ऐरावती सरिच्छ्रेष्ठा यस्माद्देशाद्विनिर्गता मेघश्यामं च तं देशं द्रुमखण्डैरनेकशः
त्या प्रदेशातून ऐरावती ही श्रेष्ठ नदी वाहते. तो प्रदेश मेघासारखा काळा असून, अनेक प्रकारच्या झाडांनी दाटलेला आहे.
शालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैः सशामलैः न्यग्रोधैश्च तथाश्वत्थैः शिरीषैः शिंशपद्रुमैः
त्या ठिकाणी साल, ताड, तमाळ, कर्णिकार, सावली देणारे वड, पिंपळ, शिरीष आणि शिंशपा अशी झाडे आहेत.
श्लेष्मातकैर् आमलकैर् हरीतकविभीतकैः भूर्जैः समुञ्जकैर् बाणैर् वृक्षैः सप्तच्छदद्रुमैः
श्लेष्मातक, आवळा, हर्र, बेहडा, भूर्ज, समुंजक, बाण आणि सप्तछद अशी झाडे तिथे वाढलेली आहेत.
महानिम्बैस्तथा निम्बैर् निर्गुण्डीभिर्हरिद्रुमैः देवदारुमहावृक्षैस् तथा कालेयकद्रुमैः
मोठे आणि लहान कडुनिंब, निर्गुंडी, हरिद्रू, भव्य देवदारू आणि काळेयक अशी झाडेही तिथे आहेत.
पद्मकैश्चन्दनैर्बिल्वैः कपित्थै रक्तचन्दनैः माताम्ररिष्टकाक्षोटैर् अब्दकैश्च तथार्जुनैः
पद्म, चंदन, बेल, कपीठ, लाल चंदन, माताम्र, ऋष्टक, अक्षोट, अब्दक आणि अर्जुन अशी झाडे तिथे आहेत.
हस्तिकर्णैः सुमनसैः कोविदारैः सुपुष्पितैः प्राचीनामलकैश्चापि धनकैः समराटकैः
हस्तिकर्ण, सुमनस, कोविदार, सुंदर फुललेली झाडे, प्राचीन आमळा, धनक आणि समराटक अशी झाडे तिथे आहेत.
खर्जूरैर्नारिकेलैश्च प्रियालाम्रातकेङ्गुदैः तन्तुमालैर् धवैर्भव्यैः काश्मीरीपर्णिभिस्तथा
खजूर, नारळ, प्रियाळ, आम्राटक, इंगुदी, तंतुमाळ, धव, भव्य आणि काश्मिरी पानांची झाडे तिथे आहेत.
जातीफलैः पूगफलैः कट्फलैलावलीफलैः मन्दारैः कोविदारैश्च किंशुकैः कुसुमांशुकैः
जायफळ, सुपारी, कटफळ, आवळीफळ, मंदार, कोविदार, किंशुक आणि कुसुमांशुक अशी झाडे तिथे आहेत.
यवासैः शमिपर्णासैर् वेतसैर् अम्बुवेतसैः रक्तातिरङ्गनारङ्गैर् हिङ्गुभिः सप्रियङ्गुभिः
यवस, शमीपर्ण, वेत, अंबुवेत, लाल अतिरंग, नारंग, हिंग आणि प्रियंगु अशी झाडे तिथे आहेत.
रक्ताशोकैस् तथाशोकैर् आकल्लैर् अविचारकैः मुचुकुन्दैस्तथा कुन्दैर् आटरूषपरूषकैः
लाल अशोक, अशोक, आकल्ल, अविचारक, मुचकुंद, कुंद आणि आटरुष-परुषक अशी झाडे तिथे आहेत.
किरातैः किङ्किरातैश्च केतकैः श्वेतकेतकैः शोभाञ्जनैर् अञ्जनैश्च सुकलिङ्गनिकोटकैः
किरात, किंकिरात, केतकी, पांढरी केतकी, शोभांजन, अंजन आणि सुकलिंग-निकोटक अशी झाडे तिथे आहेत.
सुवर्णचारुवसनैर् द्रुमश्रेष्ठैस् तथासनैः मन्मथस्य शराकारैः सहकारैर्मनोरमैः
सुवर्णासारखी सुंदर लाकूड असलेली श्रेष्ठ झाडे, असन आणि कामदेवाच्या बाणांसारख्या आकाराची, मनाला आनंद देणारी आंब्याची झाडे तिथे आहेत.
पीतयूथिकया चैव श्वेतयूथिकया तथा जात्या चम्पकजात्या च तुम्बरैश्चाप्यतुम्बरैः
पिवळी युथिका, पांढरी युथिका, जाई, चंपक जाती, तुंबर आणि अतुंबर अशी झाडे तिथे आहेत.
मोचैर्लोचैस्तु लकुचैस् तिलपुष्पकुशेशयैः तथा सुपुष्पावरणैश् चव्यकैः कामिवल्लभैः
मोचा, लोचा, लकुच, तीळफूल, कुशेश, तसेच सुंदर फुलांची आवरणे असलेली, चव्यक आणि कामिवल्लभ अशी झाडे तिथे आहेत.
पुष्पाङ्कुरैश्च बकुलैः पारिभद्रहरिद्रकैः धाराकदम्बैः कुटजैः कदम्बैर् गिरिकुटजैः
फुलांच्या कळ्यांनी भरलेली बकुळ, पारिभद्र, हरिद्र, धाराकदंब, कुडज, कदंब आणि गिरिकुडज अशी झाडे तिथे आहेत.
आदित्यमुस्तकैः कुम्भैः कुङ्कुमैः कामवल्लभैः कट्फलैर्बदरैर्नीपैर् दीपैरिव महोज्ज्वलैः
आदित्यमुस्तक, कुंभ, केशर, कामवल्लभ, कटफळ, बोर, निप आणि तेजस्वी दिव्यासारखी उजळणारी झाडे तिथे आहेत.
रक्तैः पालीवनैः श्वेतैर् दाडिमैश्चम्पकद्रुमैः बन्धूकैश्च सुबन्धूकैः कुञ्जकानां तु जातिभिः
लाल पालीवन, पांढरे डाळिंब, चंपक, बंधू, सुबंधू आणि विविध प्रकारची कुंजके अशी झाडे तिथे आहेत.
कुसुमैः पाटलाभिश्च मल्लिकाकरवीरकैः कुरबकैर् हिमवरैर् जम्बूभिर् नृपजम्बुभिः
फुलांनी भरलेली पाटल, मल्लिका, करवीर, कुरबक, हिमवर, जांभूळ आणि राजजांभूळ अशी झाडे तिथे आहेत.
बीजपूरैः सकर्पूरैर् गुरुभिश्चागुरुद्रुमैः बिम्बैश्च प्रतिबिम्बैश्च संतानकवितानकैः
बीजांच्या शेंगा, कर्पूर, सुगंधी अगरूची झाडं, फळं आणि त्यांची प्रतिबिंबं, तसेच भरभराट झालेली संतती आणि वेलींनी तो प्रदेश सजलेला होता.
तथा गुग्गुलवृक्षैश्च हिन्तालधवलेक्षुभिः तृणशून्यैः करवीरैर् अशोकैश् चक्रमर्दनैः
तसेच गूगुळाची झाडं, पांढऱ्या हिंतालाच्या झाडा, ऊस, गवत नसलेली करवीर, अशोक आणि चक्रमार्दन या झाडांनीही तो परिसर भरला होता.
पीलुभिर्धातकीभिश्च चिरिबिल्वैः समाकुलैः तिन्तिडीकैस्तथा लोध्रैर् विडङ्गैः क्षीरिकाद्रुमैः
पीलू, धातकी, गर्द चिरिबिल्व, चिंच, लोध्र, विडंग आणि दूध येणाऱ्या झाडांनी तो प्रदेश समृद्ध होता.
अश्मन्तकैस्तथा कालैर् जम्बीरैः श्वैतकद्रुमैः भल्लातकैरिन्द्रयवैर् वल्गुजैः सिद्धिसाधकैः
अश्मंतक, काळा, जांभिर, पांढरा कदंब, भल्लातक, इंद्रयव, वल्गुज आणि सिद्धी देणाऱ्या झाडांनीही तिथे शोभा आणली होती.
नागकेसरवृक्षैश्च सुकेसरमनोहरैः करमर्दैः कासमर्दैर् अरिष्टकवरिष्टकैः रुद्राक्षैर्द्राक्षसम्भूतैः सप्ताह्वैः पुत्रजीवकैः
नागकेशराची झाडं, सुंदर फुलांनी मन मोहवणारी, करमर्द, कासमर्द, अरिष्टक, वरिष्टक, रुद्राक्ष, द्राक्ष, सप्ताह्वा आणि पुत्रजीवक यांनी तो परिसर फुलून गेला होता.
कङ्कोलकैर्लवङ्गैश्च त्वग्द्रुमैः पारिजातकैः प्रतानैः पिप्पलीनां च नागवल्यश्च भागशः
कंकोल, लवंग, दालचिनीची झाडं, पारिजात, पिपळीच्या वेलींनी आणि नागवेलीच्या काही भागांनीही तो प्रदेश सजला होता.
मरीचस्य तथा गुल्मैर् नवमल्लिकया तथा मृद्वीकामण्डपैर्मुख्यैर् अतिमुक्तकमण्डपैः
मिरीच्या वेलींनी, नव्या जाईच्या फुलांनी, द्राक्षांच्या सुंदर मंडपांनी आणि अतिमुक्ताच्या मंडपांनी तो प्रदेश शोभून गेला होता.
त्रपुषैर्नर्तिकानां च प्रतानैः सफलैः शुभैः कूष्माण्डानां प्रतानैश्च अलाबूनां तथा क्वचित्
त्रपुषा आणि नर्तिकाच्या वेलींनी, सुंदर फळांनी लगडलेल्या, तसेच कूष्मांड आणि कधी कधी अलाबूच्या वेलींनीही तो परिसर सजला होता.
चिर्भिटस्य प्रतानैश्च पटोलीकारवेल्लकैः कर्कोटकीवितानैश्च वार्ताकैर् बृहतीफलैः
चिर्भिटाच्या वेलींनी, पटोळ आणि कारवेल्लाच्या वेलींनी, कर्कोटकीच्या छत्रांनी आणि मोठ्या फळांच्या वांगीच्या झाडांनी तो प्रदेश भरला होता.
कण्टकैर् मूलकैर्मूलशाकैस्तु विविधैस्तथा कह्लारैश्च विदार्या च रुरूटैः स्वादुकण्टकैः
काटे, मुळा, विविध प्रकारच्या कंदभाज्या, कह्लार, विदारी, रुरुट आणि गोड काटेरी झाडांनीही तिथे शोभा आणली होती.
औषधीभिर्विचित्राभिर् दीप्यमानाभिरेव च आयुष्याभिर्यशस्याभिर् बल्याभिश्च नराधिप
रंगीत औषधी वनस्पतींनी, तेजस्वी दिसणाऱ्या, आयुष्य वाढवणाऱ्या, कीर्ती आणि बळ देणाऱ्या झाडांनी, हे राजन, तो प्रदेश समृद्ध होता.
जरामृत्युभयघीभिः क्षुद्भयघ्नीभिरेव च सौभाग्यजननीभिश्च कुत्स्नाभिश्चाप्यनेकशः
ज्यांनी वार्धक्य, मृत्यू आणि भीती दूर होते, उपासमारीची भीती घालवणाऱ्या, सौभाग्य देणाऱ्या आणि असंख्य अशा वनस्पतींनी तो प्रदेश भरलेला होता.