शूरसेना भद्रकारा बाह्याः सहपटच्चराः मत्स्याः किराताः कुल्याश्च कुन्तलाः काशिकोशलाः
शूरसेन, भद्रकार, बाह्य, सहपटच्चर, मत्स्य, किरात, कुल्य, कुंतल, काशी आणि कोशल हेही तिथे राहतात.
आवन्ताश्च कलिङ्गाश्च मूकाश्चैवान्धकैः सह मध्यदेशा जनपदाः प्रायशः परिकीर्तिताः
आवन्त, कलिंग, मूक, अंधक आणि मध्यदेशातील लोक यांचा या प्रदेशात समावेश होतो.
सह्यस्यानन्तरे चैते तत्र गोदावरी नदी पृथिव्यामपि कृत्स्नायां स प्रदेशो मनोरमः
सह्याद्रीच्या पलीकडे गोदावरी नदी आहे. संपूर्ण पृथ्वीवर हा प्रदेश अतिशय रमणीय आहे.
यत्र गोवर्धनो नाम मन्दरो गन्धमादनः रामप्रियार्थं स्वर्गीया वृक्षा दिव्यास्तथौषधीः
गोवर्धन, मंदार, गंधमादन हे पर्वत आणि रामाच्या आनंदासाठी स्वर्गातून आणलेली दिव्य झाडे व औषधी येथे आहेत.
भरद्वाजेन मुनिना प्रियार्थमवतारिताः ततः पुष्पवरो देशस् तेन जज्ञे मनोरमः
भरद्वाज ऋषींनी आपल्या प्रिय व्यक्तीसाठी या सर्व झाडा-औषधी खाली आणल्या; त्यामुळे हा प्रदेश सुंदर फुलांनी आणि रमणीयतेने भरून गेला.
वाह्लीका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः पुरंध्राश्चैव शूद्राश्च पल्लवाश् चात्तखण्डिकाः
वाह्लिक, वाटधान, आभीर, कालतोयक, पुरंध्र, शूद्र, पल्लव आणि अट्टखंडिक हेही या प्रदेशात राहतात.
गान्धारा यवनाश्चैव सिन्धुसौवीरमद्रकाः शका द्रुह्याः पुलिन्दाश्च पारदाहारमूर्तिकाः
गांधार, यवन, सिंधु, सौवीर, मद्रक, शक, द्रुह्य, पुलिंद, पारद आणि आरामूर्तिक हेही तिथे आहेत.
रामठाः कण्टकाराश्च कैकेया दशनामकाः क्षत्रियोपनिवेश्याश्च वैश्याः शूद्रकुलानि च
रामठ, कंटकार, कैकेय, दशनामक, क्षत्रियांची वस्ती, तसेच वैश्य आणि शूद्र कुटुंबे येथे आहेत.
अत्रयो ऽथ भरद्वाजाः प्रस्थलाः सदसेरकाः लम्पकास् तलगानाश्च सैनिकाः सह जाङ्गलैः एते देशा उदीच्यास्तु प्राच्यान्देशान्निबोधत
अत्रय, भरद्वाज, प्रस्थल, सदसेरक, लंपक, तलगान आणि सैनिक, तसेच जांगळ हे सर्व उत्तरेकडील प्रदेश आहेत. आता पूर्वेकडील देश ऐका.
अङ्गा वङ्गा मद्गुरका अन्तर्गिरिबहिर्गिरी ततः प्लवंगमातंगा यमका मल्लवर्णकाः सुह्मोत्तराः प्रविजया मार्गवा गेयमालवाः
अंग, वंग, मद्गुरक, अंतर्गिरी, बहिर्गिरी, प्लवंग, मातंग, यमक, मल्लवर्णक, सुह्मोत्तर, प्रविजय, मार्गव आणि गेयमालव हेही तिथे आहेत.
प्राग्ज्योतिषाश्च पुण्ड्राश्च विदेहास्ताम्रलिप्तकाः शाल्वमागधगोनर्दाः प्राच्या जनपदाः स्मृताः
प्राग्ज्योतिष, पुंड्र, विदेह, ताम्रलिप्तक, शाल्व, मगध आणि गोणार्द हे पूर्वेकडील जनपद समजले जातात.
तेषां परे जनपदा दक्षिणापथवासिनः पाण्ड्याश्च केरलाश्चैव चोलाः कुल्यास्तथैव च
त्यांच्या पुढे दक्षिणेकडील प्रदेशात पांड्य, केरळ, चोल आणि कुल्य हे लोक राहतात.
सेतुकाः सूतिकाश्चैव कुपथां वाजिवासिकाः नवराष्ट्रा माहिषिकाः कलिङ्गाश्चैव सर्वशः
सेतुक, सुतिक, कुपथ, वाजिवासिक, नवराष्ट्र, माहिषिक आणि सर्व कलिंग हे लोक.
कारूषाश्च सहैषीका आटव्याः शबरास्तथा पुलिन्दा विन्ध्यपुषिका वैदर्भा दण्डकैः सह
कारूष आणि ऐषिक, आटवी, शबर, पुलिंद, विंध्यपुषिक, वैदर्भ आणि दंडक हे सर्व लोक.
कुलीयाश्च सिरालाश्च रूपसास् तापसैः सह तथा तैत्तिरिकाश्चैव सर्वे कारस्करास्तथा
कुलिय, सिराळ, रूपस, तापसांसह, तसेच तैत्तिरीक आणि सर्व कारस्कर हे लोक.
वासिक्याश्चैव ये चान्ये ये चैवान्तरनर्मदाः भारुकच्छाः समाहेयाः सह सारस्वतैस्तथा
वासिक्य आणि इतर, तसेच जे नर्मदांच्या मध्ये राहतात, भारुकच्छ, समाहेय आणि सारस्वत हे लोक.
काच्छीकाश्चैव सौराष्ट्रा आनर्ता अर्बुदैः सह इत्येते अपरान्तास्तु शृणु ये विन्ध्यवासिनः
कच्छिक, सौराष्ट्र, अनर्त आणि अर्बुदांसह हे पश्चिमेकडील लोक आहेत; आता विंध्यात राहणाऱ्यांची ऐक.
मालवाश्च करूषाश्च मेकलाश्चोत्कलैः सह औण्ड्रा माषा दशार्णाश्च भोजाः किष्किन्धकैः सह
माळव, कारूष, मेकल आणि उत्कल, औंड्र, माष, दशार्ण, भोज आणि किश्किंधक हे लोक.
स्तोशलाः कोसलाश्चैव त्रैपुरा वैदिशास्तथा तुमुरास् तुम्बराश्चैव पद्गमा नैषधैः सह
स्तोशल, कोसल, त्रैपुर, वैदिश, तूमुर, तुंबर, पद्गम आणि नैषध हे लोक.
अरूपाः शौण्डिकेराश्च वीतिहोत्रा अवन्तयः एते जनपदाः ख्याता विन्ध्यपृष्ठनिवासिनः
अरूप, शौंडिकेर, वीतिहोत्र आणि अवंती हे विंध्य पर्वताच्या उतारावर राहणारे प्रसिद्ध लोक आहेत.
अतो देशान्प्रवक्ष्यामि पर्वताश्रयिणश्च ये निराहाराः सर्वगाश्च कुपथा अपथास्तथा
आता मी त्या प्रदेशांचे वर्णन करतो जिथे पर्वतात राहणारे, उपजीविका नसणारे, सर्वत्र भटकणारे आणि कठीण व अवघड वाटेने जाणारे लोक आहेत.
कुथप्रावरणाश्चैव ऊर्णादवाः समुद्गकाः त्रिगर्ता मण्डलाश्चैव किराताश्चामरैः सह
कठिण कापड घालणारे, लोकरीचे वस्त्र घालणारे, समुद्गक, त्रिगर्त, मंडल आणि किरात अमरांसह हे लोक.
चत्वारि भारते वर्षे युगानि मुनयो ऽब्रुवन् कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुर्युगम् तेषां निसर्गं वक्ष्यामि उपरिष्टाच्च कृत्स्नशः
भूतपूर्व ऋषींनी भारतभूमीत चार युगांची सांगितली आहे: कृत, त्रेता, द्वापर आणि कलियुग. मी त्यांचा स्वभाव आणि सविस्तर वर्णन सांगतो.
एतच्छ्रुत्वा तु ऋषय उत्तरं पुनरेव ते शुश्रूषवस्तमूचुस्ते प्रकामं लौमहर्षणिम्
हे ऐकल्यावर ऋषींनी पुन्हा एकदा अत्यंत उत्सुकतेने लौमहर्षण यांना विचारले.
यच्च किम्पुरुषं वर्षं हरिवर्षं तथैव च आचक्ष्व नो यथातत्त्वं कीर्तितं भारतं त्वया
तुम्ही जसे भारताचे वर्णन केले तसेच किंपुरुष आणि हरिवर्ष यांचे खरेखुरे स्वरूप आम्हाला सांगा.
जम्बूखण्डस्य विस्तारं तथान्येषां विदांवर द्वीपानां वासिनां तेषां वृक्षाणां प्रब्रवीहि नः
विद्वानहो, जांबूद्वीप आणि इतर द्वीपांचे विस्तार, त्यांचे रहिवासी आणि त्यांतील वृक्ष यांचे वर्णन करा.
पृष्टस्त्वेवं तदा विप्रैर् यथाप्रश्नं विशेषतः उवाच ऋषिभिर्दृष्टं पुराणाभिमतं तथा
ऋषींनी विचारल्यावर त्यांनी त्यांच्या प्रश्नांना अनुसरून, ऋषींनी पाहिलेले आणि पुराणांनी मान्य केलेले सविस्तर सांगितले.
शुश्रूषवस्तु यद्विप्राः शुश्रूषध्वमतन्द्रिताः जम्बूवर्षः किम्पुरुषः सुमहानन्दनोपमः
ऐकण्या इच्छुक ब्राह्मणहो, लक्षपूर्वक ऐका: जांबूद्वीप आणि किंपुरुष हे अत्यंत आनंददायक आहेत, मोठ्या आनंदासारखे.
दश वर्षसहस्राणि स्थितिः किम्पुरुषे स्मृता जायन्ते मानवास्तत्र सुतप्तकनकप्रभाः
किंपुरुष देशात दहा हजार वर्षे आयुष्य असल्याचे मानले जाते; तेथील लोक उत्तम शुद्ध सोन्यासारखे तेजस्वी जन्मतात.
वर्षे किम्पुरुषे पुण्ये प्लक्षो मधुवहः स्मृतः तस्य किम्पुरुषाः सर्वे पिबन्तो रसमुत्तमम्
पवित्र किंपुरुष देशात प्लक्ष वृक्ष मधासाठी प्रसिद्ध आहे; सर्व किंपुरुष त्या वृक्षाचा उत्तम रस पितात.