अमृतं पिबतां ये तु निपेतुर्भुवि शीकराः देवानां तत्समुत्थस्त्वं पाहि नः शर्कराचल
देवतांनी अमृत पिताना जे थेंब पृथ्वीवर पडले, त्यातून तू निर्माण झाला आहेस, हे साखरेच्या डोंगर, आम्हांला रक्षण कर.
मनोभवधनुर्मध्याद् उद्भूता शर्करा यतः तन्मयो ऽसि महाशैल पाहि संसारसागरात्
कामदेवाच्या धनुष्याच्या मध्यातून साखर उत्पन्न झाली म्हणून, तू त्याचाच भाग आहेस, हे महाडोंगर, आम्हांला संसारसागरातून वाचव.
यो दद्याच्छर्कराशैलम् अनेन विधिना नरः सर्वपापैर् विनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्
जो मनुष्य या पद्धतीने साखरेचा डोंगर दान करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन परमपदाला पोहोचतो.
चन्द्रतारार्कसंकाशम् अधिरुह्यानुजीविभिः सहैव यानमातिष्ठेत् तत्र विष्णुप्रचोदितः
चंद्र, तारे आणि सूर्यासारख्या तेजस्वी वाहनावर बसून, आपल्या सर्व अनुयायांसह, तो विष्णूच्या प्रेरणेने तिथे जातो.
ततः कल्पशतान्ते तु सप्तद्वीपाधिपो भवेत् आयुरारोग्यसम्पन्नो यावज्जन्मार्बुदत्रयम्
शंभर कल्पांच्या शेवटी, तो सात द्वीपांचा राजा होतो, दीर्घायुष्य आणि आरोग्य मिळवतो, आणि तीन हजार जन्मांपर्यंत हे फळ मिळतं.
भोजनं शक्तितः कुर्यात् सर्वशैलेष्वमत्सरः सर्वत्राक्षारलवणम् अश्नीयात्तदनुज्ञया पर्वतोपस्करान्सर्वान् प्रापयेद्ब्राह्मणालयम्
सर्व डोंगरांवर, कोणतीही स्पर्धा न ठेवता, आपल्या सामर्थ्यानुसार जेवण द्यावं; सर्वत्र, त्यांची परवानगी घेऊन मीठ आणि क्षार खावं, आणि सर्व पर्वतसंबंधी दान ब्राह्मणांच्या घरी द्यावं.
आसीत्पुरा बृहत्कल्पे धर्ममूर्तिर्जनाधिपः सुहृच्छक्रस्य निहता येन दैत्याः सहस्रशः
पूर्वी ब्रहद्कालात एक धर्मशील राजा होता, जो इंद्राचा मित्र होता आणि ज्याने हजारो दैत्यांचा पराभव केला.
सोमसूर्यादयो यस्य तेजसा विगतप्रभाः भवन्ति शतशो येन शत्रवश्चापराजिताः यथेच्छारूपधारी च मनुष्यो ऽप्यपराजितः
ज्याच्या तेजामुळे चंद्र, सूर्य आणि इतरांची प्रभा फिकी पडते; ज्याने शेकडो अजिंक्य शत्रूंना जिंकले; आणि जो माणूस असूनही हवे तसे रूप धारण करतो आणि कधीही हरत नाही.
तस्य भानुमती नाम भार्या त्रैलोक्यसुन्दरी लक्ष्मीवद् दिव्यरूपेण निर्जितामरसुन्दरी
त्याची पत्नी भानुमती नावाची, ती त्रिलोकातील सर्वात सुंदर होती, लक्ष्मीप्रमाणे दिव्य रूपाची आणि देवांगनांनाही हरवणारी होती.
राज्ञस्तस्याग्र्यमहिषी प्राणेभ्यो ऽपि गरीयसी दशनारीसहस्राणां मध्ये श्रीरिव राजते
ती त्या राजाची मुख्य राणी होती, प्राणाहूनही प्रिय, आणि दहा हजार स्त्रियांच्या मध्ये श्रीसारखी तेजस्वी दिसत असे.
नृपकोटिसहस्रेण न कदाचित्स मुच्यते कदाचिदास्थानगतः पप्रच्छ स पुरोधसम् विस्मयेनावृतो राजा वसिष्ठमृषिसत्तमम्
शेकडो कोटी राजांच्या वेढ्यात असताना तो कधीच तिच्यापासून दूर गेला नाही; एकदा सभेत बसलेला असताना, तो राजा विस्मयाने ऋषी वसिष्ठांना विचारू लागला.
भगवन्केन धर्मेण मम लक्ष्मीरनुत्तमा कस्माच्च विपुलं तेजो मच्छरीरे सदोत्तमम्
भगवन्, कोणत्या धर्मामुळे मला ही अतुल्य लक्ष्मी मिळाली, आणि माझ्या शरीरात हे श्रेष्ठ तेज नेहमी का आहे, हे मला सांगा.
पुरा लीलावती नाम वेश्या शिवपरायणा तया दत्तश्चतुर्दश्यां गुरवे लवणाचलः हेमवृक्षादिभिः सार्धं यथावद्विधिपूर्वकम्
पूर्वी लीलावती नावाची एक गणिका होती, ती शंकराची भक्त होती. तिने चतुर्दशीच्या दिवशी आपल्या गुरुला, विधिपूर्वक, मीठाचा डोंगर, सोन्याची झाडे आणि इतर वस्तू अर्पण केल्या.
शूद्रः सुवर्णकारश्च नाम्ना शौण्डो ऽभवत्तदा भृत्यो लीलावतीगेहे तेन हेम्ना विनिर्मिताः
त्या काळी शौंड नावाचा एक शूद्र सोनार होता, तो लीलावतीच्या घरी नोकर म्हणून राहत असे आणि त्याने त्या वस्तू सोन्यापासून तयार केल्या.
तरवः सुरमुख्याश्च श्रद्धायुक्तेन पार्थिव अतिरूपेण सम्पन्ना घटयित्वा विना भृतिम् धर्मकार्यमिति ज्ञात्वा न गृह्णाति कथंचन
त्या झाडांना आणि देवमूर्तींना त्या राजाने मोठ्या श्रद्धेने आणि सुंदरतेने बनवले, आणि हे सर्व धर्मकार्य म्हणून केल्याने त्याने कधीही त्याचा मोबदला घेतला नाही.
उज्ज्वालिताश्च तत्पत्न्या सौवर्णामरपादपाः लीलावती गिरेः पार्श्वे परिचर्यां च पार्थिव
त्या सोन्याच्या दिव्य झाडांना त्याच्या पत्नीने उजळवले; लीलावती पर्वताच्या कडेला सेवा करत होती, हे राजन्.
कृत्वा ताभ्याम् अशाठ्येन गुरुशुश्रूषणादिकम् सा च लीलावती वेश्याकालेन महतापि च
त्या दोघांनी कपट न करता गुरुसेवा आणि इतर कर्तव्ये पार पाडली; लीलावतीने गणिकेच्या काळातही मोठ्या भक्तीने हे सर्व केले.
कालधर्ममनुप्राप्ता कर्मयोगेण नारद सर्वपापविनिर्मुक्ता जगाम शिवमन्दिरम्
नारद, जेव्हा तिचा काळ आला, तेव्हा आपल्या कर्माच्या योगाने, सर्व पापांपासून मुक्त होऊन ती शंकराच्या मंदिरात गेली.
यो ऽसौ सुवर्णकारस्तु दरिद्रो ऽप्यतिसत्त्ववान् न मौल्यमादाद्वेश्यातः स भवानिह साम्प्रतम्
तो सोनार, जरी गरीब होता, तरी फार सद्गुणी होता; त्याने कधीच लीलावतीकडून मोबदला घेतला नाही, आणि तोच आता तू आहेस.
सप्तद्वीपपतिर्जातः सूर्यायुतसमप्रभः यया सुवर्णकारस्य तरवो हेमनिर्मिताः सम्यगुज्ज्वालिताः पत्न्या सेयं भानुमती तव
तो सातही द्वीपांचा राजा झाला, सूर्याच्या हजारपट तेजाने चमकणारा; ज्याच्या पत्नीने, भानुमतीने, त्या सोनाराने बनवलेल्या सोन्याच्या झाडांना योग्य प्रकारे उजळवले.
उज्ज्वालनादुज्ज्वलरुपमस्याः संजातमस्मिन्भुवनाधिपत्यम् यस्मात्कृतं तत्परिकर्म रात्राव् अनुद्धताभ्यां लवणाचलस्य
त्या उजळण्यामुळे तिचे तेजस्वी रूप निर्माण झाले आणि जगाचे राज्य मिळाले; कारण त्या दोघांनी रात्री अभिमान न ठेवता मीठाच्या डोंगराचे पूजन केले होते.
तस्माच्च लोकेष्वपराजितत्वम् आरोग्यसौभाग्ययुता च लक्ष्मीः तस्मात्त्वमप्यत्र विधानपूर्वं धान्याचलादीन्दशधा कुरुष्व
म्हणूनच जगात अजिंक्यपणा, आरोग्य आणि सौभाग्य मिळते; म्हणून तूही विधिपूर्वक धान्याचे डोंगर आणि इतर दहा प्रकार अर्पण कर.
तथेति सत्कृत्य स धर्ममूर्तिर् वचो वसिष्ठस्य ददौ च सर्वान् धान्याचलदीञ्छतशो मुरारेर् लोकं जगामामरपूज्यमानः
राजाने वसिष्ठांच्या वचनाचा मान राखून, शेकडो धान्याचे डोंगर आणि इतर दान दिले, आणि नंतर तो मुरारीच्या लोकात गेला, जिथे देवतांनी त्याची पूजा केली.
पश्येदपीमानधनो ऽतिभक्त्या स्पृशेन्मनुष्यैरपि दीयमानान् शृणोति भक्त्याथ मतिं ददाति विकल्मषः सो ऽपि दिवं प्रयाति
कोणताही गरीब माणूस, जर तो अतिशय भक्तीने हे दान पाहतो, स्पर्श करतो, ऐकतो किंवा शुद्ध मनाने देतो, तर तोही स्वर्गात जातो.
दुःस्वप्नं प्रशममुपैति पठ्यमानैः शैलेन्द्रैर्भवभयभेदनैर्मनुष्यैः यः कुर्यात्किमु मुनिपुंगवेह सम्यक् शान्तात्मा सकलगिरीन्द्रसम्प्रदानम्
दुष्ट स्वप्न वाचनाने शांत होतो, जेव्हा मनुष्य पर्वतांसह वाचतो आणि ते संसारभय दूर करतात. मग शांतचित्त ऋषीने, जो सर्व पर्वत अर्पण करतो, आणखी काय करावे?
वैशम्पायनम् आसीनम् अपृच्छच्छौनकः पुरा सर्वकामाप्तये नित्यं कथं शान्तिकपौष्टिकम्
पूर्वी, सर्व इच्छा पूर्ण व्हाव्यात म्हणून, शौनकाने बसून, रोज शांती व पुष्टी मिळवण्यासाठी कोणती विधी करावी हे विचारले.
श्रीकामः शान्तिकामो वा ग्रहयज्ञं समारभेत् वृद्ध्यायुः पुष्टिकामो वा तथैवाभिचरन्पुनः येन ब्रह्मन्विधानेन तन्मे निगदतः शृणु
जो धन किंवा शांती इच्छितो त्याने ग्रहयज्ञ सुरू करावा; तसेच वृद्धी, दीर्घायुष्य किंवा बल हवे असेल, किंवा वाईट दूर करायचे असेल, तर हे कसे करावे, हे मी तुला सांगतो, ऐक.
सर्वशास्त्राण्यनुक्रम्य संक्षिप्य ग्रन्थविस्तरम् ग्रहशान्तिं प्रवक्ष्यामि पुराणश्रुतिचोदिताम्
सर्व शास्त्रांचे परीक्षण करून आणि त्यांचा विस्तार संक्षिप्त करून, मी आता पुराण व वेदांनी सांगितलेली ग्रहशांती सांगतो.
पुण्ये ऽह्नि विप्रकथिते कृत्वा ब्राह्मणवाचनम् ग्रहान्ग्रहाधिदेवांश्च स्थाप्य होमं समारभेत्
शुभ दिवशी, ब्राह्मणांनी सांगितल्याप्रमाणे, मंत्र वाचून, ग्रह व त्यांच्या अधिदेवता स्थापून, हवन सुरू करावे.
ग्रहयज्ञस्त्रिधा प्रोक्तः पुराणश्रुतिकोविदैः प्रथमो ऽयुतहोमः स्याल् लक्षहोमस्ततः परम्
ग्रहयज्ञ तीन प्रकारचे आहेत असे पुराण व वेद जाणणाऱ्यांनी सांगितले आहे: पहिले दहा हजार आहुतींचे, दुसरे एक लक्ष आहुतींचे, आणि पुढे तसेच.