यावच्छुक्रस्य न हृता पूजा सा माल्यकैः शुभैः वटकैः पूरिकाभिश्च गोधूमैश्चणकैरपि तावदन्नं न चाश्नीयात् त्रिभिः कामार्थसिद्धये
जोपर्यंत शुक्राची पूजा शुभ हार, वडे, गहू आणि हरभऱ्याने पूर्ण होत नाही, तोपर्यंत तीन इच्छा पूर्ण व्हाव्यात म्हणून अन्न खाऊ नये.
तद्वद्वाचस्पतेः पूजां प्रवक्ष्यामि युधिष्ठिर सुवर्णपात्रे सौवर्णम् अमरेशपुरोहितम्
त्याचप्रमाणे, युधिष्ठिरा, मी वाचस्पतीची पूजा सांगतो: सोन्याच्या पातेल्यात देवगुरूचे सोन्याचे रूप ठेवावे.
पीतपुष्पाम्बरयुतं कृत्वा स्नात्वाथ सर्षपैः पलाशाश्वत्थयोगेन पञ्चगव्यजलेन च
पिवळ्या फुलांनी आणि वस्त्रांनी सजवून, नंतर मोहरीने स्नान करून, पलाश व अश्वत्थ यांच्या संयोगाने आणि पंचगव्याने शुद्ध करावे.
पीताङ्गरागवसनो घृतहोमं तु कारयेत् प्रणम्य च गवा सार्धं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
पिवळ्या अंगराग व वस्त्र घालून, तुपाचा होम करावा; नंतर गाईसह ब्राह्मणाला अर्पण करावे.
नमस्ते ऽङ्गिरसां नाथ वाक्पते च बृहस्पते क्रूरग्रहैः पीडितानाम् अमृताय नमो नमः
अंगिरसांचा नाथ, वाणीचे अधिपती, बृहस्पती, क्रूर ग्रहांनी त्रस्त असणाऱ्यांसाठी अमृतस्वरूप असलेल्या तुम्हाला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
संक्रान्तावस्य कौन्तेय यात्रास्वभ्युदयेषु च कुर्वन्बृहस्पतेः पूजां सर्वान्कामान्समश्नुते
कौन्तेय, संक्रांतीच्या वेळी, प्रवासाच्या आणि शुभ प्रसंगी बृहस्पतीची पूजा केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
भगवन् भवसंसारसागरोत्तारकारक किंचिद्व्रतं समाचक्ष्व स्वर्गारोग्यसुखप्रदम्
भगवंत, संसाररूपी सागरातून तारणारा, मला असे काही व्रत सांग जे स्वर्ग, आरोग्य आणि सुख देणारे आहे.
सौरं धर्मं प्रवक्ष्यामि नाम्ना कल्याणसप्तमीम् विशोकसप्तमीं तद्वत् फलाढ्यां पापनाशिनीम्
मी सूर्यधर्म म्हणजेच कल्याणसप्तमी सांगतो, जी शोक दूर करणारी, भरपूर फळ देणारी आणि पाप नष्ट करणारी आहे.
शर्करासप्तमीं पुण्यां तथा कमलसप्तमीम् मन्दारसप्तमीं तद्वच् छुभदां शुभसप्तमीम्
शर्करासप्तमी, कमलसप्तमी, मंदारसप्तमी आणि शुभसप्तमी या सगळ्या पुण्यदायी असून, त्या सर्वांना उत्तम फल मिळवून देतात.
सर्वानन्तफलाः प्रोक्ताः सर्वा देवर्षिपूजिताः विधानमासां वक्ष्यामि यथावदनुपूर्वशः
या सर्व व्रतांना अनंत फल मिळते असे सांगितले आहे आणि सर्व देवता व ऋषी त्यांची पूजा करतात. आता मी या व्रतांचे विधी योग्य क्रमाने सांगतो.
यदा तु शुक्लसप्तम्याम् आदित्यस्य दिनं भवेत् सा तु कल्याणिनी नाम विजया च निगद्यते
शुक्ल पक्षातील सप्तमीला जेव्हा सूर्याचा वार येतो, तेव्हा त्या दिवसाला कल्याणीनी असे नाव आहे आणि तिला विजयाही म्हणतात.
प्रातर्गव्येन पयसा स्नानमस्यां समाचरेत् ततः शुक्लाम्बरः पद्मम् अक्षताभिः प्रकल्पयेत्
त्या दिवशी सकाळी गायीच्या दुधाने स्नान करावे. त्यानंतर पांढरे वस्त्र घालून, अक्षता घालून कमळ तयार करावे.
प्राङ्मुखो ऽष्टदलं मध्ये तद्वद्वृत्तां च कर्णिकाम् पुष्पाक्षताभिर्देवेशं विन्यसेत्सर्वतः क्रमात्
पूर्वेकडे तोंड करून, आठ पाकळ्यांचे आणि गोल मध्य असलेले कमळ ठेवावे. प्रत्येक पाकळीवर फुलं आणि अक्षता ठेवून देवाची पूजा करावी.
पूर्वेण तपनायेति मार्तण्डायेति चानले याम्ये दिवाकरायेति विधात्र इति नैरृते
पूर्वेकडील पाकळीवर 'तपनाय' म्हणून, आग्नेय दिशेला 'मार्तंडाय', दक्षिणेला 'दिवाकराय', नैऋत्य दिशेला 'विधात्रे' म्हणून अर्पण करावे.
पश्चिमे वरुणायेति भास्करायेति चानिले सौम्ये विकर्तनायेति रवये चाष्टमे दले
पश्चिम दिशेला 'वरुणाय', वायव्य दिशेला 'भास्कराय', उत्तरेला 'विकर्तनाय', आणि आठव्या पाकळीवर 'रवये' म्हणून अर्पण करावे.
आदावन्ते च मध्ये च नमो ऽस्तु परमात्मने मन्त्रैरेभिः समभ्यर्च्य नमस्कारान्तदीपितैः
सुरुवातीला, शेवटी आणि मध्यभागी 'परमात्म्यास नमस्कार असो' असे म्हणावे. या मंत्रांनी पूजा करून शेवटी नमस्कार आणि दीप अर्पण करावा.
शुक्लवस्त्रैः फलैर्भक्ष्यैर् धूपमाल्यानुलेपनैः स्थण्डिले पूजयेद्भक्त्या गुडेन लवणेन च
पांढरी वस्त्रे, फळे, खाऊ, धूप, फुलमाळा आणि उटणे याने, वेदीवर भक्तीने पूजा करावी. तसेच गूळ आणि मीठ अर्पण करावे.
ततो व्याहृतिमन्त्रेण विसृजेद्द्विजपुंगवान् शक्तितः पूजयेद्भक्त्या गुडक्षीरघृतादिभिः तिलपात्रं हिरण्यं च ब्राह्मणाय निवेदयेत्
नंतर व्याहृती मंत्राने ब्राह्मणांना आदराने निरोप द्यावा. आपल्या शक्तीनुसार, भक्तीने गूळ, दूध, तूप इत्यादीने पूजा करावी. तिळाचा पात्र आणि सोने ब्राह्मणाला द्यावे.
एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः कृतस्नानजपो विप्रैः सहैव घृतपायसम्
अशा प्रकारे नियम पाळून झोपून, सकाळी उठून, स्नान व जप करून, ब्राह्मणांसोबत तुपात शिजवलेले दूधभात खावा.
भुक्त्वा च वेदविदुषे बिडालव्रतवर्जिते घृतपात्रं सकनकं सोदकुम्भं निवेदयेत्
भोजन केल्यावर, वेद जाणणाऱ्या आणि बिडालव्रत न करणाऱ्या ब्राह्मणाला तुपाचे पात्र, सोन्याचा अलंकार आणि पाण्याचा कलश द्यावा.
प्रीयतामत्र भगवान् परमात्मा दिवाकरः अनेन विधिना सर्वं मासि मासि व्रतं चरेत्
या ठिकाणी भगवंत परमात्मा दिवाकर प्रसन्न होवो. या पद्धतीने प्रत्येक महिन्यात हे व्रत करावे.
ततस्त्रयोदशे मासि गा वै दद्यात्त्रयोदश वस्त्रालंकारसंयुक्ताः सुवर्णास्याः पयस्विनीः
त्यामुळे तेराव्या महिन्यात तेरा गायी, वस्त्रे आणि दागिने घातलेल्या, सोन्याचे मुख असलेल्या, दूध देणाऱ्या गायी द्याव्यात.
एकामपि प्रदद्याद्वा वित्तहीनो विमत्सरः न वित्तशाठ्यं कुर्वीत यतो मोहात्पतत्यधः
किंवा ज्याच्याकडे संपत्ती नाही, पण मनात मत्सर नाही, त्याने एक गाय जरी दिली तरी चालेल. संपत्तीबद्दल कपट करू नये, कारण मोहामुळे अधःपतन होते.
अनेन विधिना यस्तु कुर्यात्कल्याणसप्तमीम् सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोके महीयते आयुरारोग्यमैश्वर्यम् अनन्तमिह जायते
जो कोणी या पद्धतीने कल्याणसप्तमी करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो, सूर्यलोकात सन्मान मिळवतो आणि येथेच अनंत आयुष्य, आरोग्य व संपत्ती मिळवतो.
सर्वपापहरा नित्यं सर्वदैवतपूजिता सर्वदुष्टोपशमनी सदा कल्याणसप्तमी
कल्याणसप्तमी नेहमी सर्व पापे दूर करते, सर्व देवतांनी तिची पूजा केली जाते, ती सर्व दोष शांत करते आणि सदैव शुभ असते.
इमामनन्तफलदां यस्तु कल्याणसप्तमीम् शृणोति पठते चेह सर्वपापैः प्रमुच्यते
ही कल्याणसप्तमी, जी अनंत फळ देणारी आहे, जो कोणी ऐकतो किंवा वाचतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
विशोकसप्तमीं तद्वद् वक्ष्यामि मुनिपुंगव यामुपोष्य नरः शोकं न कदाचिदिहाश्नुते
हे ऋषिश्रेष्ठ, मी आता 'विशोक सप्तमी' सांगतो, जी पाळल्याने माणसाला या जगात कधीच दुःख भोगावं लागत नाही.
माघे कृष्णतिलैः स्नात्वा षष्ठ्यां वै शुक्लपक्षतः कृताहारः कृसरया दन्तधावनपूर्वकम् उपवासव्रतं कृत्वा ब्रह्मचारी भवेन्निशि
माघ महिन्यात, शुक्ल पक्षातील सहाव्या दिवशी, कृष्ण तीळांनी स्नान करून, दात घासून, मूग डाळीच्या भाताचा अल्प आहार घेऊन, उपवासाचा संकल्प करावा आणि त्या रात्री ब्रह्मचर्य पाळावं.
ततः प्रभात उत्थाय कृतस्नानजपः शुचिः कृत्वा तु काञ्चनं पद्मम् अर्कायेति च पूजयेत् करवीरेण रक्तेन रक्तवस्त्रयुगेन च
मग पहाटे उठून, स्नान करून, जप करून, शुद्ध होऊन, 'सूर्यनारायणासाठी' म्हणून सोन्याचं कमळ, लाल करवीराची फुलं आणि लाल वस्त्रांची जोडी अर्पण करून पूजा करावी.
यथा विशोकं भुवनं त्वयैवादित्य सर्वदा तथा विशोकता मे ऽस्तु त्वद्भक्तिः प्रतिजन्म च
हे सूर्यदेवा, जसं तुम्ही नेहमी जगाचं दुःख दूर करता, तसं माझंही दुःख दूर होवो आणि प्रत्येक जन्मी मला तुमच्यावर भक्ती राहो.