युगाक्षकोटी ते तस्य वातोर्मी स्यन्दनस्य तु संक्रमेते ध्रुवमहो मण्डले सर्वतोदिशम्
वाऱ्याच्या लाटांनी चालणाऱ्या त्या रथाच्या योक आणि अक्षाचे टोक ध्रुवाच्या भोवती सर्व दिशांना फिरतात.
भ्रमतस्तस्य रश्मी ते मण्डले तूत्तरायणे वर्धेते दक्षिणेष्वत्र भ्रमतो मण्डलानि तु
रथ फिरताना उत्तरायण काळात त्याचे किरण वर्तुळात वाढतात; दक्षिणायनातही तसेच वर्तुळे तयार होतात.
युगाक्षकोटीसम्बद्धौ द्वौ रश्मी स्यन्दनस्य तु ध्रुवेण प्रगृहीतौ तौ रथौ यौ वनतो रविम्
रथाच्या योक आणि अक्षाच्या टोकांना जोडलेले दोन किरण ध्रुवाने धरलेले असतात—हेच दोन सूर्याचा रथ ओढतात.
आकृष्येते यदा ते तु ध्रुवेण समधिष्ठिते तदा सो ऽभ्यन्तरे सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु
जेव्हा ते किरण ध्रुवाने घट्ट धरलेले असतात, तेव्हा सूर्य आतल्या वर्तुळांमध्ये फिरतो.
अशीतिमण्डलशतं काष्ठयोरुभयोश्चरन् ध्रुवेण मुच्यमानेन पुना रश्मियुगेन च
ध्रुव सुटल्यावर, दोन टोकांमध्ये असणाऱ्या ऐंशीशे वर्तुळे आणि पुन्हा किरण व योक यांच्या जोडाने तो मार्गक्रमण करतो.
तथैव बाह्यतः सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु उद्वेष्टयन्वै वेगेन मण्डलानि तु गच्छति
त्याचप्रमाणे, सूर्य बाहेरील वर्तुळांमध्ये वेगाने फिरत सर्व वर्तुळे पार करतो.
स रथो ऽधिष्ठितो देवैर् मासि मासि यथाक्रमम् ततो वहत्यथादित्यं बहुभिर् ऋषिभिः सह
देवतांनी संचलित केलेला तो रथ प्रत्येक महिन्याला क्रमाने सूर्याला अनेक ऋषींसह वाहून नेतो.
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सर्पग्रामणिराक्षसैः एते वसन्ति वै सूर्ये मासौ द्वौ द्वौ क्रमेण च
गंधर्व, अप्सरा, सर्पांचे प्रमुख आणि राक्षस—हे सर्व सूर्याजवळ प्रत्येक महिन्यात दोन दोन राहतात.
धातार्यमा पुलस्त्यश्च पुलहश्च प्रजापती उरगौ वासुकिश्चैव संकीर्णश्चैव तावुभौ
धाता, अर्यमान, पुलस्त्य, पुलह हे प्रजापती; आणि वासुकी व संकीर्ण हे दोन सर्प.
तुम्बुरुर् नारदश्चैव गन्धर्वौ गायतां वरौ कृतस्थलाप्सराश्चैव या च सा पुञ्जिकस्थला
तुम्बुरू आणि नारद हे गंधर्वांपैकी श्रेष्ठ गायक; कृतस्थला आणि पुंजिकस्थला या दोन अप्सरा.
ग्रामण्यौ रथकृत्तस्य रथौजाश्चैव तावुभौ रक्षो हेतिः प्रहेतिश्च यातुधानावुभौ ऋतौ
रथकारांचे दोन प्रमुख, रथशक्ती असलेले दोघे, आणि ऋतूनुसार हेती व प्रहेती हे दोन यातुधान राक्षस.
मधुमाधवयोर्ह्येष गणो वसति भास्करे वसन्ग्रीष्मे तु द्वौ मासौ मित्रश्च वरुणश्च वै
मधु आणि माधव या दोन महिन्यांत हा समूह सूर्याजवळ राहतो; आणि ग्रीष्माच्या दोन महिन्यांत मित्र व वरुणही असतात.
ऋषी अत्रिर्वसिष्ठश्च नागौ तक्षकरम्भकौ मेनका सहजन्या च हाहा हूहूश्च गायकौ
अत्रि आणि वसिष्ठ हे ऋषी, तक्षक व रम्भक हे नाग, मेनका व सहजंया, आणि हाहा-हूहू हे गायक.
रथंतरश्च ग्रामण्यौ रथकृच्चैव तावुभौ पुरुषादो वधश्चैव यातुधानौ तु तौ स्मृतौ
रथंतर आणि रथकारांचे दोन प्रमुख, नरभक्षक व वध हे दोघे—हे दोघे यातुधान म्हणून ओळखले जातात.
एते वसन्ति वै सूर्ये मासयोः शुचिशुक्रयोः ततः सूर्ये पुनश्चान्या निवसन्ति स्म देवताः
शुचि आणि शुक्र या दोन महिन्यांत या देवता सूर्याच्या आत राहतात. त्यानंतर सूर्याच्या आत इतर देवताही वास करतात.
इन्द्रश्चैव विवस्वांश्च अङ्गिरा भृगुरेव च एलापत्त्रस्तथा सर्पः शङ्खपालश्च पन्नगः
इंद्र, विवस्वान, अङ्गिरा, भृगु, एलापत्र, सर्प शंखपाल आणि पन्नग हे तिथे राहतात.
विश्वावसुसुषेणौ च प्रातश्चैव रथश्च हि प्रम्लोचेत्यप्सराश्चैव निम्रोचन्ती च ते उभे
विश्वावसु, सुसेण, प्रात, रथ आणि अप्सरा प्रम्लोचा व निम्रोचंती या दोघीही तिथे वसतात.
यातुधानस्तथा हेतिर् व्याघ्रश्चैव तु तावुभौ नभस्यनभसोरेतैर् वसन्तश्च दिवाकरे
यातुधान, हेति, व्याघ्र आणि तावू, तसेच नभस्य आणि नभस हे सर्व सूर्याच्या आत राहतात.
मासौ द्वौ देवताः सूर्ये वसन्ति च शरदृतौ पर्जन्यश्चैव पूषा च भरद्वाजः सगौतमः
शरद ऋतूतील दोन महिन्यांत सूर्याच्या आत पर्जन्य, पूषा, भरद्वाज आणि गौतम हे देवता राहतात.
चित्रसेनश्च गन्धर्वस् तथा वा सुरुचिश्च यः विश्वाची च घृताची च उभे ते पुण्यलक्षणे
गंधर्व चित्रसेन, सुरुचि, तसेच पुण्यलक्षण असलेल्या विश्वाची आणि घृताची या दोघीही तिथे राहतात.
नागश्चैरावतश्चैव विश्रुतश्च धनंजयः सेनजिच्च सुषेणश्च सेनानीर् ग्रामणीस् तथा
नाग ऐरावत, प्रसिद्ध धनंजय, सेनाजित, सुसेण, सेनानी आणि ग्रामणी हे सर्व तिथे वसतात.
चारो वातश्च द्वावेतौ यातुधानावुभौ स्मृतौ वसन्त्येते च वै सूर्ये मासयोश्च त्विषोर्जयोः
चार आणि वात हे दोघेही यातुधान म्हणून ओळखले जातात. ते तविष आणि ऊर्जा या दोन महिन्यांत सूर्याच्या आत राहतात.
हैमन्तिकौ च द्वौ मासौ निवसन्ति दिवाकरे अंशो भगश्च द्वावेतौ कश्यपश्च क्रतुश्च तौ
हेमंत ऋतूतील दोन महिन्यांत अंश, भग, कश्यप आणि क्रतू हे सर्व सूर्याच्या आत वास करतात.
भुजंगश्च महापद्मः सर्पः कर्कोटकस्तथा चित्रसेनश्च गन्धर्वः पूर्णायुश्चैव गायनौ
महापद्म नावाचा सर्प, कर्कोटक, गंधर्व चित्रसेन, तसेच पूर्णायू आणि गायन हे दोघे गायक तिथे राहतात.
अप्सराः पूर्वचित्तिश्च गन्धर्वा ह्युर्वशी च या तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च सेनानीर् ग्रामणीश् च तौ
अप्सरा पूर्वचित्ती, गंधर्व उर्वशी, तार्क्ष्य, अरिष्टनेमि, सेनानी आणि ग्रामणी हे दोघे तिथे राहतात.
विद्युत्सूर्यश्च तावुग्रौ यातुधानौ तु तौ स्मृतौ सहे चैव सहस्ये च वसन्त्येते दिवाकरे
विद्युत्सूर्य आणि तावू हे दोघे उग्र यातुधान, तसेच सहे आणि सहस्य हे सर्व सूर्याच्या आत वसतात.
ततस्तु शिशिरे चापि मासयोर्निवसन्ति ते त्वष्टा विष्णुर्जमदग्निर् विश्वामित्रस्तथैव च
शिशिर ऋतूतील दोन महिन्यांत त्वष्टा, विष्णु, जमदग्नि आणि विश्वामित्र हे तिथे राहतात.
काद्रवेयौ तथा नागौ कम्बलाश्वतरावुभौ गन्धर्वौ धृतराष्ट्रश्च सूर्यवर्चाश्च तावुभौ
काद्रवेय आणि नाग, कंबळ आणि अश्वतर हे दोघे, तसेच गंधर्व धृतराष्ट्र आणि सूर्यवर्चस हे दोघे तिथे राहतात.
तिलोत्तमाप्सराश्चैव देवी रम्भा मनोरमा ग्रामणीर् ऋतजिच्चैव सत्यजिच्च महाबलः
अप्सरा तिलोत्तमा, रंभा, मनोरमा, ग्रामणी, ऋतजित, सत्यजित आणि महाबल हे तिथे वसतात.
ब्रह्मोपेतश्च वै रक्षो यज्ञोपेतस्तथैव च इत्येते निवसन्ति स्म द्वौ द्वौ मासौ दिवाकरे
ब्रह्मयुक्त राक्षस आणि यज्ञयुक्त राक्षस हे दोघे प्रत्येकी दोन महिन्यांसाठी सूर्याच्या आत राहतात.