मार्गशीर्षे शुभे मासि सप्तम्यां नियतव्रतः तामुपोष्याथ कमलं कारयित्वा तु काञ्चनम्
मार्गशीर्ष या शुभ महिन्यात, सप्तमीच्या दिवशी, नियमाने उपवास करून, सोन्याचं कमळ तयार करावं.
शर्करासंयुतं दद्याद् ब्राह्मणाय कुटुम्बिने रविं काञ्चनकं कृत्वा पलस्यैकस्य धर्मवित् दद्याद्द्विकालवेलायां भानुर्मे प्रीयतामिति
साखर घालून, एक पल वजनाचं सोन्याचं सूर्याचं मूळ प्रतिक सकाळ-संध्याकाळ घरदार असलेल्या ब्राह्मणाला द्यावं आणि 'सूर्यदेव माझ्यावर प्रसन्न होवोत' असं म्हणावं.
भक्त्या तु विप्रान्सम्पूज्य चाष्टम्यां क्षीरभोजनम् दत्त्वा कुर्यात्फलयुतं यावत्स्यात्कृष्णेसप्तमी
भक्तीने ब्राह्मणांची पूजा करावी आणि अष्टमीच्या दिवशी त्यांना दूध असलेलं जेवण द्यावं. नंतर कृष्ण सप्तमीपर्यंत फळांचा उपवास चालू ठेवावा.
तामप्युपोष्य विधिवद् अनेनैव क्रमेण तु तद्वद्धैमफलं दत्त्वा सुवर्णकमलान्वितम्
ती सप्तमीही योग्य प्रकारे, याच क्रमाने पाळावी. त्यानंतर पुन्हा सोन्याचं फळ आणि सोन्याचं कमळ द्यावं.
शर्करापात्रसंयुक्तं वस्त्रमाल्यसमन्वितम् संवत्सरं च तेनैव विधिनोभयसप्तमीम्
साखर ठेवलेली भांडी, वस्त्रं आणि फुलांच्या माळा यांसह, वर्षभर या पद्धतीने दोन्ही सप्तमीचे व्रत पाळावे.
उपोष्य दत्त्वा क्रमशः सूर्यमन्त्रमुदीरयेत् भानुरर्को रविर्ब्रह्मा सूर्यः शक्रो हरिः शिवः श्रीमान्विभावसुस्त्वष्टा वरुणः प्रीयतामिति
उपवास करून, योग्य क्रमाने दान दिल्यावर, सूर्याचा मंत्र म्हणावा — 'भानु, अर्क, रवि, ब्रह्मा, सूर्य, शक्र, हरि, शिव, श्रीमान, विभावसु, त्वष्टा, वरुण — हे सर्व मला प्रसन्न होवोत.'
प्रतिमासं च सप्तम्याम् एकैकं नाम कीर्तयेत् प्रतिपक्षं फलत्यागम् एतत्कुर्वन्समाचरेत्
प्रत्येक महिन्याच्या सप्तमीला एकेक नाव उच्चारावे; प्रत्येक पंधरवड्याला फळाचा नैवेद्य द्यावा आणि हे नियमीतपणे करावे.
व्रतान्ते विप्रमिथुनं पूजयेद्वस्त्रभूषणैः शर्कराकलशं दद्याद् धेमपद्मदलान्वितम्
व्रताच्या शेवटी, ब्राह्मण दांपत्याचे वस्त्र व दागिन्यांनी पूजन करावे आणि सोन्याच्या कमळाच्या पाकळ्यांनी सजवलेला साखरेचा कलश द्यावा.
यथा न विफलाः कामास् त्वद्भक्तानां सदा रवे तथानन्तफलावाप्तिर् अस्तु मे सप्तजन्मसु
हे रवि, जसे तुझ्या भक्तांच्या इच्छा कधीच व्यर्थ जात नाहीत, तसेच मला सात जन्मांत अनंत फळे मिळू देत.
इमामनन्तफलदां यः कुर्यात्फलसप्तमीम् सर्वपापविशुद्धात्मा सूर्यलोके महीयते
जो कोणी ही अनंत फळे देणारी सप्तमीचे व्रत करतो, तो सर्व पापांतून शुद्ध होतो आणि सूर्यलोकात सन्मान मिळवतो.
सुरापानादिकं किंचिद् यदत्रामुत्र वा कृतम् तत्सर्वं नाशमायाति यः कुर्यात्फलसप्तमीम्
दारू पिणे व इतर कोणतेही पाप या जन्मात किंवा पुढच्या जन्मात घडले असेल, तरीही जो सप्तमीचे व्रत करतो त्याचे ते सर्व नष्ट होते.
कुर्वाणः सप्तमीं चेमां सततं रोगवर्जितः भूतान्भव्यांश्च पुरुषांस् तारयेदेकविंशतिम् यः शृणोति पठेद्वापि सो ऽपि कल्याणभाग्भवेत्
जो हा सप्तमी व्रत नेहमी करतो, तो रोगमुक्त राहतो आणि एकवीस भूत, भविष्य पुरुषांना तारतो; जो ऐकतो किंवा वाचतो, तोही पुण्यवान होतो.
शर्करासप्तमीं वक्ष्ये तद्वत्कल्मषनाशिनीम् आयुरारोग्यमैश्वर्यं ययानन्तं प्रजायते
आता मी साखर सप्तमी व्रत सांगतो, जी पापांचा नाश करणारी आहे; यामुळे आयुष्य, आरोग्य आणि संपत्ती अनंत मिळते.
माधवस्य सिते पक्षे सप्तम्यां नियतव्रतः प्रातः स्नात्वा तिलैः शुक्लैः शुक्लमाल्यानुलेपनः
माधव महिन्यातल्या शुद्ध पक्षातील सप्तमीला, सकाळी आंघोळ करून, पांढरे तीळ लावावेत आणि पांढऱ्या फुलांच्या माळेने अंग सुगंधित करावे.
स्थण्डिले पद्ममालिख्य कुङ्कुमेन सकर्णिकम् तस्मिन्नमः सवित्रे तु गन्धधूपौ निवेदयेत्
शुद्ध जागी, कुंकवाने मध्यभागासह कमळ काढावे आणि त्या ठिकाणी सवितृला सुगंध व धूप अर्पण करावा.
स्थापयेदुदकुम्भं च शर्करापात्रसंयुतम् शुक्लवस्त्रैरलंकृत्य शुक्लमाल्यानुलेपनैः सुवर्णेन समायुक्तं मन्त्रेणानेन पूजयेत्
पाण्याचा कलश आणि साखरेचे भांडे ठेवावे, त्याला पांढऱ्या वस्त्रांनी व फुलांच्या माळांनी सजवावे, सोन्याने पूजन करावे आणि या मंत्राने पूजा करावी.
विश्ववेदमयो यस्माद् वेदवादीति पठ्यसे सर्वस्यामृतमेव त्वम् अतः शान्तिं प्रयच्छ मे
तू सर्व वेदांचा मूळ आहेस म्हणून तुला वेदवादी म्हणतात; तू सर्वांचा अमृत आहेस, म्हणून मला शांती दे.
पञ्चगव्यं ततः पीत्वा स्वपेत्तत्पार्श्वतः क्षितौ सौरसूक्तं स्मरन्नास्ते पुराणश्रवणेन च
मग पंचगव्य पिऊन, त्या कलशाजवळ जमिनीवर झोपावे, सूर्यसूक्त आठवावे आणि पुराणे ऐकावे.
अहोरात्रे गते पश्चाद् अष्टम्यां कृतनैत्यकः तत्सर्वं विदुषे तद्वद् ब्राह्मणाय निवेदयेत्
एक दिवस-रात्र गेल्यावर, अष्टमीला नित्यकर्म करून, ते सर्व तसंच विद्वान ब्राह्मणाला द्यावे.
भोजयेच्छक्तितो विप्राञ् छर्कराघृतपायसैः भुञ्जीतातैललवणं स्वयमप्यथ वाग्यतः
आपल्या क्षमतेनुसार ब्राह्मणांना साखर, तूप आणि पायसाने जेवू घालावे; स्वतःने तेल व मीठ नसलेले अन्न खावे आणि वाणीवर संयम ठेवावा.
अनेन विधिना सर्वं मासि मासि समाचरेत् संवत्सरान्ते शयनं शर्कराकलशान्वितम्
या पद्धतीने प्रत्येक महिन्यात हे सर्व विधी करावेत; वर्षाच्या शेवटी साखरेच्या कलशासह शय्यादान करावे.
सर्वोपस्करसंयुक्तं तथैकां गां पयस्विनीम् गृहं च शक्तिमान्दद्यात् समस्तोपस्करान्वितम्
सर्व उपयुक्त वस्तूंनी युक्त, एक दूध देणारी गाय, आणि ज्याची ऐपत असेल त्याने सर्व साधनांनी सजलेले घर द्यावे.
सहस्रेणाथ निष्काणां कृत्वा दद्याच्छतेन वा दशभिर्वाथ निष्केण तदर्धेनापि शक्तितः
आपल्या सामर्थ्यानुसार, एखाद्याने हजार सोन्याच्या नाण्यांचे दान करावे, किंवा शंभर, दहा, एक, किंवा अर्धे नाणे जरी असले तरी द्यावे.
सुवर्णाश्वः प्रदातव्यः पूर्ववन्मन्त्रवादनम् न वित्तशाठ्यं कुर्वीत कुर्वन्दोषं समश्नुते
मंत्रोच्चारासह, सोन्याचा घोडा द्यावा. संपत्तीच्या बाबतीत फसवणूक करू नये, कारण तसे केल्याने दोष लागतो.
अमृतं पिबतो वक्त्रात् सूर्यस्यामृतबिन्दवः निपेतुर्ये धरण्यां तु शालिमुद्गेक्षवः स्मृताः
अमृत पिणाऱ्याच्या तोंडातून, सूर्याच्या अमृताचे थेंब पृथ्वीवर पडले; तेच तांदूळ आणि ज्वारी म्हणून ओळखले जातात.
शर्करा तु परा तस्माद् इक्षुसारो ऽमृतात्मवान् इष्टा रवेरतः पुण्या शर्करा हव्यकव्ययोः
साखर सर्वांत श्रेष्ठ आहे; म्हणून ऊसाचा रस अमृतासारखा आहे. सूर्यापासून आलेली साखर पुण्यकारी असून, देव आणि पितरांना नैवेद्य म्हणून योग्य आहे.
शर्करासप्तमी चेयं वाजिमेधफलप्रदा सर्वदुष्टप्रशमनी पुत्रपौत्रप्रवर्धिनी
हीच साखर सप्तमी, जी अश्वमेध यज्ञाचे फळ देते, सर्व दोष दूर करते आणि पुत्र-पौत्रांची वाढ घडवते.
यः कुर्यात्परया भक्त्या स वै सद्गतिमाप्नुयात् कल्पमेकं वसेत्स्वर्गे ततो याति परं पदम्
जो कोणी हे व्रत अत्यंत भक्तीने करतो, तो उत्तम गति प्राप्त करतो, एक कल्प स्वर्गात राहतो आणि नंतर परमपद मिळवतो.
इदमनघं शृणोति यः स्मरेद्वा परिपठतीह दिवाकरस्य लोके मतिमपि च ददाति सो ऽपि देवैर् अमरवधूजनमालयाभिपूज्यः
जो कोणी हे निष्कलंक व्रत ऐकतो, आठवतो किंवा म्हणतो, त्याला सूर्यलोकात बुद्धी मिळते आणि देव-अप्सरांकडून सन्मान मिळतो.
अतः परं प्रवक्ष्यामि तद्वत्कमलसप्तमीम् यस्याः संकीर्तनादेव तुष्यतीह दिवाकरः
आता मी कमळ सप्तमी सांगतो, जिच्या केवळ स्मरणाने सूर्य प्रसन्न होतो.