पञ्चयोजनविस्तीर्णं प्रयागस्य तु मण्डलम् प्रविष्टमात्रे तद्भूमाव् अश्वमेधः पदे पदे
पाच योजन रुंदीचे प्रयाग क्षेत्र, त्या भूमीत पाऊल टाकताच प्रत्येक पावलावर अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
व्यतीतान्पुरुषान्सप्त भविष्यांश्च चतुर्दश नरस्तारयते सर्वान् यस्तु प्राणान्परित्यजेत्
जो मनुष्य तिथे प्राण सोडतो, तो सात गेलेले आणि चौदा येणारे पूर्वजांना तारतो.
एवं ज्ञात्वा तु राजेन्द्र सदा सेवापरो भवेत् अश्रद्दधानाः पुरुषाः पापोपहतचेतसः न प्राप्नुवन्ति तत्स्थानं प्रयागं देवरक्षितम्
हे राजाधिराज, हे जाणून नेहमी सेवा करावी. ज्यांच्यात श्रद्धा नाही, ज्यांचे मन पापांनी भरले आहे, त्यांना देवांनी राखलेल्या प्रयाग क्षेत्राची प्राप्ती होत नाही.
स्नेहाद्वा द्रव्यलोभाद्वा ये तु कामवशं गताः कथं तीर्थफलं तेषां कथं पुण्यफलं भवेत्
माया किंवा धनलोभामुळे किंवा इच्छेच्या वश झालेल्यांना, तीर्थयात्रेचे किंवा पुण्याचे फळ कसे मिळेल?
विक्रयः सर्वभाण्डानां कार्याकार्यमजानतः प्रयागे का गतिस्तस्य तन्मे ब्रूहि पितामह
हे पितामह, जे योग्य-अयोग्य न कळता प्रयागात आपली सर्व वस्तू विकतात, त्यांचे पुढे काय होते, ते मला सांग.
शृणु राजन्महागुह्यं सर्वपापप्रणाशनम् मासमेकं तु यः स्नायात् प्रयागे नियतेन्द्रियः मुच्यते सर्वपापेभ्यः स गच्छेत्परमं पदम्
राजा, सर्व पापांचा नाश करणारे हे मोठे गुपित ऐक. जो एक महिना प्रयागात इंद्रिय संयम ठेवून स्नान करतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो आणि परमपद मिळवतो.
विश्रम्भघातकानां तु प्रयागे शृणु यत्फलम् त्रिकालमेव स्नायीत आहारं भैक्ष्यमाचरेत् त्रिभिर्मासैः स मुच्येत प्रयागे तु न संशयः
विश्वासघात करणाऱ्यांना प्रयागात काय फळ मिळते ते ऐक. जो दिवसातून तीन वेळा स्नान करतो आणि भिक्षेवर जगतो, तो तीन महिन्यांत प्रयागात नक्कीच मुक्त होतो.
अज्ञानेन तु यस्येह तीर्थयात्रादिकं भवेत् सर्वकामसमृद्धस्तु स्वर्गलोके महीयते स्थानं च लभते नित्यं धनधान्यसमाकुलम्
इथे अज्ञानामुळे जो तीर्थयात्रा वगैरे करतो, त्याच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात, स्वर्गात त्याचा सन्मान होतो आणि तो नेहमी धनधान्याने भरलेले स्थान मिळवतो.
एवं ज्ञानेन सम्पूर्णः सदा भवति भोगवान् तारिताः पितरस्तेन नरकात्प्रपितामहाः
अशा प्रकारे, ज्याच्याकडे ज्ञान आहे, तो नेहमी सुख उपभोगतो; त्याच्यामुळे पूर्वज आणि प्रपितामह नरकातून तारण पावतात.
धर्मानुसारि तत्त्वज्ञ पृच्छतस्ते पुनः पुनः त्वत्प्रियार्थं समाख्यातं गुह्यमेतत्सनातनम्
धर्माचा मार्ग जाणणारा, सत्याचा जाणकार, तू वारंवार विचारलेस म्हणून, तुझ्या प्रियासाठी हे सनातन गुपित मी सांगितले.
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे तारितं कुलम् प्रीतो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि दर्शनादेव ते मुने
आज माझे जन्म सफल झाले, आज माझे कुल तारले गेले; तुझे दर्शन मिळाल्यामुळे मी अत्यंत आनंदी आणि धन्य झालो आहे, हे मुनी.
त्वद्दर्शनात्तु धर्मात्मन् मुक्तो ऽहं चाद्य किल्बिषात् इदानीं वेद्मि चात्मानं भगवन्गतकल्मषम्
धार्मिक मनाच्या तुझे दर्शन झाल्यामुळे आज मी पापमुक्त झालो; आता मी स्वतःला ओळखतो, हे भगवंत, तुझ्या कृपेने माझे सर्व दोष नाहीसे झाले.
दिष्ट्या ते सफलं जन्म दिष्ट्या ते तारितं कुलम् कीर्तनाद्वर्धते पुण्यं श्रुतात्पापप्रणाशनम्
तुझा जन्म सफल झाला, तुझे कुल तारले गेले, हे भाग्य! कीर्तन केल्याने पुण्य वाढते आणि ऐकल्याने पाप नष्ट होते.
यमुनायां तु किं पुण्यं किं फलं तु महामुने एतन्मे सर्वमाख्याहि यथादृष्टं यथाश्रुतम्
यमुनामध्ये कोणते पुण्य आहे, कोणते फळ मिळते, हे महर्षे? जसे पाहिले आणि ऐकलेस तसे सर्व मला सांग.
तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता समाख्याता महाभागा यमुना तत्र निम्नगा
सूर्याची कन्या, तीनही लोकांत प्रसिद्ध असलेली ती देवी, तिथे वाहणारी पुण्यवती नदी म्हणजे यमुना.
येनैव निःसृता गङ्गा तेनैव यमुना गता योजनानां सहस्रेषु कीर्तनात्पापनाशिनी
ज्या मार्गाने गंगा बाहेर पडली, त्याच मार्गाने यमुना गेली; हजारो योजनांमध्ये तिचे कीर्तन केल्याने पापांचा नाश होतो.
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च यमुनायां युधिष्ठिर कीर्तनाल्लभते पुण्यं दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति
यमुनेंत स्नान करून, तिचं पाणी पिऊन, आणि तिचं कीर्तन केल्यावर, युधिष्ठिरा, माणसाला पुण्य मिळतं आणि त्याच्या नजरेला शुभ गोष्टी दिसतात.
अवगाह्य च पीत्वा च पुनात्यासप्तमं कुलम् प्राणांस्त्यजति यस्तत्र स याति परमां गतिम्
तेथे पूर्णपणे बुडून, पाणी पिऊन, माणूस आपल्या सात पिढ्या शुद्ध करतो; आणि जो तिथे प्राण सोडतो, त्याला सर्वोच्च स्थान मिळतं.
अग्नितीर्थमिति ख्यातं यमुनादक्षिणे तटे पश्चिमे धर्मराजस्य तीर्थं तु नरकं स्मृतम्
यमुनेंच्या दक्षिण काठावर 'अग्नितीर्थ' म्हणून प्रसिद्ध असलेलं तीर्थ आहे, आणि पश्चिमेला धर्मराजाचं तीर्थ 'नरक' म्हणून ओळखलं जातं.
तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः एवं तीर्थसहस्राणि यमुनादक्षिणे तटे
ज्यांनी तिथे स्नान केलं आणि तिथेच मृत्यू आला, ते स्वर्गात जातात आणि पुन्हा जन्म घेत नाहीत; अशा हजारो तीर्थं यमुनेंच्या दक्षिण काठावर आहेत.
उत्तरेण प्रवक्ष्यामि आदित्यस्य महात्मनः तीर्थं निरञ्जनं नाम यत्र देवाः सवासवाः
उत्तर दिशेला, मी त्या महान आत्म्याचा, आदित्याचं 'निरंजन' नावाचं तीर्थ सांगतो, जिथे सर्व देव आणि इंद्र राहतात.
उपासते स्म संध्यां ये त्रिकालं हि युधिष्ठिर देवाः सेवन्ति तत्तीर्थं ये चान्ये विबुधा जनाः
हे युधिष्ठिरा, जे लोक दिवसातून तीन वेळा संध्याकाळी पूजा करतात, त्या तीर्थाचं सेवन देव आणि इतर ज्ञानी लोक करतात.
श्रद्दधानपरो भूत्वा कुरु तीर्थाभिषेचनम् अन्ये च बहवस्तीर्थाः सर्वपापहराः स्मृताः तेषु स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः
श्रद्धेनं तू तीर्थस्नान कर; अनेक तीर्थं सर्व पापं दूर करणारी मानली गेली आहेत. तिथे स्नान करून जे मरण पावतात, ते स्वर्गात जातात आणि पुन्हा जन्म घेत नाहीत.
गङ्गा च यमुना चैव उभे तुल्यफले स्मृते केवलं ज्येष्ठभावेन गङ्गा सर्वत्र पूज्यते
गंगा आणि यमुना या दोन्हीही फळात समान मानल्या गेल्या आहेत; फक्त मोठेपणामुळे गंगेला सर्वत्र पूजलं जातं.
एवं कुरुष्व कौन्तेय सर्वतीर्थाभिषेचनम् यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति
म्हणून, कुंतीपुत्रा, सर्व तीर्थांत स्नान कर; आयुष्यात केलेलं सर्व पाप त्या क्षणी नाहीसं होतं.
यस्त्विमं कल्य उत्थाय पठते च शृणोति च मुच्यते सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोकं स गच्छति
जो कोणी सकाळी लवकर उठून हे वाचतो किंवा ऐकतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो आणि स्वर्गलोकात जातो.
श्रुतं मे ब्रह्मणा प्रोक्तं पुराणे ब्रह्मसम्भवे तीर्थानां तु सहस्राणि शतानि नियुतानि च सर्वे पुण्याः पवित्राश्च गतिश्च परमा स्मृता
मी ब्रह्मदेवांनी सांगितलेलं, ब्रह्मपुराणात ऐकलं आहे—हजारो, शेकडो, लाखो तीर्थं आहेत; ती सर्व पवित्र, शुद्ध आणि सर्वोच्च स्थान देणारी मानली गेली आहेत.
सोमतीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् स्नानमात्रेण राजेन्द्र पुरुषांस्तारयेच्छतम् तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्
सोमतीर्थ हे फार पुण्याचं आणि मोठ्या पापांचं नाश करणारं आहे; फक्त स्नान केल्यावर, राजेंद्र, शेकडो लोकांचं उद्धार होतं. म्हणून सर्व प्रयत्नांनी तिथे स्नान करावं.
पृथिव्यां नैमिषं पुण्यम् अन्तरिक्षे च पुष्करम् त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते
पृथ्वीवर नैमिष तीर्थ पवित्र आहे, आकाशात पुष्कर, आणि तिन्ही लोकांत कुरुक्षेत्र सर्वांत श्रेष्ठ मानलं जातं.
सर्वाणि तानि संत्यज्य कथमेकं प्रशंससि अप्रमाणं तु तत्रोक्तम् अश्रद्धेयमनुत्तमम्
सर्व तीर्थं सोडून, एकाचं कसं कौतुक करतोस? तिथे जे सांगितलं आहे, ते मोजता येणार नाही असं, विश्वास ठेवायला कठीण आणि श्रेष्ठ आहे.