पुराणि त्रीणि चैतानि यथास्थानेषु दानवाः तिष्ठध्वं लङ्घनीयानि भविष्यन्ति पुराणि च
दानवांनो, या तिन्ही नगरांमध्ये तुम्हाला ज्या जागा दिल्या आहेत तिथेच उभे राहा. ही जुनी नगरं कोणीही ओलांडू नयेत.
नमोगतास्तथा शूरा देवता विदिता हि वः ताः प्रयत्नेन वार्याश्च विदार्याश्चैव सायकैः
हे शूर देवता, जे इथे आले आहेत, ते तुम्हाला माहीत आहेतच. त्यांना पूर्ण प्रयत्नाने परतवा आणि बाणांनी छेदून टाका.
इति दनुतनयान्मयस्तथोक्त्वा सुरगणवारणवारणे वचांसि युवतिजनविषण्णमानसं तत् त्रिपुरपुरं सहसा विवेश राजा
मग मयाने, देवांच्या सैन्याला रोखणारा, दानवपुत्रांना अशा शब्दांनी सांगितले. त्या शब्दांनी युवतींच्या मनात चिंता निर्माण झाली आणि राजा मया पटकन त्रिपुराच्या नगरीत गेला.
अथ रजतविशुद्धभावभावो भवमभिपूज्य दिगम्बरं सुगीर्भिः शरणमुपजगाम देवदेवं मदनार्यन्धकयज्ञदेहघातम्
नंतर, चांदीसारख्या निर्मळ मनाने, त्याने दिगंबर असलेल्या भवाचे मधुर शब्दांनी पूजन केले आणि मदन, अरि, अंधक व यज्ञातील देहांचा संहार करणाऱ्या देवाधिदेवाचे आश्रय घेतले.
मयमभयपदैषिणं प्रपन्नं न किल बुबोध तृतीयदीप्तनेत्रः तदभिमतमदात्ततः शशाङ्की स च किल निर्भय एव दानवो ऽभूत्
तीन डोळ्यांनी तेजस्वी असलेल्या त्या महादेवाने, भयापासून संरक्षण मागणाऱ्या मायाला ओळखले नाही. तरीही त्याने त्याला हवी ती वरदान दिली आणि त्यामुळे तो चंद्रचिन्ह असलेला दानव खरोखर निर्भय झाला.
ततो रणे देवबलं नारदो ऽभ्यगमत्पुनः आगत्य चैव त्रिपुरात् सभायामास्थितः स्वयम्
मग युद्धात नारद पुन्हा देवांच्या सैन्याजवळ गेला. त्रिपुराहून परत येऊन तो स्वतः सभेत बसला.
इलावृतमिति ख्यातं तद्वर्षं विस्तृतायतम् यत्र यज्ञो बलेर्वृत्तो बलिर्यत्र च संयतः
ती विस्तीर्ण आणि प्रसिद्ध भूमी इलावृत म्हणून ओळखली जाते, जिथे बळीचा यज्ञ झाला आणि जिथे बळीला बांधून ठेवले होते.
देवानां जन्मभूमिर्या त्रिषु लोकेषु विश्रुता विवाहाः क्रतवश्चैव जातकर्मादिकाः क्रियाः
ती देवांची जन्मभूमी आहे, जी तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे. तिथे विवाह, यज्ञ आणि जन्मसंस्कारासारख्या विधी होत असतात.
देवानां यत्र वृत्तानि कन्यादानानि यानि च रेमे नित्यं भवो यत्र सहायैः पार्षदैर्गणैः
तिथे देवांचे कन्यादान आणि इतर कृत्ये घडली. तिथेच भव आपल्या सहाय्यक आणि गणांसह नेहमी आनंदी राहत असे.
लोकपालाः सदा यत्र तस्थुर्मेरुगिरौ यथा मधुपिङ्गलनेत्रस्तु चन्द्रावयवभूषणः देवानामधिपं प्राह गणपांश्च महेश्वरः
जशी मेरू पर्वतावर लोकपाल नेहमी उभे असतात, तशीच तिथेही ते होते. मधासारख्या पिंगट डोळ्यांनी, चंद्राच्या किरीटाने शोभलेले महेश्वराने देवांचा राजा आणि गणांना संबोधले.
वासवैतद् अरीणां ते त्रिपुरं परिदृश्यते विमानैश्च पताकाभिर् ध्वजैश्च समलंकृतम्
वाजवा, तुझ्या शत्रूंचे त्रिपुर नगर तिथे दिसत आहे, ते विमान, पताका आणि ध्वजांनी सजलेले आहे.
इदं वृत्तमिदं ख्यातं वह्निवद्भृशतापनम् एते जना गिरिप्रख्याः सकुण्डलकिरीटिनः
ही घटना अग्नीप्रमाणे तीव्र आणि सर्वत्र प्रसिद्ध आहे. हे लोक पर्वतासारखे भासतात, त्यांना कुंडल व मुकुट आहेत.
प्राकारगोपुराट्टेषु कक्षान्ते दानवाः स्थिताः इमे च तोयदाभासा दनुजा विकृताननाः
किल्ल्याच्या भिंती, दरवाजे आणि बुरुजांमध्ये दानव उभे आहेत. हे दानव मेघासारखे दिसतात आणि त्यांची तोंडे विकृत आहेत.
निर्गच्छन्ति पुरो दैत्याः सायुधा विजयैषिणः
हे दैत्य शस्त्र घेऊन विजयासाठी पुढे येत आहेत.
स त्वं सुरशतैः सार्धं ससहायो वरायुधः सहद्भिर्मामकैर्भृत्यैर् व्यापादय महासुरान्
म्हणून, तू शेकडो देवांसह, आपल्या निवडक शस्त्र व मित्रांसह, माझ्या सेवकांसह मिळून या महान असुरांचा नाश कर.
अहं च रथवर्येण निश्चलाचलवत्स्थितः पुरः पुरस्य रन्ध्रार्थी स्थास्यामि विजयाय वः
आणि मी, उत्तम रथावर स्थिर पर्वतासारखा उभा राहीन, नगरासमोर उभा राहून तुमच्या विजयासाठी संधी शोधीन.
यदा तु पुष्ययोगेण एकत्वं स्थास्यते पुरम् तदेतन्निर्दहिष्यामि शरेणैकेन वासव
पुष्य नक्षत्राच्या संयोगाने जेव्हा ती तीन नगरे एकत्र येतील, तेव्हा मी त्या एकाच बाणाने जाळून टाकीन, हे इंद्रा.
इत्युक्तो वै भगवता रुद्रेणेह सुरेश्वरः ययौ तत्त्रिपुरं जेतुं तेन सैन्येन संवृतः
भगवान रुद्रांनी असे सांगितल्यावर, देवांचा राजा आपल्या सैन्यासह त्रिपुरावर विजय मिळवायला निघाला.
प्रक्रान्तरथभीमैस्तैः सदेवैः पार्षदां गणैः कृतसिंहरवोपेतैर् उद्गच्छद्भिरिवाम्बुदैः
भयंकर रथांसह, देव आणि त्यांच्या सेवकांच्या गटांसह, सिंहासारखी गर्जना करत ते जणू काही आकाशात उठणाऱ्या ढगांसारखे पुढे सरसावले.
तेन नादेन त्रिपुराद् दानवा युद्धलालसाः उत्पत्य दुद्रुवुश्चेलुः सायुधाः खे गणेश्वरान्
त्या आवाजाने त्रिपुरातील दैत्य युद्धासाठी उत्सुक होऊन, शस्त्र घेऊन आकाशातून गणेश्वरांकडे धावले.
अन्ये पयोधरारावाः पयोधरसमा बभुः ससिंहनादं वादित्रं वादयामासुरुद्धताः
काहींनी ढगांसारखी गडगडाट केली, स्वतःही ढगांसारखे बलवान झाले आणि सिंहासारख्या गर्जनेसह वाद्ये वाजवू लागले.
देवानां सिंहनादश्च सर्वतूर्यरवो महान् ग्रस्तो ऽभूद्दैत्यनादैश्च चन्द्रस्तोयधरैरिव
देवतांची सिंहगर्जना आणि त्यांच्या वाद्यांचा मोठा आवाज, दैत्यांच्या गर्जनेने जणू पावसाच्या ढगांनी चंद्र झाकावा तसे दडपला गेला.
चन्द्रोदयात्समुद्भूतः पौर्णमास इवार्णवः त्रिपुरं प्रभवत्तद्वद् भीमरूपमहासुरैः
जसा पौर्णिमेच्या चंद्राच्या उदयाने समुद्र उसळतो, तसाच भयंकर असुरांनी भरलेला त्रिपुरही उसळून बाहेर पडला.
प्राकारेषु पुरे तत्र गोपुरेष्वपि चापरे अट्टालकान्समारुह्य केचिच् चलितवादिनः
त्या नगराच्या किल्ल्यांवर, प्रवेशद्वारांवर काही उभे होते, काहींनी मनोऱ्यांवर चढून घाबरलेल्या शब्दांत बोलत होते.
स्वर्णमालाधराः शूराः प्रभासितकराम्बराः केचिन् नदन्ति दनुजास् तोयमत्ता इवाम्बुदाः
काही शूर दानव, सोन्याच्या माळा घालून, तेजस्वी वस्त्रे परिधान करून, जलाने भरलेल्या ढगांसारखे गर्जना करत होते.
इतश्चेतश्च धावन्तः केचिदुद्भूतवाससः किमेतदिति पप्रच्छुर् अन्योन्यं गृहमाश्रिताः
काही विचित्र वस्त्रे घालून इकडे तिकडे धावत, घरात एकमेकांना 'हे काय आहे?' असे विचारू लागले.
किमेतन्नैव जानामि ज्ञानमन्तर्हितं हि मे ज्ञास्यसे ऽनन्तरेणेति कालो विस्तारतो महान्
'हे काय आहे, मला काहीच कळत नाही; माझं ज्ञान आत लपलेलं आहे. थोड्याच वेळात समजेल—काळ फार मोठा आणि विस्तारलेला आहे.'
सो ऽप्यसौ पृथ्वीसारं च सिंहश्च रथमास्थितः तिष्ठते त्रिपुरं पीड्य देहं व्याधिरिवोच्छ्रितः
तो पृथ्वीचा स्वामी, सिंहासारखा रथावर बसून, त्रिपुरावर ताण देत उभा आहे, जणू एखादा रोग शरीरावर पसरावा तसा.
य एषो ऽस्ति स एषो ऽस्तु का चिन्ता सम्भ्रमे सति एहि आयुधम् आदाय क्व मे पृच्छा भविष्यति
'तो जो आहे, तो असू दे; या गोंधळात चिंता कशाला? ये, शस्त्र उचल—माझा प्रश्न कुठे राहील?'
इति ते ऽन्योन्यमाविद्धा उत्तरोत्तरभाषिणः आसाद्य पृच्छन्ति तदा दानवास्त्रिपुरालयाः
अशा प्रकारे एकमेकांवर शब्दांचे वार करत, त्रिपुरातील दैत्य एकमेकांना भेटून विचारू लागले.