तं वटं रक्षति सदा शूलपाणिर्महेश्वरः स्थानं रक्षन्ति वै देवाः सर्वपापहरं शुभम्
शूळधारी महेश्वर नेहमी त्या वडाच्या झाडाचे रक्षण करतो; सर्व देवता त्या पवित्र आणि पाप नष्ट करणाऱ्या स्थळाचे रक्षण करतात.
अधर्मेणावृतो लोको नैव गच्छति तत्पदम् स्वल्पमल्पतरं पापं यदा ते स्यान्नराधिप प्रयागं स्मरमाणस्य सर्वमायाति संक्षयम्
राजा, जेव्हा हा जग अधर्माने व्यापलेला असतो, तेव्हा कोणीही त्या परमपदाला पोहोचू शकत नाही; पण जो प्रयागाचे स्मरण करतो, त्याचे अगदी लहानसे पापसुद्धा पूर्णपणे नष्ट होते.
दर्शनात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि मृत्तिकालम्भनाद्वापि नरः पापात्प्रमुच्यते
त्या तीर्थाचे दर्शन केल्याने, त्याचे नाव उच्चारल्याने किंवा तिथली माती घेतल्यानेही माणूस पापातून मुक्त होतो.
पञ्च कुण्डानि राजेन्द्र तेषां मध्ये तु जाह्नवी प्रयागस्य प्रवेशे तु पापं नश्यति तत्क्षणात्
राजेंद्र, तिथे पाच कुंडे आहेत, त्यात गंगा मध्ये आहे; प्रयागात प्रवेश करताच पाप तात्काळ नष्ट होते.
योजनानां सहस्रेषु गङ्गायाः स्मरणान्नरः अपि दुष्कृतकर्मा तु लभते परमां गतिम्
गंगेचे स्मरण हजार योजन दूर असतानाही केले, तरी माणूस—जरी त्याने वाईट कर्मे केली असली तरी—परम अवस्था प्राप्त करतो.
कीर्तनान्मुच्यते पापाद् दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति अवगाह्य च पीत्वा तु पुनात्यासप्तमं कुलम्
गंगेचे कीर्तन केल्याने पापातून मुक्ती मिळते; तिचे दर्शन घेतल्याने शुभ गोष्टी दिसतात; तिच्यात स्नान करून किंवा तिचे पाणी पिऊन माणूस आपल्या सात पिढ्यांपर्यंत शुद्ध करतो.
सत्यवादी जितक्रोधो ह्य् अहिंसायां व्यवस्थितः धर्मानुसारी तत्त्वज्ञो गोब्राह्मणहिते रतः
जो नेहमी सत्य बोलतो, रागावर विजय मिळवतो, अहिंसेत स्थिर असतो, धर्माचे पालन करतो, सत्य जाणतो आणि गायी व ब्राह्मणांच्या हितात रमतो—
गङ्गायमुनयोर्मध्ये स्नातो मुच्येत किल्बिषात् मनसा चिन्तयन्कामान् अवाप्नोति सुपुष्कलान्
गंगा आणि यमुना यांच्या मध्ये स्नान केल्याने पापातून मुक्ती मिळते; मनात जे काही इच्छितो, ते सर्व भरपूर प्रमाणात मिळते.
ततो गत्वा प्रयागं तु सर्वदेवाभिरक्षितम् ब्रह्मचारी वसेन्मासं पितॄन्देवांश्च तर्पयेत् ईप्सितांल्लभते कामान् यत्र यत्राभिजायते
मग सर्व देवतांनी रक्षित असलेल्या प्रयागात जाऊन, ब्रह्मचर्य पाळून एक महिना राहावे आणि पितरांना व देवांना तर्पण करावे; मग तो जिथे कुठे जन्म घेईल, तिथे त्याच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता समागता महाभागा यमुना तत्र निम्नगा तत्र संनिहितो नित्यं साक्षाद्देवो महेश्वरः
सूर्याची कन्या, तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध असलेली, पुण्यवती यमुना तिथे वाहते; आणि तिथे महेश्वर स्वतः नेहमी उपस्थित असतो.
दुष्प्राप्यं मानुषैः पुण्यं प्रयागं तु युधिष्ठिर देवदानवगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः तदुपस्पृश्य राजेन्द्र स्वर्गलोकमुपासते
युधिष्ठिरा, प्रयाग हे पुण्यस्थान माणसांना सहज मिळत नाही. राजन, देव, दानव, गंधर्व, ऋषी, सिद्ध, चारण हे सर्वजण तिथे स्नान करून स्वर्गलोकात वास करतात.
शृणु राजन्प्रयागस्य माहात्म्यं पुनरेव तु यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
राजा, पुन्हा एकदा मी तुला प्रयागाचे महात्म्य सांगतो. हे ऐकल्यावर सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते—यात काहीच शंका नाही.
आर्तानां हि दरिद्राणां निश्चितव्यवसायिनाम् स्थानमुक्तं प्रयागं तु नाख्येयं तु कदाचन
दुःखी, गरिब किंवा दृढनिश्चयी अशांसाठी प्रयाग हेच स्थान सांगितले आहे; या ठिकाणाचा कधीही तुच्छतेने उल्लेख करू नये.
व्याधितो यदि वा दीनो वृद्धो वापि भवेन्नरः गङ्गायमुनयोर्मध्ये यस्तु प्राणान्परित्यजेत्
माणूस आजारी असो, दुःखी असो, किंवा म्हातारा असो, जो गंगा-यमुना यांच्या मध्ये प्राण सोडतो,
दीप्तकाञ्चनवर्णाभैर् विमानैः सूर्यसंनिभैः गन्धर्वाप्सरसां मध्ये स्वर्गे क्रीडति मानवः
तो सोन्यासारख्या तेजस्वी आणि सूर्यासारख्या झळाळत्या विमानांत, गंधर्व आणि अप्सरांच्या संगतीत स्वर्गात आनंदाने विहार करतो.
ईप्सितांल्लभते कामान् वदन्ति ऋषिपुंगवाः सर्वरत्नमयैर्दिव्यैर् नानाध्वजसमाकुलैः वराङ्गनासमाकीर्णैर् मोदते शुभलक्षणैः
तो सर्व इच्छित सुखे मिळवतो, असे ऋषी सांगतात. तिथे सर्व प्रकारच्या रत्नांनी सजलेली, अनेक ध्वजांनी भरलेली, सुंदर शुभलक्षणांनी युक्त स्त्रियांनी वेढलेली दिव्य नगरे असतात आणि तो त्यात आनंद घेतो.
गीतवाद्यविनिर्घोषैः प्रसुप्तः प्रतिबुध्यते यावन्न स्मरते जन्म तावत्स्वर्गे महीयते
गाणे आणि वाद्यांच्या मधुर आवाजाने तो झोपेतून जागा होतो आणि जन्माची आठवण येईपर्यंत स्वर्गात सन्मानाने वावरतो.
ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा दिवश्च्युतः हिरण्यरत्नसम्पूर्णे समृद्धे जायते कुले तदेव स्मरते तीर्थं स्मरणात्तत्र गच्छति
नंतर, जेव्हा त्याचे पुण्य संपते आणि तो स्वर्गातून खाली पडतो, तेव्हा तो सोन्या-रत्नांनी भरलेल्या, समृद्ध कुटुंबात जन्म घेतो. त्याला ते तीर्थस्थान आठवते आणि त्या आठवणीने तो पुन्हा तिथे जातो.
देशस्थो यदि वारण्ये विदेशस्थो ऽथवा गृहे प्रयागं स्मरमाणो ऽपि यस्तु प्राणान्परित्यजेत् ब्रह्मलोकमवाप्नोति वदन्ति ऋषिपुंगवाः
तो आपल्या देशात असो, जंगलात, परदेशात किंवा घरी असो—जो प्रयागाचे स्मरण करत प्राण सोडतो, तो ब्रह्मलोकाला पोहोचतो, असे श्रेष्ठ ऋषी सांगतात.
सर्वकामफला वृक्षा मही यत्र हिरण्मयी ऋषयो मुनयः सिद्धास् तत्र लोके स गच्छति
तो त्या लोकात जातो जिथे झाडे सर्व इच्छा पूर्ण करतात, भूमी सोन्याची आहे आणि तिथे ऋषी, मुनि आणि सिद्ध लोक वास करतात.
स्त्रीसहस्रावृते रम्ये मन्दाकिन्यास्तटे शुभे मोदते ऋषिभिः सार्धं सुकृतेनेह कर्मणा
मंदाकिनीच्या सुंदर काठी, हजारो स्त्रियांनी वेढलेला, तो ऋषींच्या संगतीत इथे केलेल्या पुण्यकर्मामुळे आनंद घेतो.
सिद्धचारणगन्धर्वैः पूज्यते दिवि दैवतैः ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत्
सिद्ध, चारण, गंधर्व आणि देव त्याला स्वर्गात सन्मान देतात; नंतर, स्वर्गातून खाली पडल्यावर तो जंबूद्वीपाचा राजा होतो.
ततः शुभानि कर्माणि चिन्तयानः पुनः पुनः गुणवान्वित्तसम्पन्नो भवतीह न संशयः
मग तो पुन्हा पुन्हा शुभ कर्मांचा विचार करत राहतो आणि या जन्मात गुणी व धनवान होतो—यात काहीच शंका नाही.
कर्मणा मनसा वाचा धर्मसत्यप्रतिष्ठितः गङ्गायमुनयोर्मध्ये यस्तु गां सम्प्रयच्छति
जो माणूस कर्म, मन आणि वाणीने धर्म व सत्यावर स्थिर राहून गंगा-यमुना यांच्या मध्ये गाय दान करतो,
सुवर्णमणिमुक्ताश्च यदि वान्यत्परिग्रहम् स्वकार्ये पितृकार्ये वा देवताभ्यर्चने ऽपि वा सफलं तस्य तत्तीर्थं यथावत्पुण्यमाप्नुयात्
ते दान सोनं, मौल्यवान दगड, मोती किंवा इतर काहीही असो—स्वतःसाठी, पितरांसाठी किंवा देवपूजेसाठी दिलं असलं, तरी त्या तीर्थात त्याला पूर्ण पुण्य मिळतं.
एवं तीर्थे न गृह्णीयात् पुण्येष्वायतनेषु च निमित्तेषु च सर्वेषु ह्य् अप्रमत्तो भवेद्द्विजः
अशा पवित्र तीर्थस्थानी किंवा पुण्यस्थळी, कोणत्याही निमित्ताने दान घेऊ नये; अशा सर्व प्रसंगी द्विजाने नेहमी सावध राहावे.
कपिलां पाटलावर्णां यस्तु धेनुं प्रयच्छति स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां कांस्यदोहां पयस्विनीम्
जो कुणी पिंगट रंगाची, पाटलसर छटा असलेली, सोन्याचे शिंग, चांदीचे खुर, कांस्याचे दूध काढण्याचे पात्र आणि दूध देणारी गाय दान करतो,
प्रयागे श्रोत्रियं सन्तं ग्राहयित्वा यथाविधि शुक्लाम्बरधरं शान्तं धर्मज्ञं वेदपारगम्
प्रयागात योग्य ब्राह्मणाला, योग्य पद्धतीने—जो शांत, पांढरे वस्त्र घातलेला, धर्मज्ञ आणि वेदपारंगत आहे—त्याला ते दान करवून देतो,
सा गौस्तस्मै प्रदातव्या गङ्गायमुनसंगमे वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च
ती गाय गंगा-यमुना संगमावर त्याला द्यावी, आणि त्याच्यासोबत अतिशय मौल्यवान वस्त्रे व विविध रत्नेदेखील द्यावीत.
यावद्रोमाणि तस्या गोः सन्ति गात्रेषु सत्तम तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
त्या गायीच्या अंगावर जितके केस आहेत, तितक्या हजारो वर्षे तो स्वर्गात मान मिळवतो, हे श्रेष्ठ पुरुषा.