इत्युक्त्वा योगमास्थाय स्वदेहोद्भवतेजसा निर्दहन्ती तदात्मानं सदेवासुरकिंनरैः
हे बोलून तिने योगध्यानात प्रवेश केला आणि आपल्या देहातून उत्पन्न झालेल्या तेजाने स्वतःसह देव, दानव आणि किन्नर यांनाही जाळून टाकले.
किं किमेतदिति प्रोक्ता गन्धर्वगणगुह्यकैः उपगम्याब्रवीद्दक्षः प्रणिपत्याथ दुःखितः
गंधर्व आणि गुह्यक यांच्या समूहांनी, 'हे काय घडते आहे?' असे विचारत जवळ येऊन पाहिले. तेव्हा दुःखी झालेला दक्ष नम्रपणे वाकून पुढे आला आणि बोलू लागला.
त्वमस्य जगतो माता जगत्सौभाग्यदेवता दुहितृत्वं गता देवि ममानुग्रहकाम्यया
तू या जगाची आई आहेस, जगाच्या सौभाग्याची देवता आहेस; देवी, माझ्यावर कृपा करण्याच्या इच्छेने तू माझी मुलगी झालीस.
न त्वया रहितं किंचिद् ब्रह्माण्डे सचराचरम् प्रसादं कुरु धर्मज्ञे न मां त्यक्तुमिहार्हसि
तुझ्याशिवाय या ब्रह्मांडात जड-चेतन काहीच अस्तित्वात नाही; धर्म जाणणाऱ्या देवी, माझ्यावर कृपा कर, मला येथे सोडून जाऊ नकोस.
प्राह देवी यदारब्धं तत्कार्यं मे न संशयः किंत्ववश्यं त्वया मर्त्ये हतयज्ञेन शूलिना
देवी म्हणाली, 'जे काही आरंभले आहे ते मी नक्कीच पूर्ण करणार, यात शंका नाही; पण पृथ्वीवर शूलधारीने यज्ञात तू मारला जाशील, हे निश्चित.'
प्रसादे लोकसृष्ट्यर्थं तपः कार्यं ममान्तिके प्रजापतिस्त्वं भविता दशानामङ्गजो ऽप्यलम्
सृष्टीसाठी, तुझ्या कृपेने, माझ्या सान्निध्यात तप करणे आवश्यक आहे; तू प्रजापती होशील आणि दहा पुत्रांमध्ये अंगज पुरेसा ठरेल.
मदंशेनाङ्गना षष्टिर् भविष्यन्त्यङ्गजास्तव मत्संनिधौ तपः कुर्वन् प्राप्स्यसे योगमुत्तमम्
माझ्या अंशातून साठ कन्या तुझ्या मुली म्हणून जन्म घेतील; माझ्या सान्निध्यात तप करून, तू श्रेष्ठ योग प्राप्त करशील.
एवमुक्तो ऽब्रवीद्दक्षः केषु केषु मयानघे तीर्थेषु च त्वं द्रष्टव्या स्तोतव्या कैश्च नामभिः
असे ऐकून दक्ष म्हणाला, 'हे निष्कलंक देवी, कोणत्या तीर्थस्थानी मी तुला पाहावे, स्तुती करावी आणि कोणत्या नावांनी तुला संबोधावे?'
सर्वदा सर्वभूतेषु द्रष्टव्या सर्वतो भुवि सर्वलोकेषु यत्किंचिद् रहितं न मया विना
सर्वकाळ सर्व जीवांत, पृथ्वीवर सर्वत्र, सर्व लोकांत मी पाहिली पाहिजे; माझ्याशिवाय जे काही आहे ते अस्तित्वात नाही.
तथापि येषु स्थानेषु द्रष्टव्या सिद्धिमीप्सुभिः स्मर्तव्या भूतिकामैर् वा तानि वक्ष्यामि तत्त्वतः
तरीही, ज्या स्थळी सिद्धी इच्छिणाऱ्यांनी मला पाहावे, किंवा ऐश्वर्याची इच्छा असणाऱ्यांनी मला आठवावे, ती ठिकाणे मी तुला खरेखुरे सांगते.
वाराणस्यां विशालाक्षी नैमिषे लिङ्गधारिणी प्रयागे ललिता देवी कामाक्षी गन्धमादने मानसे कुमुदा नाम विश्वकाया तथाम्बरे
वाराणसीमध्ये मी विशालाक्षी आहे; नैमिषात मी लिंगधारिणी आहे; प्रयागात मी ललिता देवी आहे; गंधमादनात मी कामाक्षी आहे; मानसात मी कुमुदा, विश्वकाया या नावाने ओळखली जाते, आणि अंबरातही.
गोमन्ते गोमती नाम मन्दरे कामचारिणी मदोत्कटा चैत्ररथे जयन्ती हस्तिनापुरे
गोमंतात मी गोमती आहे; मंदार पर्वतावर मी कामचारीणी आहे; चित्ररथात मी मदोत्कटा जयंती आहे; हस्तिनापुरातही मी आहे.
कान्यकुब्जे तथा गौरी रम्भा मलयपर्वते एकाम्भके कीर्तिमती विश्वां विश्वेश्वरे विदुः
कन्यकुब्जमध्ये मी गौरी आहे; मलय पर्वतावर मी रंभा आहे; एकांभकात मी कीर्तिमती आहे; विश्वेश्वरात सर्वजण मला विश्वा म्हणून ओळखतात.
पुष्करे पुरुहूतेति केदारे मार्गदायिनी नन्दा हिमवतः पृष्ठे गोकर्णे भद्रकर्णिका
पुष्करात मी पुरुहूता आहे; केदारात मार्गदायिनी आहे; हिमालयाच्या शिखरावर मी नंदा आहे; गोकर्णात मी भद्रकर्णिका आहे.
स्थानेश्वरे भवानी तु बिल्वले बिल्वपत्त्रिका श्रीशैले माधवी नाम भद्रा भद्रेश्वरे तथा
स्थानेश्वरात मी भवानी आहे; बिल्वात मी बिल्वपत्रिका आहे; श्रीशैलावर मी माधवी आहे; भद्रेश्वरात मी भद्रा आहे.
जया वराहशैले तु कामला कमलालये रुद्रकोट्यां च रुद्राणी काली कालञ्जरे गिरौ
वराहशैले मी जया आहे; कमलालयात मी कमला आहे; रुद्रकोटीमध्ये मी रुद्राणी आहे; कालंजर पर्वतावर मी काली आहे.
महालिङ्गे तु कपिला मर्कोटे मुकुटेश्वरी शालग्रामे महादेवी शिवलिङ्गे जलप्रिया
महालिंगात मी कपिला आहे; मार्कोटात मी मुकुटेश्वरी आहे; शालग्रामात मी महादेवी आहे; शिवलिंगात मी जलप्रिया आहे.
मायापुर्यां कुमारी तु संताने ललिता तथा उत्पलाक्षी सहस्राक्षे कमलाक्षे महोत्पला
मायापुरीत मी कुमारी आहे; संतानात मी ललिता आहे; उत्पलाक्षीत मी सहस्राक्षी, कमलाक्षी आणि महोत्पला आहे.
गङ्गायां मङ्गला नाम विमिला पुरुषोत्तमे विपाशायाम् अमोघाक्षी पाटला पुण्ड्रवर्धने
गंगेच्या तीरावर मंगलाचं नाव विमिला असं आहे, पुरुषोत्तम क्षेत्रात तिला विमिला म्हणतात. विपाशा नदीवर अमोघाक्षीचं नाव पाटला असं आहे, आणि पुंड्रवर्धन या प्रदेशात तिला पाटला म्हणतात.
नारायणी सुपार्श्वे तु विकूटे भद्रसुन्दरी विपुले विपुला नाम कल्याणी मलयाचले
नारायणी सुपार्श्वाजवळ आहे, विकूट या ठिकाणी तिला भद्रसुंदरी म्हणतात. विपुल या प्रदेशात तिचं नाव विपुला आहे, आणि मलयाचल पर्वतावर तिला कल्याणी म्हणतात.
कोटवी कोटितीर्थे तु सुगन्धा माधवे वने गोदाश्रमे त्रिसंध्या तु गङ्गाद्वारे रतिप्रिया
कोटितीर्थावर कोटवी आहे, माधव वनात तिला सुगंधा म्हणतात. गोदाश्रमात तिचं नाव त्रिसंध्या आहे, आणि गंगाद्वारावर तिला रतिप्रिया म्हणतात.
शिवकुण्डे शिवानन्दा नन्दिनी देविकातटे रुक्मिणी द्वारवत्यां तु राधा वृन्दावने वने
शिवकुंडावर तिला शिवानंदा म्हणतात, देविका नदीच्या काठावर नंदिनी आहे. द्वारकेत रुक्मिणी आहे, आणि वृंदावनाच्या वनात राधा आहे.
देवकी मथुरायां तु पाताले परमेश्वरी चित्रकूटे तथा सीता विन्ध्ये विन्ध्याधिवासिनी
मथुरेत देवकी आहे, पाताळात परमेवरी आहे. चित्रकूटावर सीता आहे, आणि विंध्य पर्वतात विंध्याधिवासिनी आहे.
सह्याद्राव् एकवीरा तु हरिश्चन्द्रे तु चन्द्रिका रमणा रामतीर्थे तु यमुनायां मृगावती
सह्याद्रीत एकवीरा आहे, हरिश्चंद्रावर चंद्रिका आहे. रामतीर्थावर रमणा आहे, आणि यमुनेच्या काठी मृगावती आहे.
करवीरे महालक्ष्मीर् उमा देवी विनायके अरोगा वैद्यनाथे तु महाकाले महेश्वरी
करवीरमध्ये महालक्ष्मी आहे, विनायकाजवळ उमा देवी आहे. वैद्यनाथ येथे आरोगा आहे, आणि महाकाळावर महेश्वरी आहे.
अभयेत्युष्णतीर्थेषु चामृता विन्ध्यकन्दरे माण्डव्ये माण्डवी नाम स्वाहा माहेश्वरे पुरे
उष्णतीर्थावर अभया आहे, विंध्याच्या गुहेत चामृता आहे. मांडव्य येथे मांडवी आहे, आणि महेश्वर नगरीत स्वाहा आहे.
छागलाण्डे प्रचण्डा तु चण्डिका मकरन्दके सोमेश्वरे वरारोहा प्रभासे पुष्करावती
छागलांड येथे प्रचंडा आहे, मकरंदात चंडिका आहे. सोमेश्वर येथे वरारोहा आहे, आणि प्रभास क्षेत्रात पुष्करावती आहे.
देवमाता सरस्वत्यां पारावारतटे मता महालये महाभागा पयोष्ण्यां पिङ्गलेश्वरी
सरस्वती नदीवर देवमाता आहे, परावराच्या काठी माता आहे. महालयात महाभागा आहे, आणि पयोष्णीवर पिंगलेश्वरी आहे.
सिंहिका कृतशौचे तु कार्त्तिकेये यशस्करी उत्पलावर्तके लोला सुभद्रा शोणसंगमे
कृतशौच येथे सिंहीका आहे, कार्तिकेयाजवळ यशस्करी आहे. उत्पलावर्तक येथे लोला आहे, आणि शोण संगमावर सुभद्रा आहे.
माता सिद्धपुरे लक्ष्मीर् अङ्गना भरताश्रमे जालंधरे विश्वमुखी तारा किष्किन्धपर्वते
सिद्धपूरात माता लक्ष्मी आहे, भरताश्रमात अंगणा आहे. जालंधर येथे विश्वमुखी आहे, आणि किष्किंधा पर्वतावर तारा आहे.