वसन्तामलसप्तम्यां स्नातः सन्गौरसर्षपैः तिलपात्रे च सौवर्णे विधाय कमलं शुभम्
वसंतातील शुद्ध सप्तमीला, स्नान करून, पांढऱ्या मोहरी आणि तीळ घ्यावेत, आणि सोन्याच्या पात्रात सुंदर कमळ तयार करावे.
वस्त्रयुग्मावृतं कृत्वा गन्धपुष्पैः समर्चयेत् नमः कमलहस्ताय नमस्ते विश्वधारिणे
त्यावर दोन वस्त्रांनी आच्छादन करून, सुगंध आणि फुलांनी पूजा करावी, 'कमळहस्ताला नमस्कार, विश्वधारण करणाऱ्याला नमस्कार' असे म्हणावे.
दिवाकर नमस्तुभ्यं प्रभाकर नमो ऽस्तु ते ततो द्विकालवेलायाम् उदकुम्भसमन्विताम्
हे सूर्यदेवा, तुला नमस्कार; हे प्रभाकर, तुला नमस्कार. मग, दोन्ही संध्याकाळी, जलकुंभासह अर्पण करावे.
विप्राय दद्यात्सम्पूज्य वस्त्रमाल्यविभूषणैः शक्त्या च कपिलां दद्याद् अलंकृत्य विधानतः
ब्राह्मणाचा वस्त्र, हार आणि अलंकारांनी सन्मान करून, आपल्या शक्तीनुसार सुशोभित कपिला गाय द्यावी.
अहोरात्रे गते पश्चाद् अष्टम्यां भोजयेद्द्विजान् यथाशक्त्यथ भुञ्जीत मांसतैलविवर्जितम्
रात्र आणि दिवस गेले की, अष्टमीला ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि नंतर स्वतः जेवावे, पण मांस आणि तेल वर्ज्य करावे.
अनेन विधिना शुक्लसप्तम्यां मासि मासि च सर्वं समाचरेद्भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जितः
या पद्धतीने, प्रत्येक महिन्याच्या शुक्ल सप्तमीला, भक्तीने आणि संपत्तीच्या बाबतीत फसवणूक न करता व्रत करावे.
व्रतान्ते शयनं दद्यात् सुवर्णकमलान्वितम् गां च दद्यात्स्वशक्त्या तु सुवर्णाढ्यां पयस्विनीम्
व्रताच्या शेवटी, सोन्याच्या कमळाने सुशोभित शय्येचे दान करावे आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार सोन्याने युक्त, दूध देणारी गाय द्यावी.
भाजनासनदीपादीन् दद्याद् इष्टानुपस्करान् अनेन विधिना यस्तु कुर्यात्कमलसप्तमीम् लक्ष्मीमनन्तामभ्येति सूर्यलोके महीयते
पात्रे, आसने, दिवे आणि इतर आवश्यक वस्तू इच्छेनुसार द्याव्यात. जो या प्रकारे कमळ सप्तमी करतो, त्याला अनंत लक्ष्मी मिळते आणि सूर्यलोकात सन्मान मिळतो.
कल्पे कल्पे ततो लोकान् सप्तगत्वा पृथक्पृथक् अप्सरोभिः परिवृतस् ततो याति परां गतिम्
प्रत्येक कल्पात, सात वेगवेगळ्या लोकांतून जात, अप्सरांच्या संगतीत राहून, शेवटी तो परमगतीला पोहोचतो.
यः पश्यतीदं शृणुयाच्च मर्त्यः पठेच्च भक्त्याथ मतिं ददाति सो ऽप्यत्र लक्ष्मीमचलामवाप्य गन्धर्वविद्याधरलोकभाक्स्यात्
जो मनुष्य हे पाहतो, ऐकतो किंवा भक्तीने म्हणतो आणि लक्ष देतो, त्याला येथे अचल लक्ष्मी मिळते आणि तो गंधर्व-विद्याधरांच्या लोकात सुख उपभोगतो.
अथातः सम्प्रवक्ष्यामि सर्वपापप्रणाशिनीम् सर्वकामप्रदां रम्यां नाम्ना मन्दारसप्तमीम्
आता मी सर्व पापांचा नाश करणारी, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आणि मनाला आनंद देणारी 'मंदार सप्तमी' सांगतो.
माघस्यामलपक्षे तु पञ्चम्यां लघुभुङ्नरः दन्तकाष्ठं ततः कृत्वा षष्ठीमुपवसेद्बुधः
माघ महिन्यातील शुद्ध पक्षातील पंचमीला पुरुषाने हलके अन्न खावे, नंतर दात घासण्यासाठी काडी तयार करावी आणि सहाव्या दिवशी ज्ञानी माणसाने उपवास करावा.
विप्रान् सम्पूजयित्वा तु मन्दारं प्राशयेन्निशि ततः प्रभात उत्थाय कृत्वा स्नानं पुनर्द्विजान्
ब्राह्मणांची योग्य रीतीने पूजा करून, रात्री मंदाराचे सेवन करावे; मग पहाटे उठून स्नान करावे आणि पुन्हा ब्राह्मणांचा सन्मान करावा.
भोजयेच्छक्तितः कृत्वा मन्दारकुसुमाष्टकम् सौवर्णं पुरुषं तद्वत् पद्महस्तं सुशोभनम्
आपल्या सामर्थ्यानुसार त्यांना जेवू घालावे, नंतर आठ मंदार फुले आणि कमळ हातात असलेली सुंदर सोन्याची मूर्ती तयार करावी.
पद्मं कृष्णतिलैः कृत्वा ताम्रपात्रे ऽष्टपत्त्रकम् हैममन्दारकुसुमैर् भास्करायेति पूर्वतः
तांब्याच्या पात्रात कृष्ण तीळांनी आठ पाकळ्यांचे कमळ तयार करावे आणि सोन्याच्या मंदार फुलांनी पूर्व दिशेला सूर्याची पूजा करावी.
नमस्कारेण तद्वच्च सूर्यायेत्यानले दले दक्षिणे तद्वदर्काय तथार्यम्णे च नैरृते
नम्रतेने, दक्षिणेकडील पाकळीवर 'सूर्याय' म्हणून, नैऋत्य दिशेला 'अर्काय' आणि पश्चिमेकडील पाकळीवर 'अर्यमणे' असे पूजन करावे.
पश्चिमे वेदधाम्ने च वायव्ये चण्डभानवे पूष्णेत्युत्तरतः पूज्यम् आनन्दायेत्यतः परम्
पश्चिमेकडील पाकळीवर 'वेदधामना', वायव्य दिशेला 'चंडभानवे', उत्तरेकडील पाकळीवर 'पूषणाय' आणि पुढे 'आनंदाय' अशी पूजा करावी.
कर्णिकायां च पुरुषं सर्वात्मन इति न्यसेत् शुक्लवस्त्रैः समावेष्ट्य भक्ष्यैर्माल्यफलादिभिः
कमळाच्या मध्यभागी त्या मूर्तीला 'सर्वात्मा' म्हणून ठेवावे, ती पांढऱ्या वस्त्रांनी गुंडाळावी आणि विविध पक्वान्न, फुले, फळे याने सजवावी.
एवमभ्यर्च्य तत्सर्वं दद्याद्वेदविदे पुनः भुञ्जीतातैललवणं वाग्यतः प्राङ्मुखो गृही
अशी पूजा करून, सर्व वस्तू वेदज्ञ ब्राह्मणाला द्याव्यात; नंतर गृहस्थाने पूर्वेकडे तोंड करून, मौन पाळून, तेल आणि मीठ असलेले अन्न खावे.
अनेन विधिना सर्वं सप्तम्यां मासि मासि च कुर्यात्संवत्सरं यावद् वित्तशाठ्यविवर्जितः
या पद्धतीने प्रत्येक महिन्यात सप्तमीला, वर्षभर, कोणतीही कंजूषी न करता हे व्रत करावे.
एतदेव व्रतान्ते तु निधाय कलशोपरि गोभिर्विभवतः सार्धं दातव्यं भूतिमिच्छता
व्रताच्या शेवटी, हीच वस्तू कलशावर ठेवावी आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार गायींसह, संपत्तीची इच्छा असणाऱ्याने दान द्यावे.
नमो मन्दारनाथाय मन्दारभवनाय च त्वं रवे तारयस्वास्मान् संसारभयसागरात्
'मंदारनाथा' आणि 'मंदारनिवासी' तुला नमस्कार असो; हे रवि, आम्हाला संसाराच्या भीतीच्या समुद्रातून तार.
अनेन विधिना यस्तु कुर्यान्मन्दारसप्तमीम् विपाप्मा स सुखी मर्त्यः कल्पं च दिवि मोदते
जो कोणी या पद्धतीने मंदार सप्तमीचे व्रत करतो, तो पापमुक्त होतो, या जगात सुख उपभोगतो आणि स्वर्गात दीर्घकाळ आनंदाने राहतो.
इमामघौघपटलभीषणध्वान्तदीपिकाम् गच्छन्प्रगृह्य संसारे सर्वार्थांश्च लभेन्नरः
जो मनुष्य या पापांच्या अंधाराचा नाश करणाऱ्या दीपासारख्या व्रताचे आचरण करतो, त्याला संसारातील सर्व इच्छित गोष्टी मिळतात.
मन्दारसप्तमीम् एताम् ईप्सितार्थफलप्रदाम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते
ही मंदार सप्तमी जी इच्छित फळे देते, ती जो कोणी वाचतो किंवा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
अथान्यामपि वक्ष्यामि शोभनां शुभसप्तमीम् यामुपोष्य नरो रोगशोकदुःखैः प्रमुच्यते
आता मी दुसरेही सांगतो, ते म्हणजे शुभ सप्तमी. हे व्रत पाळल्याने मनुष्य रोग, दुःख आणि शोक यापासून मुक्त होतो.
पुण्येन चाश्वयुजे मासि कृतस्नानजपः शुचिः वाचयित्वा ततो विप्रान् आरभेच्छुभसप्तमीम्
पवित्र अश्वयुज महिन्यात स्नान करून, जप करून आणि शुद्ध राहून, ब्राह्मणांकडून वाचन करवून, नंतर शुभ सप्तमीचे व्रत सुरू करावे.
कपिलां पूजयेद्भक्त्या गन्धमाल्यानुलेपनैः नमामि सूर्यसम्भूताम् अशेषभुवनालयाम् त्वामहं शुभकल्याणशरीरां सर्वसिद्धये
कपिला गायीची भक्तीने, सुगंध, फुले आणि उटणे याने पूजा करावी आणि म्हणावे — 'सूर्यापासून उत्पन्न झालेली, सर्व जगांचे निवासस्थान असलेली, शुभ आणि कल्याणकारी शरीर असलेली तुला मी सर्व सिद्धीसाठी वंदन करतो.'
अथ कृत्वा तिलप्रस्थं ताम्रपात्रेण संयुतम् काञ्चनं वृषभं तद्वद् गन्धमाल्यगुडान्वितैः
मग एक प्रस्थ तीळ तांब्याच्या भांड्यात घालून, सुवर्णाचा वृषभ सुगंध, फुलं आणि गूळ यांनी सजवून तयार करावा.
फलैर् नानाविधैर् भक्ष्यैर् घृतपायससंयुतैः दद्याद्द्विकालवेलायाम् अर्यमा प्रीयतामिति
त्यात वेगवेगळ्या प्रकारची फळं, खाण्याच्या वस्तू, तूप आणि गोड भात घालून, सकाळ-संध्याकाळ अशा दोन वेळा म्हणावं — 'आर्यमा प्रसन्न होवो.'