रत्नाचितानि शोभन्ते पुराण्यमरविद्विषाम् प्रासादशतजुष्टानि कूटागारोत्कटानि च
देवतांच्या शत्रूंची ही शहरे रत्नांनी सजलेली, शेकडो राजवाड्यांनी आणि उंच मनोऱ्यांनी झळकत होती.
सर्वेषां कामगानि स्युः सर्वलोकातिगानि च सोद्यानवापीकूपानि सपद्मसरवन्ति च
ती सर्व शहरे मनासारखी, सर्व लोकांपेक्षा श्रेष्ठ, बागा, तलाव, विहिरी आणि कमळांनी भरलेली सरोवरे असलेली होती.
अशोकवनभूतानि कोकिलारुतवन्ति च चित्रशालाविशालानि चतुःशालोत्तमानि च
अशोकवनासारखी सुंदर बागा, कोकिळांच्या गोड आवाजांनी भरलेली, भव्य चित्रशाळा आणि उत्तम चौकोनी राजवाडे होते.
सप्ताष्टदशभौमानि सत्कृतानि मयेन च बहुध्वजपताकानि स्रग्दामालंकृतानि च
मयाने सात, आठ, दहा मजली इमारती बांधल्या, त्या सर्व अनेक ध्वज, पताका आणि फुलमाळांनी सजवलेल्या होत्या.
किङ्किणीजालशब्दानि गन्धवन्ति महान्ति च सुसंयुक्तोपलिप्तानि पुष्पनैवेद्यवन्ति च
तिथे घंटा आणि किंकिण्यांचे गोड आवाज, सुगंध, सुंदर मांडणी, फुलांची आणि नैवेद्याची सजावट होती.
यज्ञधूमान्धकाराणि संपूर्णकलशानि च गगनावरणाभानि हंसपङ्क्तिनिभानि च
यज्ञाच्या धुराने अंधारलेली ठिकाणे, पूर्ण कलशांनी भरलेली, आकाशाच्या आच्छादनासारखी आणि राजहंसांच्या रांगेसारखी दिसत होती.
पङ्क्तीकृतानि राजन्ते गृहाणि त्रिपुरे पुरे मुक्ताकलापैर्लम्बद्भिर् हसन्तीव शशिश्रियम्
त्रिपुराच्या नगरीतील घरे ओळीने उभी, मोत्यांच्या माळांनी झळकत, जणू चंद्राच्या शोभेने हसत आहेत असे वाटत होते.
मल्लिकाजातिपुष्पाद्यैर् गन्धधूपाधिवासितैः पञ्चेन्द्रियसुखैर्नित्यं समैः सत्पुरुषैरिव
मल्लिका, जाती आणि इतर फुलांच्या सुगंधाने, धूपाने दरवळलेली, नेहमी पंचेंद्रियांच्या सुखांनी भरलेली, जणू उत्तम पुरुष एकत्र आले आहेत असे वाटत होते.
हेमराजतलोहाद्यमणिरत्नाञ्जनाङ्किताः प्राकारास्त्रिपुरे तस्मिन् गिरिप्राकारसंनिभाः
त्या त्रिपुराच्या भिंती सोनं, चांदी, तांबे आणि मौल्यवान रत्नांनी सजवल्या होत्या. त्या डोंगराच्या तटांसारख्या भासायच्या.
एकैकस्मिन्पुरे तस्मिन् गोपुराणां शतं शतम् सपताकाध्वजवतां दृश्यन्ते गिरिशृङ्गवत्
त्या प्रत्येक नगरात शेकडो शेकडो महाद्वारं होती, त्यावर पताका आणि ध्वज फडकत होते, जणू काही डोंगरशिखरांसारखी दिसत.
नूपुरारावरम्याणि त्रिपुरे तत्पुराण्यपि स्वर्गातिरिक्तश्रीकाणि तत्र कन्यापुराणि च
त्रिपुरातील ती नगरं नूपुरांच्या मंजुळ आवाजांनी गूंजत होती, त्यांच्या शोभेला स्वर्गही फिका पडावा अशी श्रीमंती होती. तिथे कुमारिकांचीही स्वतंत्र नगरं होती.
आरामैश्च विहारैश्च तडागवटचत्वरैः सरोभिश्च सरिद्भिश्च वनैश्चोपवनैरपि
त्यात सुंदर बागा, रमणीय उद्याने, तलाव, वटवृक्षांची मोकळी जागा, मोठी सरोवरे, नद्या, घनदाट अरण्ये आणि लहान वनश्रीही होती.
दिव्यभोगोपभोगानि नानारत्नयुतानि च पुष्पोत्करैश्च सुभगास् त्रिपुरस्योपनिर्गमाः परिखाशतगम्भीराः कृता मायानिवारणैः
त्रिपुराच्या बाहेरच्या वाटा आणि प्रवेशद्वार शंभर खोल खंदकांनी वेढलेली होती, जणू काही मायेनं केलेली जादूची तटबंदी. तिथे दैवी सुखसोयी, विविध रत्नांनी मढवलेली वस्तू आणि फुलांचे ढीग होते.
निशम्य तद्दुर्गविधानमुत्तमं कृतं मयेनाद्भुतवीर्यकर्मणा दितेः सुता दैवतराजवैरिणः सहस्रशः प्रापुरनन्तविक्रमाः
मयाच्या अद्भुत कौशल्याने बांधलेल्या त्या अप्रतिम किल्ल्याची बातमी ऐकून, दितीचे पुत्र—देवतांचे आणि राजांचे शत्रू—असंख्य, अपार शौर्य असलेले, तिथे येऊन पोहोचले.
तदासुरैर्दर्पितवैरिमर्दनैर् जनार्दनैः शैलकरीन्द्रसंनिभैः बभूव पूर्णं त्रिपुरं तथा पुरा यथाम्बरं भूरिजलैर् जलप्रदैः
तेव्हा गर्विष्ठ आणि शत्रूंचा संहार करणारे असुर, डोंगरासारखे बलाढ्य, त्रिपुरात भरून राहिले. जसे पावसाळ्यात आकाश जलदांनी भरून जातं.
निर्मिते त्रिपुरे दुर्गे मयेनासुरशिल्पिना तद्दुर्गं दुर्गतां प्राप बद्धवैरैः सुरासुरैः
मय या असुर शिल्पकाराने त्रिपुराचा किल्ला बांधला, तेव्हा तो किल्ला देव आणि असुर यांच्या शत्रुत्वामुळे आश्रयस्थान बनला.
सकलत्राः सपुत्राश्च शस्त्रवन्तो ऽन्तकोपमाः मयादिष्टानि विविशुर् गृहाणि हृषिताश्च ते
पत्नी आणि मुलांसह, हातात शस्त्र घेऊन, मृत्यूसारखे भयंकर असुर, मयाच्या आज्ञेने आनंदाने त्या घरांत गेले.
सिंहा वनमिवानेके मकरा इव सागरम् रोषैश्चैवातिपारुष्यैः शरीरमिव संहतैः
जसे जंगलात अनेक सिंह असतात, समुद्रात मगर असतात, तसेच प्रचंड राग आणि कठोरतेने त्यांच्या शरीरांचा समूह एकत्र झाला.
तद्वद्बलिभिरध्यस्तं तत्पुरं देवतारिभिः त्रिपुरं संकुलं जातं दैत्यकोटिशताकुलम्
त्याचप्रमाणे, बलाढ्य देवद्रोही असुरांनी ते नगर व्यापले. त्रिपुरा असंख्य दैत्यांनी गजबजून गेली.
सुतलादपि निष्पत्य पातालाद्दानवालयात् उपतस्थुः पयोदाभा ये च गिर्युपजीविनः
सुतलातून, पाताळातील दानवांच्या वसाहतीतून, आणि डोंगराजवळ राहणारे असुर, हे सर्व मेघांसारखे एकत्र जमले.
यो यं प्रार्थयते कामं सम्प्राप्तस्त्रिपुराश्रयात् तस्य तस्य मयस्तत्र मायया विदधाति सः
जो जो जे काही इच्छित असे, त्रिपुरात आश्रय घेतल्यावर, मया आपल्या मायेनं प्रत्येकाची ती इच्छा पूर्ण करायचा.
सचन्द्रेषु प्रदोषेषु साम्बुजेषु सरःसु च आरामेषु सचूतेषु तपोधनवनेषु च
चंद्रप्रकाशातल्या संध्याकाळी, कमळांनी भरलेल्या सरोवरात, आंब्याच्या बागांमध्ये आणि तपस्व्यांच्या अरण्यात ते रमायचे.
स्वङ्गाश्चन्दनदिग्धाङ्गां मातंगाः समदा इव मृष्टाभरणवस्त्राश्च मृष्टस्रगनुलेपनाः
त्यांच्या अंगाला चंदनाचा लेप लावलेला असे. मदमस्त हत्ती, सुंदर दागिने व वस्त्रे, मनोहर हार आणि सुगंधी उटणे घालून सजलेले असायचे.
प्रियाभिः प्रियक्रामाभिर् हावभावप्रसूतिभिः नारीभिः सततं रेमुर् मुदिताश्चैव दानवाः
प्रिय स्त्रियांबरोबर, हावभावांनी आणि लीलांनी आनंद देणाऱ्या, दैत्य नेहमीच आपल्या प्रियतमेबरोबर आनंदात रमायचे.
मयेन निर्मिते स्थाने मोदमाना महासुराः अर्थे धर्मे च कामे च निदधुस्ते मतीः स्वयम्
मयाने बांधलेल्या त्या स्थळी, मोठे असुर आनंदात होते. त्यांनी आपला मन धन, धर्म आणि काम या तिन्ही गोष्टींमध्ये स्वतःहून गुंतवले.
तेषां त्रिपुरयुक्तानां त्रिपुरे त्रिदशारिणाम् व्रजति स्म सुखं कालः स्वर्गस्थानां यथा तथा
त्रिपुराशी एकरूप झालेल्या, देवांचे शत्रू असलेल्या त्या असुरांना, त्रिपुरात वेळ स्वर्गातील लोकांसारखा सुखात जात होता.
शुश्रूषन्ते पितॄन्पुत्राः पत्न्यश्चापि पतींस्तथा विमुक्तकलहाश्चापि प्रीतयः प्रचुराभवन्
मुलंनी आपल्या वडिलांची सेवा केली आणि बायका आपल्या नवऱ्यांची देखील काळजी घेत होत्या. घराघरात भांडणं नव्हती आणि सर्वत्र प्रेम आणि आपुलकी भरपूर होती.
नाधर्मस्त्रिपुरस्थानां बाधते वीर्यवानपि अर्चयन्तो दितेः पुत्रास् त्रिपुरायतने हरम्
त्रिपुरातील लोकांना, कितीही बलाढ्य असले तरी, अधर्माचा त्रास होत नव्हता. दितीचे पुत्र त्रिपुराच्या मंदिरात हराचे भक्तिभावाने पूजन करत होते.
पुण्याहशब्दानुच्चेरुर् आशीर्वादांश्च वेदगान् स्वनूपुररवोन्मिश्रान् वेणुवीणारवानपि
पुण्याचा दिवस जाहीर करणारे शब्द मोठ्याने ऐकू येत होते, आशीर्वाद आणि वेदपठणाचा गजर होत होता, पैंजणांचा आवाज आणि वेणू-वीणेच्या सूरांमध्ये हे सगळं मिसळून गूंजत होतं.
हासश्च वरनारीणां चित्तव्याकुलकारकः त्रिपुरे दानवेन्द्राणां रमतां श्रूयते सदा
सुंदर स्त्रियांचा हसरा आवाज, जो मनाला हलवणारा होता, त्रिपुरात नेहमी ऐकू येत असे आणि त्यामुळे दानवराजांना मोठा आनंद मिळत असे.