चतुर्मुखस्य या लक्ष्मीर् या लक्ष्मीर्धनदस्य च लक्ष्मीर्या लोकपालानां सा धेनुर्वरदास्तु मे
चतुर्मुख ब्रह्माची लक्ष्मी, धनदाच्या लक्ष्मी, आणि लोकपालांची लक्ष्मी — या सर्व गाय रूपात मला वरदान देवोत.
स्वधा या पितृमुख्याणां स्वाहा यज्ञभुजां च या सर्वपापहरा धेनुस् तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे
पितरांची स्वधा, यज्ञात आहुती घेणाऱ्यांची स्वाहा, आणि सर्व पापं दूर करणारी गाय — ती मला शांती देवो.
एवमामन्त्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत् विधानमेतद्धेनूनां सर्वासाम् अभिपठ्यते
अशा प्रकारे त्या गायीला सांगून, ती गाय ब्राह्मणाला द्यावी. सर्व गायींसाठी हाच विधी सांगितला आहे.
यास्ताः पापविनाशिन्यः पठ्यन्ते दश धेनवः तासां स्वरूपं वक्ष्यामि नामानि च नराधिप
पाप नष्ट करणाऱ्या त्या दहा गायींची रूपं आणि नावे मी तुला सांगतो, राजन.
प्रथमा गुडधेनुः स्याद् घृतधेनुस् तथापरा तिलधेनुस्तृतीया तु चतुर्थी जलसंज्ञिता
पहिली गूळाची गाय, दुसरी तुपाची गाय, तिसरी तीळाची गाय, आणि चौथी पाण्याची गाय म्हणून ओळखली जाते.
क्षीरधेनुश्च विख्याता मधुधेनुस्तथा परा सप्तमी शर्कराधेनुर् दधिधेनुस्तथाष्टमी रसधेनुश्च नवमी दशमी स्यात् स्वरूपतः
दूधाची गाय प्रसिद्ध आहे, तसेच मधाची गायही. सातवी साखरेची गाय, आठवी दह्याची गाय, नववी रसाची गाय, आणि दहावी तिच्या स्वरूपामुळे ओळखली जाते.
कुम्भाः स्युर्द्रवधेनूनाम् इतरासां तु राशयः सुवर्णधेनुमप्यत्र केचिदिच्छन्ति भानवः
द्रव स्वरूपाच्या गायींसाठी कुंभ वापरतात; इतरांसाठी राशी करतात. काही भानुकुळातील लोक येथे सुवर्णाची गायही इच्छितात.
नवनीतेन रत्नैश्च तथान्ये तु महर्षयः एतदेवंविधानं स्यात् त एवोपस्कराः स्मृताः
काही महर्षी लोणी आणि रत्नेही वापरतात; हाच विधी आहे, आणि हेच साधन मानले जाते.
मन्त्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि यथाश्रद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः
मंत्रांनी आवाहन करून, प्रत्येक सणाला, श्रद्धेनुसार या गायी द्याव्यात; त्या भोग आणि मुक्तीचे फळ देतात.
गुडधेनुप्रसङ्गेन सर्वास्तावन्मयोदिताः अशेषयज्ञफलदाः सर्वाः पापहराः शुभाः
गूळाच्या गायीच्या संदर्भाने मी सर्व गायी सांगितल्या; त्या सर्व शुभ, पाप नष्ट करणाऱ्या आणि यज्ञाचे संपूर्ण फळ देणाऱ्या आहेत.
व्रतानामुत्तमं यस्माद् विशोकद्वादशीव्रतम् तदङ्गत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते
व्रतांमध्ये श्रेष्ठ म्हणून, विशोक द्वादशी व्रत आहे; त्यात गूळाची गाय मुख्य मानली जाते.
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते ऽथवा पुनः गुडधेन्वादयो देयास् तूपरागादिपर्वसु
उत्तरायण, विषुव, शुभ योग, किंवा ग्रहण वगैरे सणांना, गूळाची गाय आणि इतर गायी द्याव्यात.
विशोकद्वादशी चैषा पुण्या पापहरा शुभा यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्
ही विशोक द्वादशी शुभ आणि पाप नष्ट करणारी आहे; जो मनुष्य हे व्रत पाळतो, तो विष्णूचे परम स्थान प्राप्त करतो.
इह लोके च सौभाग्यम् आयुरारोग्यमेव च वैष्णवं पुरमाप्नोति मरणे च स्मरन्हरिम्
या जगात त्याला सौभाग्य, दीर्घायुष्य आणि आरोग्य मिळते, आणि मृत्यूसमयी, हरिचे स्मरण करताना तो विष्णूच्या नगरीत पोहोचतो.
नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित् न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप
नऊ हजार आणि अठरा हजार वर्षे, धर्म जाणणाऱ्या राजन, त्याला शोक, दु:ख किंवा दारिद्र्य येत नाही.
नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीव्रतम् नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्
कोणतीही स्त्री जर विशोक द्वादशी व्रत पाळते, आणि नेहमी नृत्य-गाण्यात मग्न असते, तरीही तिलाही तेच फळ मिळते.
तस्मादग्रे हरेर्नित्यम् अनन्तं गीतवादनम् कर्तव्यं भूतिकामेन भक्त्या तु परया नृप
म्हणून, राजन, जो सुखाची इच्छा करतो त्याने नेहमी हरिपुढे अखंड गाणे आणि वाद्य वाजवावे, आणि तेही अत्यंत भक्तीने.
इति पठति य इत्थं यः शृणोतीह सम्यङ् मधुमुरनरकारेर् अर्चनं यश्च पश्येत् मतिमाप च जनानां यो ददातीन्द्रलोके वसति स विबुधौघैः पूज्यते कल्पमेकम्
जो कोणी हे वाचतो, ऐकतो, किंवा मधुसूदनाच्या पूजेचे दर्शन करतो आणि समजून दान करतो, तो इंद्रलोकात देवांच्या सान्निध्यात एक कल्प पूजिला जातो.
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम् यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम्
भगवान, मला दानाचे श्रेष्ठ महात्म्य ऐकायचे आहे, जे परलोकात अक्षय आहे आणि देव-ऋषीगणांनी पूजिले आहे.
मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा मुनिपुंगव यत्प्रदानान्नरो लोकान् आप्नोति सुरपूजितान्
मी मेरूच्या दानाचे दहा प्रकार सांगतो, हे श्रेष्ठ मुनी, ज्यामुळे मनुष्य देवांनी पूजिलेल्या लोकांना प्राप्त होतो.
पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते
पुराणांमध्ये, वेदांमध्ये, यज्ञांमध्ये आणि पवित्र स्थानांमध्ये जरी अभ्यास केला किंवा विधी केले, तरी येथे मिळणारे फळ केवळ त्याने मिळत नाही.
तस्माद्विधानं वक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात् प्रथमो धान्यशैलः स्याद् द्वितीयो लवणाचलः
म्हणून मी पर्वतांची योग्य पद्धत क्रमाने सांगतो: पहिला आहे धान्याचा डोंगर, दुसरा आहे मीठाचा डोंगर.
गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः पञ्चमस्तिलशैलः स्यात् षष्ठः कार्पासपर्वतः
तिसरा आहे गुळाचा डोंगर, चौथा सोन्याचा डोंगर, पाचवा तीळाचा डोंगर आणि सहावा कापसाचा डोंगर.
सप्तमो घृतशैलश्च रत्नशैलस्तथाष्टमः राजतो नवमस्तद्वद् दशमः शर्कराचलः
सातवा आहे तुपाचा डोंगर, आठवा रत्नांचा डोंगर, नववा चांदीचा डोंगर आणि दहावा साखरेचा डोंगर.
वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये
या सर्वांची योग्य पद्धत मी क्रमाने सांगतो: उत्तरायण, दक्षिणायन, शुभ मुहूर्त, ग्रहण किंवा दिवसाच्या शेवटी.
शुक्लपक्षे तृतीयायाम् उपरागे शशिक्षये विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथ वा पुनः
शुद्ध पक्षातील तृतीया, चंद्रग्रहण, चंद्राचा क्षय, लग्न, उत्सव किंवा यज्ञ, किंवा पुन्हा द्वादशी या दिवशी.
शुक्लायां पञ्चदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः धान्यशैलादयो देया यथाशास्त्रं विजानता
शुद्ध पक्षातील पंधरावा दिवस किंवा शुभ नक्षत्र असताना, शास्त्रानुसार जाणणाऱ्याने धान्यडोंगर वगैरे दान करावे.
तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनाङ्गणे मण्डपं कारयेद्भक्त्या चतुरस्रमुदङ्मुखम् प्रागुदक्प्रवणं तद्वत् प्राङ्मुखं च विधानतः
तीर्थ, देवळात, गोशाळेत किंवा घराच्या अंगणात, भक्तीने चौकोनी, उत्तराभिमुख, पूर्वेकडे किंवा पाण्याकडे झुकणारा आणि पूर्वाभिमुख असे मंडप बांधावा.
गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान् तन्मध्ये पर्वतं कुर्याद् विष्कम्भपर्वतान्वितम्
गोमयाने लिंपलेल्या जमिनीवर कुशा घालाव्यात आणि त्याच्या मध्ये उपडोंगरांसह मुख्य पर्वत तयार करावा.
धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः मध्यमः पञ्चशतिकः कनिष्ठः स्यात् त्रिभिः शतैः
इथे उत्तम पर्वत हजार माप धान्याचा, मध्यम पाचशेचा आणि लहान तीनशे माप धान्याचा असावा.