तदाश्रमं समन्ताच्च हिमसंरुद्धकन्दरैः शैलवाटैः परिवृतम् अगम्यं मनुजैः सदा
तो आश्रम सर्व बाजूंनी हिमाने भरलेल्या गुहा आणि डोंगराच्या कुंपणांनी वेढलेला होता, नेहमीच माणसांसाठी दुर्गम होता.
पूर्वाराधितभावो ऽसौ महाराजः पुरूरवाः तदाश्रमपदं प्राप्तो देवदेवप्रसादतः
पूर्वीपासून भक्तीने ओतप्रोत असलेला तो महान राजा पुरूरवा, देवाधिदेवांच्या कृपेने त्या आश्रमात पोहोचला.
तदाश्रमं श्रमशमनं मनोहरं मनोहरैः कुसुमशतैरलंकृतम् कृतं स्वयं रुचिरमथात्रिणा शुभं शुभावहं च हि ददृशे स मद्रराट्
तेव्हा त्या आश्रमाचे सौंदर्य, श्रम दूर करणारे आणि मन मोहून टाकणारे होते. शेकडो सुंदर फुलांनी सजवलेले, स्वतः अत्रींनी सुंदरपणे मांडलेले, मंगलमय आणि शुभ फल देणारे असे ते आश्रम मद्रराजाच्या नजरेस पडले.
तत्र यौ तौ महाशृङ्गौ महावर्णौ महाहिमौ तृतीयं तु तयोर्मध्ये शृङ्गमत्यन्तमुच्छ्रितम्
तेथे दोन मोठे शिखरे, भव्य रंगाचे आणि बर्फाने आच्छादलेले होती. त्यांच्या मध्ये एक तिसरे शिखर अतिशय उंच उठलेले होते.
नित्यातप्तशिलाजातं सदाभ्रपरिवर्जितम् तस्याधस्ताद्वृक्षगणे दिशां भागे च पश्चिमे
सदैव तापलेल्या दगडांनी बनलेले, कायम ढगांपासून दूर, त्या शिखराखाली, झाडांच्या समूहात आणि पश्चिम दिशेला होते.
जातीलतापरिक्षिप्तं विवरं चारुदर्शनम् दृष्ट्वैव कौतुकाविष्टस् तं विवेश महीपतिः
जाईच्या वेलींनी वेढलेली, सुंदर दिसणारी एक गुहा दिसली; ती पाहून कुतूहलाने भरलेला राजा त्या गुहेत शिरला.
तमसा चातिनिबिडं नल्वमात्रं सुसंकटम् नल्वमात्रमतिक्रम्य स्वप्रभाभरणोज्ज्वलम्
ती गुहा अतिशय गडद अंधाराने भरलेली, नळवाच्या रुंदीइतकी अरुंद होती. नळवाच्या लांबीएवढी पुढे गेल्यावर, ती स्वतःच्या तेजाने उजळून निघाली.
तम् उच्छ्रितम् अथात्यन्तं गम्भीरं परिवर्तुलम् न तत्र सूर्यस्तपति न विराजति चन्द्रमाः
ती जागा फार उंच, खोल आणि वळणदार होती. तिथे ना सूर्यप्रकाश असतो, ना चंद्राचा उजेड.
तथापि दिवसाकारं प्रकाशं तदहर्निशम् क्रोशाधिकपरीमाणं सरसा च विराजितम्
तरीसुद्धा, ती जागा नेहमीच दिवसासारखी भासत होती, दिवसरात्र प्रकाशमान होती, एक कोसाहून अधिक लांब, आणि एका सुंदर सरोवराने शोभलेली होती.
समन्तात्सरसस्तस्य शैललग्ना तु वेदिका सौवर्णै राजतैर्वृक्षैर् विद्रुमैरुपशोभितम्
त्या सरोवराभोवती, डोंगराला लागून सुंदर वेदिका होत्या, सोन्याच्या, चांदीच्या आणि प्रवाळाच्या झाडांनी सजवलेल्या.
नानामाणिक्यकुसुमैः सुप्रभाभरणोज्ज्वलैः तस्मिन्सरसि पद्मानि पद्मरागच्छदानि तु
विविध मौल्यवान रत्नांच्या फुलांनी, तेजस्वी अलंकारांनी उजळलेल्या, त्या सरोवरात कमळे होती, ज्यांची पाकळी पद्मराग रत्नांसारखी होती.
वज्रकेसरजालानि सुगन्धीनि तथा युतम् पत्त्रैर् मरकतैर् नीलैर् वैडूर्यस्य महीपते
वज्राच्या केसऱ्यांचे गुच्छ, सुगंधित, आणि पानांमध्ये पाचूसारखे, निळ्या वैडूर्यसारखे, हे राजन, तिथे होते.
कर्णिकाश्च तथा तेषां जातरूपस्य पार्थिव तस्मिन्सरसि या भूमिर् न सा वज्रसमाकुला
त्यांच्या करंडकांमध्ये सोन्याचे भाग होते, हे राजन; त्या सरोवरातील भूमी मात्र वज्रांनी भरलेली नव्हती.
नानारत्नैरुपचिता जलजानां समाश्रयः कपर्दिकानां शुक्तीनां शङ्खानां च महीपते
ती भूमी विविध रत्नांनी व्यापलेली होती, जलचर प्राण्यांचे निवासस्थान — कवडी, शिंपा आणि शंख, हे राजन.
मकराणां च मत्स्यानां चण्डानां कच्छपैः सह तत्र मरकतखण्डानि वज्राणां च सहस्रशः
मगर, मासे, आणि भयंकर कासव तिथे होते; पाचूचे तुकडे आणि हजारो वज्र तिथे होते.
पद्मरागेन्द्रनीलानि महानीलानि पार्थिव पुष्परागाणि सर्वाणि तथा कर्कोटकानि च
पद्मराग, इंद्रनील, मोठे निळे रत्न, हे राजन, सर्व प्रकारची पुष्पराग रत्ने आणि कर्कोटक रत्नेही तिथे होती.
तुत्थकस्य तु खण्डानि तथा शेषस्य भागशः राजावर्तस्य मुख्यस्य रुचिराक्षस्य चाप्यथ
तांब्याचे तुकडे, शेषाचे भाग, मुख्य राजावर्त रत्न आणि सुंदर डोळ्यांची रत्नेही तिथे होती.
सूर्येन्दुकान्तयश्चैव नीलो वर्णान्तिमश्च यः ज्योतीरसस्य रम्यस्य स्यमन्तस्य च भागशः
सूर्यकांत, चंद्रकांत, आणि गडद निळ्या रंगाचे रत्न, तेजस्वी आणि रम्य स्यमंतक रत्नाचे भागही तिथे होते.
सुरोरगवलक्षाणां स्फटिकस्य तथैव च गोमेदपित्तकानां च धूलीमरकतस्य च
देव आणि नाग यांच्या मौल्यवान रत्नांचे ढीग, स्फटिक, गोमेद, पित्ता, आणि पाचूच्या धुळीने तिथे भूमी व्यापलेली होती.
वैडूर्यसौगन्धिकयोस् तथा राजमणेर्नृप वज्रस्यैव च मुख्यस्य तथा ब्रह्ममणेरपि
वैडूर्य, सौगंधिक, तसेच राजरत्न, हे राजन, मुख्य वज्र आणि ब्रह्मरत्नही तिथे होते.
मुक्ताफलानि मुक्तानां ताराविग्रहधारिणाम्
मुक्ता म्हणजेच ताऱ्यांच्या आकारात असणाऱ्यांना मोत्यांनी सजवले जाते.
सुखोष्णं चैव तत्तोयं स्नानाच्छीतविनाशनम् वैडूर्यस्य शिला मध्ये सरसस्तस्य शोभना
त्या सरोवरातील पाणी सुखद उबदार आहे, स्नानाची थंडी नाहीशी करते; वैडूर्याच्या दगडात ते सुंदर सरोवर आहे.
प्रमाणेन तथा सा च द्वे च राजन्धनुःशते चतुरस्रा तथा रम्या तपसा निर्मितात्रिणा
हे राजन, त्या सरोवराची लांबी दोनशे धनुष्यांची असून, चौकोनी आणि रमणीय आहे, आणि ते तिघांच्या तपामुळे निर्माण झाले आहे.
बिलद्वारसमो देशो यत्र यत्र हिरण्मयः प्रदेशः स तु राजेन्द्र द्वीपे तस्मिन्मनोहरे
त्या सुंदर द्वीपावर, गुहेच्या प्रवेशासारखा, पूर्णपणे सोन्याचा प्रदेश आहे, हे राजाधिराज.
तथा पुष्करिणी रम्या तस्मिन्राजञ्शिलातले सुशीतामलपानीया जलजैश्च विराजिता
त्याच ठिकाणी, दगडी फरसबंदीवर एक सुंदर कमळांचे सरोवर आहे, त्यात शीतल व निर्मळ पिण्याचे पाणी आहे आणि जलजांनी ते शोभले आहे.
आकाशप्रतिमा राजंश् चतुरस्रा मनोहरा तस्यास्तदुदकं स्वादु लघु शीतं सुगन्धिकम्
हे राजन, ते सरोवर आकाशासारखे निळे, चौकोनी आणि मनमोहक आहे; त्याचे पाणी गोड, हलके, थंड आणि सुगंधी आहे.
न क्षिणोति यथा कण्ठं कुक्षिं नापूरयत्यपि तृप्तिं विधत्ते परमां शरीरे च महत्सुखम्
ते पाणी घशाला कोरडे करत नाही, पोट भरत नाही, पण शरीराला अत्यंत तृप्ती आणि मोठे सुख देते.
मध्ये तु तस्याः प्रासादं निर्मितं तपसात्रिणा रुक्मसेतुप्रवेशान्तं सर्वरत्नमयं शुभम्
त्या सरोवराच्या मध्यभागी, तिघांच्या तपामुळे बांधलेला, सोन्याच्या सेतूने सजलेला आणि सर्व रत्नांनी अलंकृत असा सुंदर प्रासाद आहे.
शशाङ्करश्मेः संकाशं प्रासादं राजतं हितम् रम्यवैडूर्यसोपानं विद्रुमामलसारकम्
तो प्रासाद चंद्राच्या किरणांसारखा चमकतो, चांदीचा बनलेला आहे, त्याला वैडूर्याच्या रम्य पायऱ्या आणि शुद्ध प्रवाळाच्या कठड्या आहेत.
इन्द्रनीलमहास्तम्भं मरकतासक्तवेदिकम् वज्रांशुजालैः स्फुरितं रम्यं दृष्टिमनोरमम्
त्याला मोठे निळमणीचे खांब, पाचूने मढवलेल्या चौकटी, आणि वज्राच्या किरणांच्या जाळ्याने झळाळणारी, सुंदर आणि डोळ्यांना आनंद देणारी सजावट आहे.