व्रतानामुत्तमं यस्माद् विशोकद्वादशीव्रतम् तदङ्गत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते
व्रतांमध्ये श्रेष्ठ म्हणून, विशोक द्वादशी व्रत आहे; त्यात गूळाची गाय मुख्य मानली जाते.
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते ऽथवा पुनः गुडधेन्वादयो देयास् तूपरागादिपर्वसु
उत्तरायण, विषुव, शुभ योग, किंवा ग्रहण वगैरे सणांना, गूळाची गाय आणि इतर गायी द्याव्यात.
विशोकद्वादशी चैषा पुण्या पापहरा शुभा यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्
ही विशोक द्वादशी शुभ आणि पाप नष्ट करणारी आहे; जो मनुष्य हे व्रत पाळतो, तो विष्णूचे परम स्थान प्राप्त करतो.
इह लोके च सौभाग्यम् आयुरारोग्यमेव च वैष्णवं पुरमाप्नोति मरणे च स्मरन्हरिम्
या जगात त्याला सौभाग्य, दीर्घायुष्य आणि आरोग्य मिळते, आणि मृत्यूसमयी, हरिचे स्मरण करताना तो विष्णूच्या नगरीत पोहोचतो.
नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित् न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप
नऊ हजार आणि अठरा हजार वर्षे, धर्म जाणणाऱ्या राजन, त्याला शोक, दु:ख किंवा दारिद्र्य येत नाही.
नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीव्रतम् नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्
कोणतीही स्त्री जर विशोक द्वादशी व्रत पाळते, आणि नेहमी नृत्य-गाण्यात मग्न असते, तरीही तिलाही तेच फळ मिळते.
तस्मादग्रे हरेर्नित्यम् अनन्तं गीतवादनम् कर्तव्यं भूतिकामेन भक्त्या तु परया नृप
म्हणून, राजन, जो सुखाची इच्छा करतो त्याने नेहमी हरिपुढे अखंड गाणे आणि वाद्य वाजवावे, आणि तेही अत्यंत भक्तीने.
इति पठति य इत्थं यः शृणोतीह सम्यङ् मधुमुरनरकारेर् अर्चनं यश्च पश्येत् मतिमाप च जनानां यो ददातीन्द्रलोके वसति स विबुधौघैः पूज्यते कल्पमेकम्
जो कोणी हे वाचतो, ऐकतो, किंवा मधुसूदनाच्या पूजेचे दर्शन करतो आणि समजून दान करतो, तो इंद्रलोकात देवांच्या सान्निध्यात एक कल्प पूजिला जातो.
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम् यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम्
भगवान, मला दानाचे श्रेष्ठ महात्म्य ऐकायचे आहे, जे परलोकात अक्षय आहे आणि देव-ऋषीगणांनी पूजिले आहे.
मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा मुनिपुंगव यत्प्रदानान्नरो लोकान् आप्नोति सुरपूजितान्
मी मेरूच्या दानाचे दहा प्रकार सांगतो, हे श्रेष्ठ मुनी, ज्यामुळे मनुष्य देवांनी पूजिलेल्या लोकांना प्राप्त होतो.
पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते
पुराणांमध्ये, वेदांमध्ये, यज्ञांमध्ये आणि पवित्र स्थानांमध्ये जरी अभ्यास केला किंवा विधी केले, तरी येथे मिळणारे फळ केवळ त्याने मिळत नाही.
तस्माद्विधानं वक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात् प्रथमो धान्यशैलः स्याद् द्वितीयो लवणाचलः
म्हणून मी पर्वतांची योग्य पद्धत क्रमाने सांगतो: पहिला आहे धान्याचा डोंगर, दुसरा आहे मीठाचा डोंगर.
गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः पञ्चमस्तिलशैलः स्यात् षष्ठः कार्पासपर्वतः
तिसरा आहे गुळाचा डोंगर, चौथा सोन्याचा डोंगर, पाचवा तीळाचा डोंगर आणि सहावा कापसाचा डोंगर.
सप्तमो घृतशैलश्च रत्नशैलस्तथाष्टमः राजतो नवमस्तद्वद् दशमः शर्कराचलः
सातवा आहे तुपाचा डोंगर, आठवा रत्नांचा डोंगर, नववा चांदीचा डोंगर आणि दहावा साखरेचा डोंगर.
वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये
या सर्वांची योग्य पद्धत मी क्रमाने सांगतो: उत्तरायण, दक्षिणायन, शुभ मुहूर्त, ग्रहण किंवा दिवसाच्या शेवटी.
शुक्लपक्षे तृतीयायाम् उपरागे शशिक्षये विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथ वा पुनः
शुद्ध पक्षातील तृतीया, चंद्रग्रहण, चंद्राचा क्षय, लग्न, उत्सव किंवा यज्ञ, किंवा पुन्हा द्वादशी या दिवशी.
शुक्लायां पञ्चदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः धान्यशैलादयो देया यथाशास्त्रं विजानता
शुद्ध पक्षातील पंधरावा दिवस किंवा शुभ नक्षत्र असताना, शास्त्रानुसार जाणणाऱ्याने धान्यडोंगर वगैरे दान करावे.
तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनाङ्गणे मण्डपं कारयेद्भक्त्या चतुरस्रमुदङ्मुखम् प्रागुदक्प्रवणं तद्वत् प्राङ्मुखं च विधानतः
तीर्थ, देवळात, गोशाळेत किंवा घराच्या अंगणात, भक्तीने चौकोनी, उत्तराभिमुख, पूर्वेकडे किंवा पाण्याकडे झुकणारा आणि पूर्वाभिमुख असे मंडप बांधावा.
गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान् तन्मध्ये पर्वतं कुर्याद् विष्कम्भपर्वतान्वितम्
गोमयाने लिंपलेल्या जमिनीवर कुशा घालाव्यात आणि त्याच्या मध्ये उपडोंगरांसह मुख्य पर्वत तयार करावा.
धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः मध्यमः पञ्चशतिकः कनिष्ठः स्यात् त्रिभिः शतैः
इथे उत्तम पर्वत हजार माप धान्याचा, मध्यम पाचशेचा आणि लहान तीनशे माप धान्याचा असावा.
मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात् पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याग्येन गोमेदकपुष्परागैः
मेरू हा उत्तम तांदळाचा बनवावा, मध्ये तीन सोन्याची झाडे असावीत; पूर्वेला मोती आणि हिरा, यज्ञासाठी गोमेद व पुष्पराग यांनी शोभावा.
पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैदूर्यसरोजरागैः श्रीखण्डखण्डैरभितः प्रवालैर् लतान्वितः शुक्तिशिलातलः स्यात्
पश्चिमेला पिवळ्या व निळ्या रत्नांनी, उत्तरेला वैडूर्य, कमळरत्न आणि चंदनाच्या तुकड्यांनी, प्रवाळाच्या वेलींनी आणि शंखाच्या तळाने सजवावा.
ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर् दिवाकरो ऽप्यत्र हिरण्मयः स्यात् मूर्धन्यवस्थानममत्सरेण कार्यं त्वनेकैश्च पुनर्द्विजौघैः
नंतर ब्रह्मा, विष्णु, भगवान शिव आणि सूर्य हे सर्व सोन्याचे बनवून, द्वेष न ठेवता शिखरावर ठेवावेत, आणि अनेक ब्राह्मणांनीही तसेच करावे.
चत्वारि शृङ्गाणि च राजतानि नितम्बभागेष्वपि राजतः स्यात् तथेक्षुवंशावृतकन्दरस्तु घृतोदकप्रस्रवणैश्च दिक्षु
चार चांदीचे कडे आणि बाजूंनाही चांदी असावी; तसेच, गुहा ऊसाने झाकाव्यात आणि दिशांना तुपाचे व पाण्याचे प्रवाह असावेत.
शुक्लाम्बराण्यम्बुधरावली स्यात् पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनाली
पूर्वेला पांढऱ्या वस्त्रांची रांग, दक्षिणेला पिवळ्या, पश्चिमेला रंगीत आणि उत्तरेला लाल वस्त्रांची ढगासारखी रांग असावी.
रौप्यान्महेन्द्रप्रमुखांस् तथाष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन्क्रमेण नानाफलाली च समन्ततः स्यान् मनोरमं माल्यविलेपनं च
इंद्रप्रमुख आठ चांदीच्या मूर्ती क्रमाने ठेवाव्यात, आणि सर्व बाजूंनी विविध फळे, सुंदर हार आणि उटणे असावे.
वितानकं चोपरि पञ्चवर्णम् अम्लानपुष्पाभरणं सितं च इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कम्भगिरीन् क्रमेण
वर पाच रंगांचे, न कोमेजलेल्या फुलांनी आणि पांढऱ्या रंगाने सजलेले छत्र असावे; अशा प्रकारे मेरूचे उपडोंगरांसह उत्तम अमर पर्वत तयार करावा.
तुरीयभागेण चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यान् पूर्वेण मन्दरमनेकफलावलीभिर् युक्तं यवैः कनकभद्रकदम्बचिह्नैः
चौथ्या भागात, चारही दिशांना फुलांनी आणि उटण्यांनी समृद्ध पर्वत ठेवावेत; पूर्वेला मंदार, अनेक फळांच्या माळांनी, जव, सोने आणि शुभ आंब्याच्या खुणांनी सजवावा.
कामेन काञ्चनमयेन विराजमानम् आकारयेत्कुसुमवस्त्रविलेपनाढ्यम् क्षीरारुणोदसरसाथ वनेन चैवं रौप्येण शक्तिघटितेन विराजमानम्
इच्छेप्रमाणे, तो सुवर्णाने झळाळणारा, फुलांनी, वस्त्रांनी आणि सुवासिक उटण्यांनी सजवलेला असा तयार करावा. त्यात दूधाने भरलेले, किंचित लालसर रंगाचे सरोवर असावे आणि चांदीने चमकणारे, कौशल्याने बांधलेले वन असावे.
याम्येन गन्धमदनश्च निवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतयुक्तः हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रैश्च राजतवनेन च संयुतः स्यात्
दक्षिणेला गंधमादन पर्वत ठेवावा, तो गव्हाच्या राशीपासून बनवावा, सुंदर झाक असलेल्या भांड्यांनी सजवावा, सोन्याच्या यज्ञपात्रात तुप भरावे, वस्त्रांनी आणि चांदीच्या वनाने युक्त असावा.