रविसंक्रमणे भूमौ चन्दनेनाष्टपत्त्रकम् पद्मं सकर्णिकं कुर्यात् तस्मिन्नावाहयेद्रविम्
सूर्याच्या संक्रमणाच्या वेळी, जमिनीवर चंदनाने आठ पाकळ्यांचे, मध्यभागी करंड असलेले कमळ काढावे आणि त्यात सूर्याचे आवाहन करावे.
कर्णिकायां न्यसेत्सूर्यम् आदित्यं पूर्वतस्ततः नम उष्णार्चिषे याम्ये नमो ऋङ्मण्डलाय च
त्या करंडामध्ये सूर्याला, पूर्वेला आदित्याला ठेवावे. नंतर उष्ण तेज असणाऱ्या, याम्य आणि ऋग्वेदाच्या मंडलाला नमस्कार करावा.
नमः सवित्रे नैरृत्ये वारुणे तपनं पुनः वायव्ये तु भगं न्यस्य पुनः पुनरथार्चयेत्
नैऋत्य दिशेला सवितृला, वरुणाला आणि पुन्हा तापणाला नमस्कार करावा. वायव्येला भगाला ठेवावा आणि प्रत्येकाला पुन्हा पुन्हा पूजावे.
मार्तण्डमुत्तरे विष्णुम् ईशाने विन्यसेत्सदा गन्धमाल्यफलैर्भक्ष्यैः स्थण्डिले पूजयेत्ततः
उत्तर दिशेला मार्तंडाला, ईशान्येला नेहमी विष्णूला ठेवावे. मग त्या वेदीवर सुगंधी द्रव्ये, फुले, फळे आणि नैवेद्य याने पूजा करावी.
द्विजाय सोदकुम्भं च घृतपात्रं हिरण्मयम् कमलं च यथाशक्त्या कारयित्वा निवेदयेत्
स्वतःच्या सामर्थ्यानुसार, एका ब्राह्मणाला जलकुंभ, सोन्याचा तुपाचा भांडे आणि कमळ तयार करून अर्पण करावे.
चन्दनोदकपुष्पैश्च देवायार्घ्यं न्यसेद्भुवि विश्वाय विश्वरूपाय विश्वधाम्ने स्वयम्भुवे नमो ऽनन्त नमो धात्रे ऋक्सामयजुषां पते
चंदन, पाणी आणि फुलांनी देवतेसाठी पृथ्वीवर अर्घ्य अर्पण करावा आणि म्हणावे: 'सर्वांना नमस्कार, सर्व रूप असणाऱ्या, सर्वांचे आधार, स्वयंभू, अनंत, सृष्टीकर्ता आणि ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद यांचे स्वामी यांना नमस्कार.'
अनेन विधिना सर्वं मासि मासि समाचरेत् वत्सरान्ते ऽथवा कुर्यात् सर्वं द्वादशधा नरः
हे सर्व नियमाप्रमाणे प्रत्येक महिन्याला करावे, किंवा वर्षाच्या शेवटी, किंवा सर्व काही बारा पट करावे.
संवत्सरान्ते घृतपायसेन संतर्प्य वह्निं द्विजपुंगवांश्च कुम्भान्पुनर्द्वादश धेनुयुक्तान् सरत्नहैरण्मयपद्मयुक्तान्
वर्षाच्या शेवटी, तुप आणि दूध याने अग्नी व श्रेष्ठ ब्राह्मणांना तृप्त करून, पुन्हा बारा जलकुंभ, प्रत्येकासोबत गायी, रत्नांनी व सोन्याच्या कमळांनी सुशोभित करून अर्पण कराव्यात.
पयस्विनीः शीलवतीश्च दद्याद् धर्मैः शृङ्गैः रौप्यखुरैश्च युक्ताः गावो ऽष्ट वा सप्त सकांस्यदोहा माल्याम्बरा वा चतुरो ऽप्यशक्तः दौर्गत्ययुक्तः कपिलामथैकां निवेदयेद्ब्राह्मणपुंगवाय
दूध देणाऱ्या, चांगल्या स्वभावाच्या, धर्मशील शिंगे व चांदीच्या खुरांनी युक्त अशा आठ किंवा सात गायी, कांस्याचे दूध काढण्याचे भांडे, हार व वस्त्रे याने सजवलेल्या गायी द्याव्यात; शक्य नसल्यास चार, आणि अत्यंत गरिबी असल्यास एक कपिला गाय ब्राह्मणश्रेष्ठाला द्यावी.
हैमीं च दद्यात्पृथिवीं सशेषाम् आकार्य रूप्यामथ वा च ताम्रीम् पैष्टीमशक्तः प्रतिमां विधाय सौवर्णसूर्येण समं प्रदद्यात् न वित्तशाठ्यं पुरुषो ऽत्र कुर्यात् कुर्वन्नधो याति न संशयो ऽत्र
सोने लावून पृथ्वी द्यावी, शक्य नसल्यास चांदी किंवा तांबे लावून द्यावी; तेही शक्य नसेल तर सूर्याची प्रतिमा बनवून, सोनेरी सूर्यासह अर्पण करावी. येथे कोणीही संपत्तीबाबत कपट करू नये; कपट केल्यास तो नक्कीच अधःपाताला जातो.
यावन्महेन्द्रप्रमुखैर्नगेन्द्रैः पृथ्वा च सप्ताब्धियुतेह तिष्ठेत् तावत्स गन्धर्वगणैर् अशेषैः सम्पूज्यते नारद नाकपृष्ठे
महेंद्र पर्वत व इतर पर्वतांनी युक्त, सात समुद्रांनी वेढलेली पृथ्वी ज्या काळापर्यंत टिकते, तोपर्यंत, हे नारद, तो स्वर्गाच्या शिखरावर सर्व गंधर्वांच्या समूहांनी पूजला जातो.
ततस्तु कर्मक्षयमाप्य सप्तद्वीपाधिपः स्यात्कुलशीलयुक्तः सृष्टेर्मुखे ऽव्यङ्गवपुः सभार्यः प्रभूतपुत्रान्वयवन्दिताङ्घ्रिः
नंतर, कर्माचा क्षय झाल्यावर, तो सात द्वीपांचा स्वामी होतो, उत्तम कुल आणि चांगल्या वर्तनाने युक्त, सृष्टीच्या आरंभी दोषरहित शरीराचा, पत्नीसमवेत, अनेक पुत्र व वंशजांनी पाय पूजलेला असतो.
इति पठति शृणोति वाथ भक्त्या विधिमखिलं रविसंक्रमस्य पुण्यम् मतिमपि च ददाति सो ऽपि देवैर् अमरपतेर्भवने प्रपूज्यते च
जो कोणी हा सर्व विधी व सूर्यसंक्रमणाचे पुण्य भक्तीने वाचतो, ऐकतो किंवा मनात स्मरण करतो, त्यालाही देवांनी अमरपतीच्या घरात सन्मान मिळतो.
शृणु नारद वक्ष्यामि विष्णोर्व्रतमनुत्तमम् विभूतिद्वादशी नाम सर्वदेवनमस्कृतम्
हे नारद, ऐक, मी आता विष्णूचे श्रेष्ठ व्रत सांगतो, ज्याचे नाव विभूति द्वादशी आहे आणि सर्व देवांनी ज्या व्रताला नमस्कार केले आहे.
कार्त्तिके चैत्रवैशाखे मार्गशीर्षे च फाल्गुने आषाढे वा दशम्यां तु शुक्लायां लघुभुङ्नरः कृत्वा सायन्तनीं संध्यां गृह्णीयान्नियमं बुधः
कार्तिक, चैत्र, वैशाख, मार्गशीर्ष, फाल्गुन किंवा आषाढ या महिन्यांत, शुक्ल पक्षातील दहाव्या दिवशी, मनुष्याने हलके अन्न खावे, सायंकाळची संध्या करावी आणि मग सुज्ञाने व्रताचा संकल्प घ्यावा.
एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य जनार्दनम् द्वादश्यां द्विजसंयुक्तः करिष्ये भोजनं विभो
एकादशीला उपवास करून, जनार्दनाची नीट पूजा केल्यावर, द्वादशीला ब्राह्मणांसह मी भोजन करीन, हे प्रभो.
तदविघ्नेन मे यातु सफलं स्याच्च केशव नमो नारायणायेति वाच्यं च स्वपता निशि
हे केशवा, हे व्रत माझ्या मार्गात कोणताही अडथळा येऊ न देता सफल होवो. रात्री झोपताना 'नारायणास नमस्कार' असे म्हणावे.
ततः प्रभात उत्थाय कृतस्नानजपः शुचिः पूजयेत्पुण्डरीकाक्षं शुक्लमाल्यानुलेपनैः
मग पहाटे उठून, स्नान व जप करून, शुद्ध मनाने, पुंडरीकाक्षाची पांढऱ्या फुलांच्या हारांनी व चंदनाने पूजा करावी.
विभूतये नमः पादाव् अशोकाय च जानुनी नमः शिवायेत्यूरू च विश्वमूर्ते नमः कटिम्
पायांना 'विभूतीस नमस्कार', गुडघ्यांना 'अशोकास नमस्कार', मांड्यांना 'शिवास नमस्कार', कंबरेला 'विश्वमूर्तीस नमस्कार' असे म्हणावे.
कन्दर्पाय नमो मेढ्रम् आदित्याय नमः करौ दामोदरायेत्युदरं वासुदेवाय च स्तनौ
मेढ्याला 'कंदर्पास नमस्कार', हातांना 'आदित्यस नमस्कार', पोटाला 'दामोदरास नमस्कार', आणि स्तनांना 'वासुदेवास नमस्कार' असे म्हणावे.
माधवायेत्युरो विष्णोः कण्ठम् उत्कण्ठिने नमः श्रीधराय मुखं केशान् केशवायेति नारद
छातीला 'माधवास नमस्कार', गळ्याला 'उत्कंठिने नमस्कार', मुखाला 'श्रीधरास नमस्कार', आणि केसांना 'केशवास नमस्कार' असे म्हणावे, हे नारद.
पृष्ठं शार्ङ्गधरायेति श्रवणौ वरदाय वै स्वनाम्ना शङ्खचक्रासिगदाजलजपाणये शिरः सर्वात्मने ब्रह्मन् नम इत्यभिपूजयेत्
पाठीला 'शार्ङ्गधरास नमस्कार', कानांना 'वरदास नमस्कार', आणि हातांना त्याची नावे — शंख, चक्र, असि, गदा, पद्म — म्हणावे. डोक्याला 'सर्वात्म्यास नमस्कार' असे म्हणत पूजा करावी, हे ब्राह्मण.
मत्स्यमुत्पलसंयुक्तं हैमं कृत्वा तु शक्तितः उदकुम्भसमायुक्तम् अग्रतः स्थापयेद्बुधः
ज्याच्या कुवतीनुसार, सोन्याचा मासा आणि कमळ तयार करून, त्यास पाण्याच्या कलशासह पुढे ठेवावे.
गुडपात्रं तिलैर्युक्तं सितवस्त्राभिवेष्टितम् रात्रौ जागरणं कुर्याद् इतिहासकथादिना
गुळाचा आणि तीळाचा भांडे, पांढऱ्या वस्त्रात गुंडाळून, ठेवावे. रात्री महाभारत, रामायण यांसारख्या कथा सांगत जागरण करावे.
प्रभातायां तु शर्वर्यां ब्राह्मणाय कुटुम्बिने सकाञ्चनोत्पलं देवं सोदकुम्भं निवेदयेत्
पहाटे, कुटुंब असलेल्या ब्राह्मणाला, सोन्याचे कमळ व पाण्याचा कलश देवतेसारखे अर्पण करावे.
यथा न मुच्यसे देव सदा सर्वविभूतिभिः तथा मामुद्धराशेषदुःखसंसारकर्दमात्
जसे तू, प्रभो, कधीही तुझ्या सर्व सामर्थ्यांपासून वेगळा होत नाहीस, तसेच मला या अनंत दुःखमय संसाराच्या चिखलातून तार.
दशावताररूपाणि प्रतिमासं क्रमान्मुने दत्तात्रेयं तथा व्यासम् उत्पलेन समन्वितम् दद्यादेवं समा यावत् पाषण्डानभिवर्जयेत्
दशावतारांच्या मूर्ती, तसेच दत्तात्रेय व व्यास यांच्या कमळासह मूर्ती, प्रत्येक महिन्यात क्रमाने, शक्य तितक्या वर्षे, पण नास्तिकांना वगळून द्याव्यात.
समाप्यैवं यथाशक्त्या द्वादश द्वादशीः पुनः संवत्सरान्ते लवणपर्वतेन समन्विताम् शय्यां दद्यान्मुनिश्रेष्ठ गुरवे धेनुसंयुताम्
अशा प्रकारे, आपल्या शक्तीनुसार, बारा द्वादशी व्रते पूर्ण केल्यावर, वर्षाच्या शेवटी, गुरुला मीठाचा डोंगर आणि गाय असलेली शय्या द्यावी, हे श्रेष्ठ मुनी.
ग्रामं च शक्तिमान्दद्यात् क्षेत्रं वा भवनान्वितम् गुरुं सम्पूज्य विधिवद् वस्त्रालंकारभूषणैः
शक्ती असेल तर, एखादे गाव किंवा घरासह शेत, गुरुला योग्य रीतीने वस्त्र, अलंकार व भूषणे देऊन द्यावे.
अन्यानपि यथाशक्त्या भोजयित्वा द्विजोत्तमान् तर्पयेद् वस्त्रगोदानै रत्नौघधनसंचयैः अल्पवित्तो यथाशक्त्या स्तोकं स्तोकं समाचरेत्
इतर उत्तम ब्राह्मणांना आपल्या शक्तीनुसार जेवू घालावे, त्यांना वस्त्र, गाय, मौल्यवान रत्ने व धन देऊन तृप्त करावे. ज्याच्याकडे थोडे आहे त्याने वर्षभर थोडे थोडे करून हे करावे.