहे. थोड्याच वेळात समजेल—काळ फार मोठा आणि विस्तारलेला आहे.'
सो ऽप्यसौ पृथ्वीसारं च सिंहश्च रथमास्थितः तिष्ठते त्रिपुरं पीड्य देहं व्याधिरिवोच्छ्रितः
तो पृथ्वीचा स्वामी, सिंहासारखा रथावर बसून, त्रिपुरावर ताण देत उभा आहे, जणू एखादा रोग शरीरावर पसरावा तसा.
य एषो ऽस्ति स एषो ऽस्तु का चिन्ता सम्भ्रमे सति एहि आयुधम् आदाय क्व मे पृच्छा भविष्यति
'तो जो आहे, तो असू दे; या गोंधळात चिंता कशाला? ये, शस्त्र उचल—माझा प्रश्न कुठे राहील?'
इति ते ऽन्योन्यमाविद्धा उत्तरोत्तरभाषिणः आसाद्य पृच्छन्ति तदा दानवास्त्रिपुरालयाः
अशा प्रकारे एकमेकांवर शब्दांचे वार करत, त्रिपुरातील दैत्य एकमेकांना भेटून विचारू लागले.
तारकाख्यपुरे दैत्यास् तारकाख्यपुरःसराः निर्गताः कुपितास्तूर्णं बिलादिव महोरगाः
तारक नावाच्या नगरातून, तारकाच्या नेतृत्वाखाली दैत्य संतापाने पटकन बाहेर पडले, जणू मोठे साप आपल्या बिलातून निघावेत.
निर्धावन्तस्तु ते दैत्याः प्रमथाधिपयूथपैः निरुद्धा गजराजानो यथा केसरियूथपैः
पण ते दैत्य धावत असताना, प्रमथांच्या सेनापतींनी त्यांना थांबवले, जसे हत्तींचे राजे सिंहांच्या टोळीने अडवले जातात.
दर्पितानां ततश्चैषां दर्पितानाम् इवाग्नीनाम् रूपाणि जज्वलुस्तेषाम् अग्नीनामिव धम्यताम्
मग त्या गर्विष्ठ दैत्यांचे रूप जणू जळणाऱ्या अग्नीप्रमाणे तेजस्वी झाले, जसे वाऱ्याने फुलणाऱ्या ज्वाळा.
ततो बृहन्ति चापानि भीमनादानि सर्वशः निकृष्य जघ्नुरन्योन्यम् इषुभिः प्राणभोजनैः
मग त्यांनी मोठी धनुष्ये ताणली, सर्व बाजूंनी भयंकर आवाज करत, एकमेकांवर प्राण घेणारे बाण सोडून हल्ला चढवला.
मार्जारमृगभीमास्यान् पार्षदान्विकृताननान् दृष्ट्वा दृष्ट्वाहसन्नुच्चैर् दानवा रूपसम्पदा
मांजर, हरिण आणि भीषण जनावरांसारखी तोंडं असलेले, विचित्र चेहऱ्यांचे सेवक पाहून, स्वतःच्या रूपाचा गर्व बाळगणारे दानव पुन्हा पुन्हा मोठ्याने हसले.
बाहुभिः परिघाकारैः कृष्यतां धनुषां शराः भटवर्मेषु विविशुस् तडागानीव पक्षिणः
लोखंडी गजांसारख्या भुजा असलेले ते धनुष्य ओढू लागले, आणि त्यांच्या बाणांनी वीरांच्या कवचात जणू पक्षी तळ्यात शिरावेत तशी भोकं पाडली.
मृताः स्थ क्व नु यास्यध्वं हनिष्यामो निवर्तताम् इत्येवं परुषाण्युक्त्वा दानवाः पार्षदर्षभान्
आता तुम्ही मेलात, कुठे चाललात? आम्ही तुम्हाला मारणारच, परत या! अशा कठोर शब्दांत दानवांनी मुख्य सेवकांना उद्देशून बोलले.
बिभिदुः सायकैस्तीक्ष्णैः सूर्यपादा इवाम्बुदान् प्रमथा अपि सिंहाक्षाः सिंहविक्रान्तविक्रमाः खण्डशैलशिलावृक्षैर् बिभिदुर् दैत्यदानवान्
सूर्याच्या किरणांनी जसे मेघ फाडले जातात तसे तीक्ष्ण बाणांनी त्यांनी दैत्य-दानवांचा नाश केला; सिंहासारखी डोळे व चाल असलेले देखील, खंडित डोंगर, दगड आणि झाडांनी दानवांना फोडू लागले.
अम्बुदैराकुलमिव हंसाकुलमिवाम्बरम् दानवाकुलमत्यर्थं तत्पुरं सकलं बभौ
त्या नगरीत दानवांची इतकी गर्दी झाली होती की, जणू आकाशात हंसांची किंवा समुद्रात मेघांची गर्दी झाली आहे, असे वाटत होते.
विकृष्टचापा दैत्येन्द्राः सृजन्ति शरदुर्दिनम् इन्द्रचापाङ्कितोरस्का जलदा इव दुर्दिनम्
दैत्यराज धनुष्य ओढून जणू वादळी दिवस निर्माण करीत होते, त्यांच्या छातीवर इंद्रधनुष्याच्या रंगछटा उमटल्या होत्या, जणू वादळातले मेघ.
इषुभिस्ताड्यमानास्ते भूयो भूयो गणेश्वराः चक्रुस्ते देहनिर्यासं स्वर्णधातुमिवाचलाः
पुन्हा पुन्हा बाणांनी घायाळ झाल्यावर, गणेश्वरांनी जणू पर्वतांमधून सोन्याचा धातू बाहेर पडावा तसे, आपली प्राणशक्ती सोडली.
तथा वृक्षशिलावज्रशूलपट्टिपरश्वधैः चूर्ण्यन्ते ऽभिहता दैत्याः काचाष्टङ्कहता इव
झाडं, दगड, वज्र, भाले, कुऱ्हाडी यांनी जेव्हा दैत्यांवर घाव घातले, तेव्हा ते जणू काच तुकड्यांसारखे तुटून गेले.
चन्द्रोदयात्समुद्भूतः पौर्णमास इवार्णवः त्रिपुरं प्रभवत् तद्वद् भीमरूपमहासुरैः
पूर्णिमेच्या चंद्राच्या उदयाने समुद्र जसा भरून येतो, तसा त्रिपुर नगर भीषण रूप असलेल्या मोठ्या असुरांनी व्यापलेला तेजस्वी दिसत होता.
तारकाख्यो जयत्येष इति दैत्या अघोषयन् जयतीन्द्रश्च रुद्रश्च इत्येव च गणेश्वराः
‘तारक नावाचा हा विजयी झाला!’ असे दैत्यांनी मोठ्याने सांगितले; तर गणेश्वरांनी ‘इंद्र आणि रुद्र विजयी झाले!’ असे घोष केले.
वारिता दारिता बाणैर् योधास्तस्मिन्बलार्णवे निःस्वनन्तो ऽम्बुसमये जलगर्भा इवाम्बुदाः
त्या युद्धाच्या महासागरात, वीरांना बाणांनी रोखले आणि फाडले गेले, आणि ते जणू पावसाळ्यात पाण्याने भरलेल्या मेघांसारखे गडगडू लागले.
करैश्छिन्नैः शिरोभिश्च ध्वजैश्छत्त्रैश्च पाण्डुरैः युद्धभूमिर्भयवती मांसशोणितपूरिता
छाटलेली हात, डोकी, फिकट झेंडे आणि छत्र्या यांनी युद्धभूमी भयावह झाली, आणि ती मांस व रक्ताने भरून गेली.
व्योम्नि चोत्प्लुत्य सहसा तालमात्रं वरायुधैः दृढाहताः पतन् पूर्वं दानवाः प्रमथास्तथा
आकाशात अचानक उडी मारून, दानव आणि सेवक वर गेले, पण बलवान शस्त्रांच्या घावांनी ते इतरांपेक्षा आधी खाली कोसळले.
सिद्धाश्चाप्सरसश्चैव चारणाश्च नभोगताः दृढप्रहारहृषिताः साधु साध्विति चुक्रुशुः
सिद्ध, अप्सरा आणि चारण आकाशातून फिरत होते, आणि त्या जोरदार घावांनी आनंदून, ‘छान! छान!’ असे ओरडले.
अनाहताश्च वियति देवदुन्दुभयस्तथा नदन्तो मेघशब्देन शरभा इव रोषिताः
आकाशात कुणी वाजवले नाही तरी देवदुंदुभी वाजू लागल्या, त्या मेघांच्या गडगडाटासारख्या गर्जना करत होत्या, जणू रागावलेल्या वन्य प्राण्यांसारख्या.
ते तस्मिंस्त्रिपुरे दैत्या नद्यः सिन्धुपताविव विशन्ति क्रुद्धवदना वल्मीकमिव पन्नगाः
त्या त्रिपुरात, दैत्य रागाने भरलेल्या चेहऱ्यांनी, जणू नाग वाळवंटातल्या वारुळात शिरावेत तसे, नद्यांमध्ये शिरले, जसे नद्या समुद्रात मिळतात.