शैलानितम्बदेशेषु न्यवसच्च स्वयं नृपः पयः क्षरन्ति ते दिव्यम् अमृतस्वादुकण्टकम्
डोंगराच्या उतारावर आणि दऱ्यांत तो राजा स्वतः राहत होता; त्या दगडांतून दिव्य, अमृतासारखे गोड आणि काटेरी नसलेले दूध वाहत होते.
क्वचिद्राजन्महिष्यश्च क्वचिदाजाश्च सर्वशः शिलाः क्षीरेण सम्पूर्णा दध्ना चान्यत्र वा बहिः
कधी तिथे म्हशी, कधी बकऱ्या सर्वत्र दिसत; त्या दगडांत दूध भरलेले असे, तर कुठे दही किंवा बाहेरही असे.
संपश्यन्परमां प्रीतिम् अवाप वसुधाधिपः सरांसि तत्र दिव्यानि नद्यश्च विमलोदकाः
हे सर्व पाहून पृथ्वीचा स्वामी अत्यंत आनंदी झाला; तिथे दिव्य सरोवरे आणि स्वच्छ पाण्याच्या नद्या होत्या.
प्रणालिकानि चोष्णानि शीतलानि च भागशः कन्दराणि च शैलस्य सुसेव्यानि पदे पदे
तिथे काही ठिकाणी उबदार, काही ठिकाणी गार पाण्याच्या नाल्या होत्या; डोंगराच्या गुहा प्रत्येक पावलावर रम्य वाटत.
हिमपातो न तत्रास्ति समन्तात्पञ्चयोजनम् उपत्यका सुशैलस्य शिखरस्य न विद्यते
त्या सुंदर डोंगरशिखराच्या पाच योजन परिसरात कुठेही हिमवृष्टी नव्हती; उतारांवर बर्फाचा मागमूसही नव्हता.
तत्रास्ति राजञ्छिखरं पर्वतेन्द्रस्य पाण्डुरम् हिमपातं घना यत्र कुर्वन्ति सहिताः सदा
हे राजन, तिथे पर्वतराजाचे एक पांढरे शिखर आहे, जिथे मेघ नेहमी एकत्र येऊन हिमवृष्टी करतात.
तत्रास्ति चापरं शृङ्गं यत्र तोयघना घनाः नित्यमेवाभिवर्षन्ति शिलाभिः शिखरं वरम्
तिथे दुसरेही एक शिखर आहे, जिथे पावसाचे मेघ नेहमीच दगडांसह त्या उत्तम शिखरावर पाऊस पाडतात.
तदाश्रमं मनोहारि यत्र कामधरा धरा सुरमुख्योपयोगित्वाच् छाखिनां सफलाः फलाः
ते आश्रमस्थान मनोहारी होते, जिथे इच्छापूर्ती करणाऱ्या धारांनी प्रवाह वाहत, आणि झाडांची फळे नेहमीच देवांना योग्य अशी मिळत.
सदोपगीतभ्रमरसुरस्त्रीसेवितं परम् सर्वपापक्षयकरं शैलस्येव प्रहारकम्
तेथे सतत भ्रमर गात, दिव्य स्त्रिया सेवा करत, आणि त्या आश्रमाचे गुणगान होत असे; ते सर्व पापांचा नाश करणारे आणि डोंगरासारखे प्रभावी होते.
वानरैः क्रीडमानैश्च देशाद्देशान्नराधिप हिमपुञ्जाः कृतास्तत्र चन्द्रबिम्बसमप्रभाः
तिथे वानर जागोजागी खेळत, हे नराधिपा; तिथे चंद्रासारख्या तेजस्वी हिमाचे ढग तयार केले जात.
तदाश्रमं समन्ताच्च हिमसंरुद्धकन्दरैः शैलवाटैः परिवृतम् अगम्यं मनुजैः सदा
तो आश्रम सर्व बाजूंनी हिमाने भरलेल्या गुहा आणि डोंगराच्या कुंपणांनी वेढलेला होता, नेहमीच माणसांसाठी दुर्गम होता.
पूर्वाराधितभावो ऽसौ महाराजः पुरूरवाः तदाश्रमपदं प्राप्तो देवदेवप्रसादतः
पूर्वीपासून भक्तीने ओतप्रोत असलेला तो महान राजा पुरूरवा, देवाधिदेवांच्या कृपेने त्या आश्रमात पोहोचला.
तदाश्रमं श्रमशमनं मनोहरं मनोहरैः कुसुमशतैरलंकृतम् कृतं स्वयं रुचिरमथात्रिणा शुभं शुभावहं च हि ददृशे स मद्रराट्
तेव्हा त्या आश्रमाचे सौंदर्य, श्रम दूर करणारे आणि मन मोहून टाकणारे होते. शेकडो सुंदर फुलांनी सजवलेले, स्वतः अत्रींनी सुंदरपणे मांडलेले, मंगलमय आणि शुभ फल देणारे असे ते आश्रम मद्रराजाच्या नजरेस पडले.
तत्र यौ तौ महाशृङ्गौ महावर्णौ महाहिमौ तृतीयं तु तयोर्मध्ये शृङ्गमत्यन्तमुच्छ्रितम्
तेथे दोन मोठे शिखरे, भव्य रंगाचे आणि बर्फाने आच्छादलेले होती. त्यांच्या मध्ये एक तिसरे शिखर अतिशय उंच उठलेले होते.
नित्यातप्तशिलाजातं सदाभ्रपरिवर्जितम् तस्याधस्ताद्वृक्षगणे दिशां भागे च पश्चिमे
सदैव तापलेल्या दगडांनी बनलेले, कायम ढगांपासून दूर, त्या शिखराखाली, झाडांच्या समूहात आणि पश्चिम दिशेला होते.
जातीलतापरिक्षिप्तं विवरं चारुदर्शनम् दृष्ट्वैव कौतुकाविष्टस् तं विवेश महीपतिः
जाईच्या वेलींनी वेढलेली, सुंदर दिसणारी एक गुहा दिसली; ती पाहून कुतूहलाने भरलेला राजा त्या गुहेत शिरला.
तमसा चातिनिबिडं नल्वमात्रं सुसंकटम् नल्वमात्रमतिक्रम्य स्वप्रभाभरणोज्ज्वलम्
ती गुहा अतिशय गडद अंधाराने भरलेली, नळवाच्या रुंदीइतकी अरुंद होती. नळवाच्या लांबीएवढी पुढे गेल्यावर, ती स्वतःच्या तेजाने उजळून निघाली.
तम् उच्छ्रितम् अथात्यन्तं गम्भीरं परिवर्तुलम् न तत्र सूर्यस्तपति न विराजति चन्द्रमाः
ती जागा फार उंच, खोल आणि वळणदार होती. तिथे ना सूर्यप्रकाश असतो, ना चंद्राचा उजेड.
तथापि दिवसाकारं प्रकाशं तदहर्निशम् क्रोशाधिकपरीमाणं सरसा च विराजितम्
तरीसुद्धा, ती जागा नेहमीच दिवसासारखी भासत होती, दिवसरात्र प्रकाशमान होती, एक कोसाहून अधिक लांब, आणि एका सुंदर सरोवराने शोभलेली होती.
समन्तात्सरसस्तस्य शैललग्ना तु वेदिका सौवर्णै राजतैर्वृक्षैर् विद्रुमैरुपशोभितम्
त्या सरोवराभोवती, डोंगराला लागून सुंदर वेदिका होत्या, सोन्याच्या, चांदीच्या आणि प्रवाळाच्या झाडांनी सजवलेल्या.
नानामाणिक्यकुसुमैः सुप्रभाभरणोज्ज्वलैः तस्मिन्सरसि पद्मानि पद्मरागच्छदानि तु
विविध मौल्यवान रत्नांच्या फुलांनी, तेजस्वी अलंकारांनी उजळलेल्या, त्या सरोवरात कमळे होती, ज्यांची पाकळी पद्मराग रत्नांसारखी होती.
वज्रकेसरजालानि सुगन्धीनि तथा युतम् पत्त्रैर् मरकतैर् नीलैर् वैडूर्यस्य महीपते
वज्राच्या केसऱ्यांचे गुच्छ, सुगंधित, आणि पानांमध्ये पाचूसारखे, निळ्या वैडूर्यसारखे, हे राजन, तिथे होते.
कर्णिकाश्च तथा तेषां जातरूपस्य पार्थिव तस्मिन्सरसि या भूमिर् न सा वज्रसमाकुला
त्यांच्या करंडकांमध्ये सोन्याचे भाग होते, हे राजन; त्या सरोवरातील भूमी मात्र वज्रांनी भरलेली नव्हती.
नानारत्नैरुपचिता जलजानां समाश्रयः कपर्दिकानां शुक्तीनां शङ्खानां च महीपते
ती भूमी विविध रत्नांनी व्यापलेली होती, जलचर प्राण्यांचे निवासस्थान — कवडी, शिंपा आणि शंख, हे राजन.
मकराणां च मत्स्यानां चण्डानां कच्छपैः सह तत्र मरकतखण्डानि वज्राणां च सहस्रशः
मगर, मासे, आणि भयंकर कासव तिथे होते; पाचूचे तुकडे आणि हजारो वज्र तिथे होते.
पद्मरागेन्द्रनीलानि महानीलानि पार्थिव पुष्परागाणि सर्वाणि तथा कर्कोटकानि च
पद्मराग, इंद्रनील, मोठे निळे रत्न, हे राजन, सर्व प्रकारची पुष्पराग रत्ने आणि कर्कोटक रत्नेही तिथे होती.
तुत्थकस्य तु खण्डानि तथा शेषस्य भागशः राजावर्तस्य मुख्यस्य रुचिराक्षस्य चाप्यथ
तांब्याचे तुकडे, शेषाचे भाग, मुख्य राजावर्त रत्न आणि सुंदर डोळ्यांची रत्नेही तिथे होती.
सूर्येन्दुकान्तयश्चैव नीलो वर्णान्तिमश्च यः ज्योतीरसस्य रम्यस्य स्यमन्तस्य च भागशः
सूर्यकांत, चंद्रकांत, आणि गडद निळ्या रंगाचे रत्न, तेजस्वी आणि रम्य स्यमंतक रत्नाचे भागही तिथे होते.
सुरोरगवलक्षाणां स्फटिकस्य तथैव च गोमेदपित्तकानां च धूलीमरकतस्य च
देव आणि नाग यांच्या मौल्यवान रत्नांचे ढीग, स्फटिक, गोमेद, पित्ता, आणि पाचूच्या धुळीने तिथे भूमी व्यापलेली होती.
वैडूर्यसौगन्धिकयोस् तथा राजमणेर्नृप वज्रस्यैव च मुख्यस्य तथा ब्रह्ममणेरपि
वैडूर्य, सौगंधिक, तसेच राजरत्न, हे राजन, मुख्य वज्र आणि ब्रह्मरत्नही तिथे होते.