पञ्चगव्यं च संप्राश्य स्वपेद्भूमौ विमत्सरः ततः प्रभाते संजाते भक्त्या सम्पूजयेद्द्विजान्
पंचगव्य पिऊन, मनात कोणतीही द्वेषबुद्धी न ठेवता, जमिनीवर झोपावं. सकाळ झाली की, भक्तीभावाने ब्राह्मणांचं पूजन करावं.
अनेन विधिना दद्यान् मासि मासि सदा नरः वाससा वृषभं हैमं तद्वद्गां काञ्चनोद्भवाम्
या पद्धतीने प्रत्येक महिन्याला एक वस्त्र, सुवर्णाचा वृषभ आणि तसंच सोन्याची गाय द्यावी.
संवत्सरान्ते शयनम् इक्षुदण्डगुडान्वितम् सोपधानकविश्रामं भाजनासनसंयुतम्
वर्षाच्या शेवटी, ऊसाचा दांडा आणि गूळ ठेवलेलं, गादी-उशी असलेलं पलंग, आणि त्यासोबत भांडी व आसन द्यावं.
ताम्रपात्रे तिलप्रस्थं सौवर्णं वृषभं तथा दद्याद्वेदविदे सर्वं विश्वात्मा प्रीयतामिति
तांब्याच्या भांड्यात एक प्रस्थ तीळ, सुवर्णाचा वृषभ, हे सर्व वेद जाणणाऱ्याला द्यावं आणि म्हणावं — 'विश्वात्मा या सर्वावर प्रसन्न होवो.'
अनेन विधिना विद्वान् कुर्याद्यः शुभसप्तमीम् तस्य श्रीर्विपुला कीर्तिर् भवेज्जन्मनि जन्मनि
जो विद्वान या प्रकारे शुभ सप्तमी करतो, त्याला प्रत्येक जन्मात मोठं ऐश्वर्य आणि कीर्ती मिळते.
अप्सरोगणगन्धर्वैः पूज्यमानः सुरालये वसेद्गणाधिपो भूत्वा यावदाभूतसंप्लवम् कल्पादाववतीर्णस्तु सप्तद्वीपाधिपो भवेत्
अप्सरा आणि गंधर्व यांच्या सेवेत, तो स्वर्गात गणाधिपती म्हणून राहतो आणि कल्पांतपर्यंत तिथेच असतो; पुढच्या कल्पाच्या सुरुवातीला, तो सातही द्वीपांचा राजा होतो.
ब्रह्महत्यासहस्रस्य भ्रूणहत्याशतस्य च नाशायालमियं पुण्या पठ्यते शुभसप्तमी
ही शुभ सप्तमी व्रत, हजार ब्राह्मणहत्यांचा आणि शंभर गर्भहत्यांचा नाश करण्यासाठी पुरेशी आहे असं सांगितलं जातं.
इमां पठेद्यः शृणुयान्मुहूर्तं पश्येत्प्रसङ्गादपि दीयमानम् सो ऽप्यत्र सर्वाघविमुक्तदेहः प्राप्नोति विद्याधरनायकत्वम्
जो कोणी हे व्रत वाचतो, ऐकतो किंवा क्षणभर जरी दिलेलं पाहतो, तोही या जन्मात सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विद्याधरांचा नायक होतो.
यावत्समाः सप्त नरः करोति यः सप्तमीं सप्तविधानयुक्ताम् स सप्तलोकाधिपतिः क्रमेण भूत्वा पदं याति परं मुरारेः
जो मनुष्य सात वर्षे सात प्रकारच्या नियमांसह सप्तमी व्रत करतो, तो सातही लोकांचा एकामागून एक अधिपती होतो आणि शेवटी मुरारिच्या परमपदाला पोहोचतो.
किम् अभीष्टवियोगशोकसंघादलम् उद्धर्तुमुपोषणं व्रतं वा विभवोद्भवकारि भूतले ऽस्मिन् भवभीतेरपि सूदनं च पुंसः
हे दुःखनाशक, या पृथ्वीवर असं कोणतं व्रत किंवा उपवास आहे, जे प्रिय व्यक्तीच्या वियोगाच्या दुःखातून किंवा संसाराच्या भीतीतून मनुष्याला बाहेर काढतं आणि त्याला समृद्धीही मिळवून देतं?
परिपृष्टमिदं जगत्प्रियं ते विबुधानामपि दुर्लभं महत्त्वात् तव भक्तिमतस्तथापि वक्ष्ये व्रतमिन्द्रासुरमानवेषु गुह्यम्
तू विचारलेला हा विषय जगाला प्रिय आहे आणि त्याची महानता इतकी आहे की, तो देवांनाही सहज मिळत नाही; पण तुझ्या भक्तीमुळे मी हे व्रत सांगतो, जे देव, असुर आणि माणसांमध्येही गुप्त आहे.
पुण्यमाश्वयुजे मासि विशोकद्वादशीव्रतम् दशम्यां लघुभुग्विद्वान् आरभेन्नियमेन तु
आश्विन महिन्यात हे पुण्यदायी, विषोक द्वादशी व्रत दहाव्या दिवशी हलकं खाऊन, योग्य नियम पाळून सुरू करावं.
उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा दन्तधावनपूर्वकम् एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य तु केशवम् श्रियं वाभ्यर्च्य विधिवद् भोक्ष्यामि त्वपरे ऽहनि
उत्तर किंवा पूर्व दिशेला तोंड करून, दात घासून, एकादशीच्या दिवशी उपवास करावा. केशव किंवा श्री यांची विधिपूर्वक पूजा करून, 'मी दुसऱ्या दिवशी योग्य रीतीने जेवीन' असं म्हणावं.
एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः स्नानं सर्वौषधैः कुर्यात् पञ्चगव्यजलेन तु शुक्लमाल्याम्बरधरः पूजयेच्छ्रीशमुत्पलैः
अशा प्रकारे नियम पाळून झोपून, सकाळी उठल्यावर सर्व औषधींनी आणि पंचगव्याच्या पाण्याने स्नान करावं. पांढरी फुलं आणि वस्त्र घालून, कमळांनी श्रीची पूजा करावी.
विशोकाय नमः पादौ जङ्घे च वरदाय वै श्रीशाय जानुनी तद्वद् ऊरू च जलशायिने
पायांना 'दुःखनाशकाला नमस्कार', पिंडांना 'वर देणाऱ्याला नमस्कार', गुडघ्यांना 'श्रीला नमस्कार' आणि मांड्यांना 'पाण्यात शयन करणाऱ्याला नमस्कार' असं म्हणावं.
कन्दर्पाय नमो गुह्यं माधवाय नमः कटिम् दामोदरायेत्युदरं पार्श्वे च विपुलाय वै
गुप्त भागाला 'कंदर्पाला नमस्कार', कंबरेला 'माधवाला नमस्कार', पोटाला 'दामोदराला नमस्कार' आणि दोन्ही बाजूंना 'विस्तीर्ण स्वरूपाला नमस्कार' असं म्हणावं.
नाभिं च पद्मनाभाय हृदयं मन्मथाय वै श्रीधराय विभोर्वक्षः करौ मधुजिते नमः
कमळनाभाला नाभी अर्पण करतो, मनमथाला हृदय अर्पण करतो, श्रीधराच्या प्रभूच्या छातीला वंदन करतो, मधुजिताच्या हातांना नमस्कार करतो.
चक्रिणे वामबाहुं च दक्षिणं गदिने नमः वैकुण्ठाय नमः कण्ठम् आस्यं यज्ञमुखाय वै
चक्रधारीला डावा हात अर्पण करतो, गदाधारीला उजवा हात अर्पण करतो, वैकुंठाच्या गळ्याला वंदन करतो, यज्ञमुखाच्या तोंडाला नमस्कार करतो.
नासामशोकनिधये वासुदेवाय चाक्षिणी ललाटं वामनायेति हरये च पुनर्भ्रुवौ
दुःख नाहीसे करणाऱ्याच्या नाकाला वंदन करतो, वासुदेवाच्या डोळ्यांना नमस्कार करतो, वामनाच्या कपाळाला वंदन करतो, पुन्हा हरिच्या भुवयांना नमस्कार करतो.
अलकान्माधवायेति किरीटं विश्वरूपिणे नमः सर्वात्मने तद्वच् छिर इत्यभिपूजयेत्
माधवाच्या केसांना वंदन करतो, विश्वरूपाच्या मुकुटाला नमस्कार करतो, सर्वांच्या आत्म्याला म्हणजे डोक्याला देखील तसंच पूजन करावं.
एवं सम्पूज्य गोविन्दं फलमाल्यानुलेपनैः ततस्तु मण्डलं कृत्वा स्थण्डिलं कारयेन्मुदा
अशा प्रकारे गोविंदाचं फळं, हार आणि उटणं यांनी पूजन केल्यावर, आनंदाने मंडळ तयार करून स्थंडिलाची रचना करावी.
चतुरस्रं समन्ताच्च रत्निमात्रमुदक्प्लवम् श्लक्ष्णं हृद्यं च परितो वप्रत्रयसमावृतम्
ते सर्व बाजूंनी चौरस, एक रत्नि मापाचं, गुळगुळीत आणि मनाला भावणारं असावं, आणि आजूबाजूला तीन बांधांनी वेढलेलं असावं.
अङ्गुलेनोच्छ्रिता वप्रास् तद्विस्तारस्तु द्व्यङ्गुलः स्थण्डिलस्योपरिष्टाच्च भित्तिरष्टाङ्गुला भवेत्
त्या बांधांची उंची एका बोटाएवढी, रुंदी दोन बोटाएवढी असावी; स्थंडिलाच्या वरती भिंत आठ बोटांची असावी.
नदीवालुकया शूर्पे लक्ष्म्याः प्रतिकृतिं न्यसेत् स्थण्डिले शूर्पमारोप्य लक्ष्मीमित्यर्चयेद्बुधः
नदीच्या वाळूने, सुपात लक्ष्मीची मूर्ती तयार करावी; ते सुप स्थंडिलावर ठेवून, ज्ञानी माणसाने लक्ष्मीचे पूजन करावे.
नमो देव्यै नमः शान्त्यै नमो लक्ष्म्यै नमः श्रियै नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै वृष्ट्यै हृष्ट्यै नमो नमः
देवीला नमस्कार, शांतिला नमस्कार, लक्ष्मीला नमस्कार, श्रीला नमस्कार, पुष्टीला नमस्कार, तुष्टीला, पावसाला, आनंदाला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
विशोका दुःखनाशाय विशोका वरदास्तु मे विशोका चास्तु सम्पत्त्यै विशोका सर्वसिद्धये
विशोका, तू माझं दुःख दूर कर आणि वर दे. विशोका, तू मला संपत्ती मिळवून दे, आणि सर्व सिद्धीसाठीही विशोका असो.
ततः शुक्लाम्बरैः शूर्पं वेष्ट्य सम्पूजयेत्फलैः वस्त्रैर्नानाविधैस्तद्वत् सुवर्णकमलेन च
मग, त्या सुपाला पांढऱ्या वस्त्रांनी गुंडाळून, फळं, वेगवेगळ्या प्रकारच्या वस्त्रांनी आणि सोन्याच्या कमळाने पूजन करावं.
रजनीषु च सर्वासु पिबेद्दर्भोदकं बुधः ततस्तु गीतनृत्यादि कारयेत्सकलां निशाम्
सर्व रात्रींमध्ये, ज्ञानी माणसाने कुशाच्या पाण्याचा पान करावा; मग, संपूर्ण रात्र गाणं, नृत्य वगैरे करावं.
यामत्रये व्यतीते तु सुप्त्वाप्युत्थाय मानवः अभिगम्य च विप्राणां मिथुनानि तदार्चयेत्
रात्रीचे तीन प्रहर संपल्यावर, झोपून उठून, त्या माणसाने ब्राह्मण दाम्पत्यांना जाऊन पूजन करावं.
शक्तितस् त्रीणि चैकं वा वस्त्रमाल्यानुलेपनैः शयनस्थानि पूज्यानि नमो ऽस्तु जलशायिने
शक्तीनुसार, तीन किंवा एक, वस्त्र, हार आणि उटणं देऊन, जे शय्येवर आहेत त्यांचं पूजन करावं. जलशायीला नमस्कार.