चक्रुश्चन्द्रं च सूर्यं च चक्रे काञ्चनराजते कृष्णपक्षं शुक्लपक्षं पक्षद्वयमपीश्वराः
रथाची दोन चाकं चंद्र आणि सूर्य, सोनं आणि चांदीची बनवली; कृष्णपक्ष आणि शुक्लपक्ष हे दोन बाजू ठरवल्या.
रथनेमिद्वयं चक्रुर् देवा ब्रह्मपुरःसराः आदिद्वयं पक्षयन्त्रं यन्त्रमेताश्च देवताः
ब्रह्मदेवाच्या पुढाकाराने देवांनी रथाच्या दोन नेम्या तयार केल्या; दोन प्रारंभ, बाजूंची यंत्रणा आणि इतर उपकरणे देवांनी घडवली.
कम्बलाश्वतराभ्यां च नागाभ्यां समवेष्टितम् भार्गवश्चाङ्गिराश्चैव बुधो ऽङ्गारक एव च
कंबळ आणि अश्वतार या दोन नागांनी आणि आणखी दोन सर्पांनी रथाला वेढलं होतं; भृगु, अंगिरस, बुध आणि मंगळ हेही तिथे होते.
शनैश्चरस्तथा चात्र सर्वे ते देवसत्तमाः वरूथं गगनं चक्रुश् चारुरूपं रथस्य ते
शनिदेव आणि इतर सर्व श्रेष्ठ देव तिथे होते; त्यांनी आकाशच त्या रथाचं सुंदर आवरण केलं.
कृतं द्विजिह्वनयनं त्रिवेणुं शातकौम्भिकम् मणिमुक्तेन्द्रनीलैश्च वृतं ह्यष्टमुखैः सुरैः
दोन जिभांचा, तीन वेणू असलेला, सोन्याचा ध्वज त्यांनी तयार केला; तो मणी, मोती, निळमणी यांनी सजवला होता आणि आठ मुख असलेल्या देवांनी वेढला होता.
गङ्गा सिन्धुः शतद्रुश्च चन्द्रभागा इरावती वितस्ता च विपाशा च यमुना गण्डकी तथा
गंगा, सिंधू, शतद्रू, चंद्रभागा, इरावती, वितस्ता, विपाशा, यमुना आणि गंडकी या नद्याही त्यात समाविष्ट केल्या.
सरस्वती देविका च तथा च सरयूरपि एताः सरिद्वराः सर्वा वेणुसंज्ञा कृता रथे
सरस्वती, देविका आणि सरयू या तिन्ही उत्तम नद्या त्या रथावर 'वेणु' नावाने ओळखल्या गेल्या.
धृतराष्ट्राश्च ये नागास् ते च वेश्यात्मकाः कृताः वासुकेः कुलजा ये च ये च रैवतवंशजाः
धृतराष्ट्र नावाचे नाग, तसेच वेश्या कुळातील नाग, वासुकीच्या घराण्यातील आणि रैवत वंशातील नाग—
ते सर्पा दर्पसम्पूर्णाश् चापतूणेष्व् अनूनगाः अवतस्थुः शरा भूत्वा नानाजातिशुभाननाः
हे सर्व सर्प गर्वाने भरलेले, वेगवान आणि विविध जातींच्या सुंदर मुखांनी युक्त, बाणांच्या रूपात उभे राहिले.
सुरसा सरमा कद्रूर् विनता शुचिरेव च तृषा बुभुक्षा सर्वोग्रा मृत्युः सर्वशमस्तथा
सुरसा, सरमा, कद्रू, विनता, शुचि, तसेच तृषा, भूक, सर्वोग्रा, मृत्यू आणि सर्वशम हे सुद्धा—
ब्रह्मवध्या च गोवध्या बालवध्या प्रजाभयाः गदा भूत्वा शक्तयश्च तदा देवरथे ऽभ्ययुः
ब्रह्मवध्या, गोवध्या, बालवध्या आणि प्रजाभया या गदा आणि शस्त्रांच्या रूपात देवांच्या रथाजवळ आल्या.
युगं कृतयुगं चात्र चातुर्होत्रप्रयोजकाः चतुर्वर्णाः सलीलाश्च बभूवुः स्वर्णकुण्डलाः
त्या काळात कृतयुग होते; चार यज्ञकर्ते, चार वर्ण आणि पाण्याचे प्रवाह, हे सर्व सोन्याच्या कुंडल्यांनी शोभलेले होते.
तद्युगं युगसंकाशं रथशीर्षे प्रतिष्ठितम् धृतराष्ट्रेण नागेन बद्धं बलवता महत्
ते युग, युगासारखे भासणारे, रथाच्या अग्रभागी स्थिर झाले होते आणि बलवान धृतराष्ट्र नागाने ते घट्ट बांधले होते.
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदस्तथा परः वेदाश् चत्वार एवैते चत्वारस्तुरगाभवन्
ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद आणि अथर्ववेद—हे चार वेदच त्या रथाचे चार घोडे झाले.
अन्नदानपुरोगाणि यानि दानानि कानिचित् तान्यासन्वाजिनां तेषां भूषणानि सहस्रशः
अन्नदानासह इतर सर्व दानांची हजारो अलंकारे त्या घोड्यांना शोभा देत होती.
पद्मद्वयं तक्षकश्च कर्कोटकधनंजयौ नागा बभूवुरेवैते हयानां वालबन्धनाः
दोन कमळे, तक्षक, कर्कोटक आणि धनंजय—हे नाग घोड्यांच्या शेपटीच्या बांधणीसाठी होते.
ओंकारप्रभवास्ता वा मन्त्रयज्ञक्रतुक्रियाः उपद्रवाः प्रतीकाराः पशुबन्धेष्टयस्तथा
ओंकारातून उत्पन्न झालेले मंत्र, यज्ञ, विधी, संकटे, उपाय, पशुबळी आणि इतर यज्ञकर्मे तिथे होती.
यज्ञोपवाहान्येतानि तस्मिंल्लोकरथे शुभे मणिमुक्ताप्रवालैस्तु भूषितानि सहस्रशः
त्या सुंदर लोक-रथावर यज्ञोपवाह हजारो मौल्यवान मणी, मोती आणि प्रवाळांनी सजवलेले होते.
प्रतोद ओंकार एवासीत् तदग्रं च वषट्कृतम् सिनीवाली कुहू राका तथा चानुमतिः शुभा योक्त्राण्यासंस्तुरंगाणाम् अपसर्पणविग्रहाः
ओंकारच प्रतोद होता आणि त्याच्या टोकाशी 'वषट्' होता; सिनीवाळी, कुहू, राका आणि शुभ अनुमती हे घोड्यांचे जू होते, त्यांच्या रूपात वळण घेण्याची क्षमता होती.
कृष्णान्यथ च पीतानि श्वेतमाञ्जिष्ठकानि च अवदाताः पताकास्तु बभूवुः पवनेरिताः
काळी, पिवळी, शुभ्र आणि मंजीठ रंगाची शुद्ध पताका वाऱ्याने फडकत होती.
ऋतुभिश्च कृतः षड्भिर् धनुः संवत्सरो ऽभवत् अजरा ज्याभवच्चापि साम्बिका धनुषो दृढा
रथाचे धनुष्य सहा ऋतूंनी बनवले होते; वर्ष हे धनुष्याची दोरी झाले, अजार ही ज्या झाली आणि सांबिका धनुष्याचा मजबूत भाग होती.
कालो हि भगवान्रुद्रस् तं च संवत्सरं विदुः तस्मादुमा कालरात्रिर् धनुषो ज्याजराभवत्
काल म्हणजेच भगवान रुद्र आहे; वर्ष त्याचेच रूप मानले जाते. म्हणूनच उमा काळरात्रि ही धनुष्याच्या ज्या अजार झाली.
सगर्भं त्रिपुरं येन दग्धवान्स त्रिलोचनः स इषुर्विष्णुसोमाग्नित्रिदैवतमयो ऽभवत्
ज्याने गर्भवती त्रिपुराचा दाह केला, त्या त्रिनेत्रधारी महादेवाचे बाण विष्णू, सोम, अग्नी आणि त्रिदेवांनी बनले होते.
आननं ह्यग्निरभवच् छल्यं सोमस्तमोनुदः तेजसः समवायो ऽथ चेषोस्तेजो रथाङ्गधृक्
त्या बाणाचा तोंड अग्नी, टोक सोम—अंधकार दूर करणारा, तेजाचा संयोग म्हणजे बाण आणि तेजच रथाचे चाक धरून होते.
तस्मिंश्च वीर्यवृद्ध्यर्थं वासुकिर्नागपार्थिवः तेजःसंवसनार्थं वै मुमोचातिविषो विषम्
तेथे वासुकी नागराजाने शक्ती वाढवण्यासाठी आपले अतिशय प्रखर विष सोडले, ज्यामुळे सगळीकडे तेज पसरले.
कृत्वा देवा रथं चापि दिव्यं दिव्यप्रभावतः लोकाधिपतिमभ्येत्य इदं वचनमब्रुवन्
देवतांनी दिव्य तेजाचा एक सुंदर रथ तयार केला आणि सर्व लोकांचा स्वामी जवळ जाऊन असे म्हणाले.
संस्कृतो ऽयं रथो ऽस्माभिस् तव दानवशत्रुजित् इदमापत्परित्राणं देवान्सेन्द्रपुरोगमान्
हे रथ आम्ही, दानवांचा पराभव करणारे, तुझ्यासाठी तयार केला आहे. हा इंद्रासह सर्व देवतांना संकटातून वाचवण्यासाठी असो.
तं मेरुशिखराकारं त्रैलोक्यरथमुत्तमम् प्रशस्य देवान्साध्विति रथं पश्यति शंकरः
तो रथ मेरूच्या शिखरासारखा, त्रैलोक्यात सर्वोत्तम होता. देवतांनी 'छान!' असे म्हणून त्याचे कौतुक केले, आणि शंकर त्या रथाकडे पाहत होते.
मुहुर्दृष्ट्वा रथं साधु साध्वित्युक्त्वा मुहुर्मुहुः उवाच सेन्द्रानमरान् अमराधिपतिः स्वयम्
शंकर वारंवार रथ पाहून 'छान!' असे पुन्हा पुन्हा म्हणाले आणि मग अमरांचा स्वामी स्वतः इंद्र व इतर देवतांना म्हणाले.
यादृशो ऽयं रथः कॢप्तो युष्माभिर्मम सत्तमाः ईदृशो रथसम्पत्त्या यन्ता शीघ्रं विधीयताम्
जसा हा सुंदर रथ तुम्ही माझ्यासाठी तयार केला आहे, तसेच या रथासाठी एक वेगवान सारथी नेमावा.