यथा भूमिप्रदानस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् दानान्यन्यानि मे शान्तिर् भूमिदानाद्भवत्विह
इतर सर्व दानं भूमिदानाच्या सोळाव्या भागालाही पोहोचत नाहीत. म्हणून भूमिदानामुळे मला येथे शांतता लाभू दे.
एवं सम्पूजयेद्भक्त्या वित्तशाठ्येन वर्जितः रत्नकाञ्चनवस्त्रौघैर् धूपमाल्यानुलेपनैः
म्हणून भक्तीने, कंजुषपणा न करता, रत्न, सोने, वस्त्रे, धूप, फुले आणि उटणे याने पूजा करावी.
अनेन विधिना यस्तु ग्रहपूजां समाचरेत् सर्वान्कामानवाप्नोति प्रेत्य स्वर्गे महीयते
जो या पद्धतीने ग्रहांची पूजा करतो, त्याला सर्व इच्छा पूर्ण होतात आणि मृत्यूनंतर स्वर्गात मान मिळतो.
यस्तु पीडाकरो नित्यम् अल्पवित्तस्य वा ग्रहः तं च यत्नेन सम्पूज्य शेषानप्यर्चयेद्बुधः
जो ग्रह नेहमी त्रास देतो किंवा ज्याच्याकडे कमी संपत्ती आहे, त्याने त्या ग्रहाची मनापासून पूजा करावी आणि इतर ग्रहांनाही मान द्यावा.
ग्रहा गावो नरेन्द्राश्च ब्राह्मणाश्च विशेषतः पूजिताः पूजयन्त्येते निर्दहन्त्यवमानिताः
ग्रह, गायी, राजे आणि विशेषतः ब्राह्मण — यांची पूजा केली तर तेही आपली पूजा करतात; आणि अवमान केला तर ते जाळतात.
यथा बाणप्रहाराणां कवचं भवति वारणम् तद्वद्दैवोपघातानां शान्तिर्भवति वारणम्
जसा बाणांच्या आघातापासून कवच आपले रक्षण करते, तशीच शांतता दैवी संकटांपासून आपले संरक्षण करते.
तस्मान्न दक्षिणाहीनं कर्तव्यं भूतिमिच्छता सम्पूर्णया दक्षिणया यस्मादेको ऽपि तुष्यति
म्हणून जो संपत्तीची इच्छा करतो त्याने दक्षिणा न देता विधी करू नये; पूर्ण दक्षिणा दिल्यावर एकजणही संतुष्ट होतो.
सदैवायुतहोमो ऽयं नवग्रहमखे स्थितः विवाहोत्सवयज्ञेषु प्रतिष्ठादिषु कर्मसु
हा नेहमीचा दहा हजार आहुतींचा यज्ञ नवग्रहयज्ञात, विवाह, उत्सव आणि प्रतिष्ठा यांसारख्या कर्मांमध्ये असतो.
निर्विघ्नार्थं मुनिश्रेष्ठ तथोद्वेगाद्भुतेषु च कथितो ऽयुतहोमो ऽयं लक्षहोममतः शृणु
मुनिश्रेष्ठा, विघ्न टाळण्यासाठी आणि अद्भुत कार्यात चिंता दूर करण्यासाठी हा दहा हजार आहुतींचा यज्ञ सांगितला आहे; आता लक्षहोमाचे वर्णन ऐक.
सर्वकामाप्तये यस्माल् लक्षहोमं विदुर्बुधाः पितॄणां वल्लभं साक्षाद् भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
सर्व इच्छा पूर्ण व्हाव्यात म्हणून ज्ञानी लोक लक्षहोम करतात; तो पितरांना प्रिय आहे आणि थेट भोग व मोक्ष देणारा आहे.
ग्रहताराबलं लब्ध्वा कृत्वा ब्राह्मणवाचनम् गृहस्योत्तरपूर्वेण मण्डपं कारयेद्बुधः
ग्रह आणि तार्यांची शक्ती मिळवून, ब्राह्मणांचे वचन म्हणून, घराच्या ईशान्येला मंडप उभारावा.
रुद्रायतनभूमौ वा चतुरस्रमुदङ्मुखम् दशहस्तमथाष्टौ वा हस्तान्कुर्याद्विधानतः
रुद्राच्या स्थानावर किंवा इतरत्र, उत्तरेकडे तोंड असलेला, चौकोनी, दहा किंवा आठ हातांचा मंडप नियमानुसार करावा.
प्रागुदक्प्लवनां भूमिं कारयेद्यत्नतो बुधः प्रागुत्तरं समासाद्य प्रदेशं मण्डपस्य तु
मंडपासाठी योग्य जागा शोधून, पूर्व आणि उत्तर दिशेला तोंड असलेली भूमी काळजीपूर्वक तयार करावी.
शोभनं कारयेत्कुण्डं यथावल्लक्षणान्वितम् चतुरस्रं समन्तात्तु योनिवक्त्रं समेखलम्
सुंदर आणि योग्य चिन्हांनी युक्त, सर्व बाजूंनी चौकोनी, योनिमुख आणि सम पट्टी असलेले कुंड तयार करावे.
चतुरङ्गुलविस्तारा मेखला तद्वदुच्छ्रिता प्रागुदक्प्लवना कार्या सर्वतः समवस्थिता
ती मेखला चार बोट रुंदी आणि तितकीच उंच असावी. ती पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, सर्व बाजूंनी सम प्रमाणात ठेवावी.
शान्त्यर्थं सर्वलोकानां नवग्रहमखः स्मृतः मानहीनाधिकं कुण्डम् अनेकभयदं भवेत् यस्मात्तस्मात् सुसम्पूर्णं शान्तिकुण्डं विधीयते
सर्व लोकांच्या शांततेसाठी नवग्रह यज्ञ सांगितला आहे. जर कुंड खूप लहान किंवा मोठं असेल, तर अनेक संकटं येतात. म्हणून शांततेसाठीचं कुंड नीट भरलेलं असावं.
अस्माद्दशगुणः प्रोक्तो लक्षहोमः स्वयम्भुवा आहुतीभिः प्रयत्नेन दक्षिणाभिस्तथैव च
स्वयंभूने सांगितलं आहे की, लक्षहोम म्हणजे दहा पट मोठं यज्ञ आहे. तो यज्ञ काळजीपूर्वक, योग्य आहुती आणि दक्षिणा देऊन करावा.
द्विहस्तविस्तृतं तद्वच् चतुर्हस्तायतं पुनः लक्षहोमे भवेत्कुण्डं योनिवक्त्रं त्रिमेखलम्
लक्षहोमासाठीचं कुंड दोन हात रुंद आणि चार हात लांब असावं. ते योनिसारखं आणि तोंडासारखं, तीन मेखलांनी वेढलेलं असावं.
तस्य चोत्तरपूर्वेण वितस्तित्रयसंस्थितम् प्रागुदक्प्लवनं तच्च चतुरस्रं समन्ततः
त्याच्या ईशान्येला, तीन विटांची लांबीवर, चौरस जागा असावी. ती पूर्व आणि उत्तर दिशेला तोंड करून, सर्व बाजूंनी सम असावी.
विष्कम्भार्धोच्छ्रितं प्रोक्तं स्थण्डिलं विश्वकर्मणा संस्थापनाय देवानां वप्रत्रयसमावृतम्
विश्वकर्म्याने सांगितल्याप्रमाणे, स्थंडिलाची उंची अर्ध्या रुंदीएवढी असावी. देवांची स्थापना करण्यासाठी ते तीन वप्रांनी वेढलेलं असावं.
द्व्यङ्गुलो ह्युच्छ्रितो वप्रः प्रथमः स उदाहृतः अङ्गुलोच्छ्रयसंयुक्तं वप्रद्वयमथोपरि
पहिलं वप्र दोन बोट उंच असावं असं सांगितलं आहे. त्यावर तितक्याच उंचीची आणखी दोन वप्रं असावीत.
त्र्यङ्गुलस्य च विस्तारः सर्वेषां कथ्यते बुधैः दशाङ्गुलोच्छ्रिता भित्तिः स्थण्डिले स्यात्तथोपरि तस्मिन्नावाहयेद्देवान् पूर्ववत्पुष्पतण्डुलैः
सर्व वप्रांची रुंदी तीन बोट असावी असं जाणकार सांगतात. स्थंडिलावरची भिंत दहा बोट उंच असावी. त्यावर पूर्वीप्रमाणे फुलांच्या कळ्यांनी देवतांना आवाहन करावं.
आदित्याभिमुखाः सर्वाः साधिप्रत्यधिदेवताः स्थापनीया मुनिश्रेष्ठ नोत्तरेण पराङ्मुखाः
सर्व देवता, त्यांच्या अधिपती आणि उपदेवतांसह, सूर्याच्या दिशेला तोंड करून स्थापित कराव्यात, उत्तरेकडे किंवा मागे तोंड करून कधीही नाही.
गरुत्मानधिकस्तत्र संपूज्यः श्रियमिच्छता सामध्वनिशरीरस्त्वं वाहनं परमेष्ठिनः विषपापहरो नित्यम् अतः शान्तिं प्रयच्छ मे
तेथे, जो श्री मिळवू इच्छितो त्याने गरुडाचा प्रमुख म्हणून पूजन करावं: 'तुमचं शरीर सामवेदाच्या ध्वनीसारखं आणि रात्रीसारखं आहे, तुम्ही परमेश्वराचं वाहन आहात, नेहमी विष आणि पाप दूर करणारे आहात, म्हणून मला शांती द्या.'
पूर्ववत्कुम्भमामन्त्र्य तद्वद्धोमं समाचरेत् सहस्राणां शतं हुत्वा समित्संख्याधिकं पुनः घृतकुम्भवसोर्धारां पातयेदनलोपरि
पूर्वीप्रमाणे कलशाचं आवाहन करून, तसंच होम करावा. एक लाख आहुती दिल्यावर आणि समिधांचं प्रमाण वाढवल्यावर, तुपाचा कलश घेऊन अग्नीवर तुपाची धार ओतावी.
औदुम्बरीं तथार्द्रां च ऋज्वीं कोटरवर्जिताम् बाहुमात्रां स्रुचं कृत्वा ततः स्तम्भद्वयोपरि घृतधारां तया सम्यग् अग्नेरुपरि पातयेत्
उंबराच्या ओलसर, सरळ आणि पोकळी नसलेल्या लाकडाची, हाताएवढी स्रुच तयार करावी. मग दोन खांबांवर धरून, त्या स्रुचेनं अग्नीवर नीट तुपाची धार ओतावी.
श्रावयेत्सूक्तमाग्नेयं वैष्णवं रौद्रमैन्दवम् महावैश्वानरं साम ज्येष्ठसाम च वाचयेत्
आग्नी, विष्णू, रुद्र आणि इंद्र यांचे सूक्त, तसेच महावैश्वानर साम आणि ज्येष्ठ साम म्हणावं.
स्नानं च यजमानस्य पूर्ववत्स्वस्तिवाचनम् दातव्या यजमानेन पूर्ववद्दक्षिणाः पृथक्
यजमानाने पूर्वीप्रमाणे स्नान करावं, शुभ शब्द बोलावेत आणि पूर्वीप्रमाणे वेगळ्या वेगळ्या ऋत्विजांना दक्षिणा द्यावी.
कामक्रोधविहीनेन ऋत्विग्भ्यः शान्तचेतसा नवग्रहमखे विप्राश् चत्वारो वेदवेदिनः
नवग्रह यज्ञासाठी चार वेदपाठी, इच्छा आणि राग नसलेले, शांत चित्ताचे ब्राह्मण ऋत्विज असावेत.
अथवा ऋत्विजौ शान्तौ द्वावेव श्रुतिकोविदौ कार्यावयुतहोमे तु न प्रसज्येत विस्तरे
किंवा, यज्ञ मोठा नसेल तर, शांत आणि वेदज्ञ असे दोन ऋत्विज पुरेसे आहेत.