चतुर्वेदेषु यत्पुण्यं यत्पुण्यं सत्यवादिषु अहिंसायां तु यो धर्मो गमनादेव तत्फलम्
चारही वेदांमधून, सत्य बोलण्यातून, आणि अहिंसेतून जे पुण्य मिळतं, तेवढंच फळ तिथे फक्त जाण्याने मिळतं.
कुरुक्षेत्रसमा गङ्गा यत्र यत्रावगाह्यते कुरुक्षेत्राद्दशगुणा यत्र विन्ध्येन संगता
गंगेचं जिथे जिथे स्नान केलं जातं, तिथे ती कुरुक्षेत्रासारखीच पुण्यदायी असते; पण जिथे ती विंध्याशी मिळते, तिथे ती कुरुक्षेत्रापेक्षा दहा पट जास्त पुण्य देते.
यत्र गङ्गा महाभागा बहुतीर्था तपोधना सिद्धक्षेत्रं हि तज्ज्ञेयं नात्र कार्या विचारणा
जिथे पुण्यवती गंगा, अनेक तीर्थांनी समृद्ध आहे, तेथेच सिद्धीचं क्षेत्र आहे असं समजावं; यात अजिबात शंका ठेवू नये.
क्षितौ तारयते मर्त्यान् नागांस्तारयते ऽप्यधः दिवि तारयते देवांस् तेन त्रिपथगा स्मृता
पृथ्वीवर ती माणसांना तारते, पाताळात नागांना, आणि स्वर्गात देवांना तारते; म्हणून तिला त्रिपथगा असं म्हणतात.
यावदस्थीनि गङ्गायां तिष्ठन्ति हि शरीरिणः तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
ज्याचं अस्थी गंगेत किती वर्षं राहतात, तितकी हजारो वर्षं तो स्वर्गात सन्मान मिळवतो.
ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत् तीर्थानां तु परं तीर्थं नदीनां तु महानदी मोक्षदा सर्वभूतानां महापातकिनामपि
नंतर स्वर्गातून खाली पडल्यानंतर तो जंबूद्वीपाचा राजा होतो; सर्व तीर्थांमध्ये हे श्रेष्ठ तीर्थ आहे, आणि सर्व नद्यांमध्ये ही महानदी आहे; ही सर्व प्राण्यांना, अगदी मोठ्या पाप्यांनाही, मुक्ती देते.
सर्वत्र सुलभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसंगमे तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः
गंगा सर्वत्र सहज मिळते, पण गंगाद्वार, प्रयाग आणि गंगासागर संगम या तीन ठिकाणी ती दुर्मिळ आहे. तिथे स्नान करून जे मरतात, ते स्वर्गात जातात आणि पुन्हा जन्म घेत नाहीत.
सर्वेषामेव भूतानां पापोपहतचेतसाम् गतिम् अन्विष्यमाणानां नास्ति गङ्गासमा गतिः
सर्व प्राण्यांसाठी, ज्यांचे मन पापांनी भरले आहे आणि जे मार्ग शोधत आहेत, त्यांना गंगेइतका दुसरा कोणताही मार्ग नाही.
पवित्राणां पवित्रं च मङ्गलानां च मङ्गलम् महेश्वरशिरोभ्रष्टा सर्वपापहरा शुभा
ती शुद्धांमध्येही शुद्ध आहे, मंगलांमध्येही मंगल आहे, महादेवाच्या शिरावरून आलेली, सर्व पापांचा नाश करणारी आणि शुभ आहे.
कृते तु नैमिषं क्षेत्रं त्रेतायां पुष्करं परम् द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं कलौ गङ्गा विशिष्यते
कृतयुगात नैमिष क्षेत्र श्रेष्ठ होतं, त्रेतायुगात पुष्कर, द्वापरयुगात कुरुक्षेत्र; पण कलियुगात गंगा सर्वांत श्रेष्ठ आहे.
गङ्गामेव निषेवेत प्रयागं तु विशेषतः नान्यत्कलियुगे घोरे भेषजं नृप विद्यते
माणसाने गंगेची, विशेषतः प्रयागातील, भक्ती करावी; कारण या भयानक कलियुगात, राजन, याशिवाय दुसरं औषध नाही.
शृणु राजन्प्रयागस्य माहात्म्यं पुनरेव तु यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
राजन, आता पुन्हा एकदा प्रयागाचं माहात्म्य ऐक; ते ऐकल्यावर सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते—यात काहीच शंका नाही.
मानसं नाम तत्तीर्थं गङ्गाया उत्तरे तटे त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा सर्वकामानवाप्नुयात्
गंगेच्या उत्तर काठी मानस नावाचं तीर्थ आहे; तिथे तीन रात्र उपवास केल्यास सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
गोभूहिरण्यदानेन यत्फलं प्राप्नुयान्नरः स तत्फलमवाप्नोति तत्तीर्थं स्मरते पुनः
गायी, जमीन किंवा सोने दान केल्याने जेवढं पुण्य मिळतं, तेवढंच पुण्य त्या तीर्थाचं पुन्हा स्मरण केल्याने मिळतं.
अकामो वा सकामो वा गङ्गायां यो ऽभिपद्यते मृतस्तु लभते स्वर्गं नरकं च न पश्यति
कोणीही, इच्छा असो वा नसो, गंगेकडे आला आणि तिथे मरण पावला, तर त्याला स्वर्ग मिळतो आणि नरक दिसत नाही.
अप्सरोगणसंगीतैः सुप्तो ऽसौ प्रतिबुध्यते हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति बहुवर्षसहस्राणि स्वर्गं राजेन्द्र भुञ्जति
अप्सरांच्या गाण्याने जागा झाल्यावर, तो हंस आणि सारसांनी जोडलेल्या विमानात बसून जातो आणि हजारो वर्षं स्वर्गात आनंद उपभोगतो, हे राजाधिराज.
ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये जायते विपुले कुले
नंतर, स्वर्गातून खाली पडल्यावर आणि पुण्य कमी झाल्यावर, तो सोनं, मौल्यवान रत्ने आणि मोत्यांनी समृद्ध अशा मोठ्या घराण्यात जन्म घेतो.
षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथापगाः माघमासे गमिष्यन्ति गङ्गायमुनसंगमम्
माघ महिन्यात, साठ हजार तीर्थं आणि साठ कोटी नद्या गंगा-यमुना संगमाकडे जातात.
गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम् प्रयागे माघमासे तु त्र्यहस्नानात्तु तत्फलम्
प्रयागात माघ महिन्यात तीन दिवस स्नान केल्याने, शंभर हजार गायी योग्य रीतीने दान केल्याचं जेवढं पुण्य मिळतं, तेवढंच पुण्य मिळतं.
गङ्गायमुनयोर्मध्ये कर्षाग्निं यस्तु साधयेत् अहीनाङ्गो ह्यरोगश्च पञ्चेन्द्रियसमन्वितः
जो गंगा आणि यमुना यांच्या मध्ये अग्नि प्रज्वलित करतो, तो रोगरहित, अपंगरहित आणि पंचेंद्रियांनी युक्त होतो.
यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रेषु देहिनः तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
ज्याच्या शरीरावर जितकी केसांची मुळे आहेत, तितकी हजारो वर्षं तो स्वर्गात मोठ्या सन्मानाने राहतो.
ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत् स भुक्त्वा विपुलान्भोगांस् तत्तीर्थं स्मरते पुनः
मग स्वर्गातून खाली पडल्यावर तो जंबूद्वीपाचा राजा होतो; मोठ्या सुखांचा उपभोग घेतल्यावर तो पुन्हा त्या पवित्र स्थळाची आठवण काढतो.
जलप्रवेशं यः कुर्यात् संगमे लोकविश्रुते राहुग्रस्ते तथा सोमे विमुक्तः सर्वकिल्बिषैः
जो कोणी सर्वांना प्रसिद्ध असलेल्या संगमावर, राहूने चंद्रग्रहण झाल्यावर पाण्यात उतरतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
सोमलोकमवाप्नोति सोमेन सह मोदते षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
तो सोमलोकात जातो आणि तिथे सोमासोबत साठ हजार वर्षं आनंदाने राहतो, स्वर्गात त्याचा मोठा सन्मान होतो.
स्वर्गे च शक्रलोके ऽस्मिन् नृषिगन्धर्वसेविते परिभ्रष्टस्तु राजेन्द्र समृद्धे जायते कुले
स्वर्गात, इंद्राच्या लोकात, जिथे माणसं आणि गंधर्व सेवा करतात, तिथून खाली पडल्यावर, राजन, तो समृद्ध घराण्यात जन्म घेतो.
अधःशिरास्तु यो ज्वालाम् ऊर्ध्वपादः पिबेन्नरः शतवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
जो माणूस डोकं खाली आणि पाय वर करून, ज्वाळेसारखं पाणी पितो, तो शंभर हजार वर्षं स्वर्गात मोठ्या सन्मानाने राहतो.
परिभ्रष्टस्तु राजेन्द्र सो ऽग्निहोत्री भवेन्नरः भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस् तत्तीर्थं भजते पुनः
पण तिथून खाली पडल्यावर, राजन, तो माणूस अग्निहोत्र करणारा होतो; मोठ्या सुखांचा उपभोग घेतल्यावर तो पुन्हा त्या पवित्र स्थळाला भेट देतो.
यः स्वदेहं तु कर्तित्वा शकुनिभ्यः प्रयच्छति विहगैरुपभुक्तस्य शृणु तस्यापि यत्फलम्
जो आपलं मांस कापून पक्ष्यांना देतो—ज्याचं शरीर पक्ष्यांनी खाल्लं, त्याचं फळही ऐक.
शतं वर्षसहस्राणां सोमलोके महीयते तस्मादपि परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः
तो सोमलोकात शंभर हजार वर्षं सन्मानाने राहतो; तिथूनही खाली पडल्यावर तो धर्मशील राजा होतो.
गुणवान् रूपसम्पन्नो विद्वांश्च प्रियवाचकः भुक्त्वा तु विपुलान्भोगांस् तत्तीर्थं भजते पुनः
तो गुणी, देखणा, विद्वान आणि गोड बोलणारा असतो; मोठ्या सुखांचा उपभोग घेतल्यावर तो पुन्हा त्या पवित्र स्थळाला भेट देतो.