चत्वारः करकाः कार्या भक्ष्यभोज्यसमन्विताः तण्डुलै रक्तशालीयैः पद्मरागैश्च संयुताः
चार पात्रे तयार करावीत, त्यात खाण्याचे व जेवणाचे पदार्थ भरावेत, तांदळात लाल शालीचे दाणे आणि पद्मराग रत्न घालावीत.
चतुष्कोणेषु तान्कृत्वा फलानि विविधानि च गन्धमाल्यादिकं सर्वं तथैव विनिवेदयेत्
ती पात्रे चारही कोपऱ्यांत ठेवून, विविध फळे, सर्व प्रकारचे गंध, फुलांच्या माळा इत्यादीही तशीच अर्पण करावीत.
सुवर्णशृङ्गीं कपिलाम् अथार्च्य रौप्यैः सुरैः कांस्यदोहां सवत्साम् धुरंधरं रक्तमतीव सौम्यं धान्यानि सप्ताम्बरसंयुतानि
सुवर्णशृंगी असलेली कपिला गाय, चांदीचे भांडे, कांस्याचे दूध काढायचे भांडे, वासरासह गाय, अत्यंत सौम्य लाल रंगाचा बैल आणि सात वस्त्रांत गुंडाळलेले धान्य यांची पूजा करावी.
अङ्गुष्ठमात्रं पुरुषं तथैव सौवर्णमत्यायतबाहुदण्डम् चतुर्भुजं हेममये निविष्टं पात्रे गुडस्योपरि सर्पियुक्ते
अंगठ्याएवढ्या आकाराचा, लांब हातांचा, चार हात असलेला सुवर्णाचा पुरुष, सोन्याच्या पात्रात, गुळावर साजूक तुपासह ठेवावा.
समस्तयज्ञाय जितेन्द्रियाय पात्राय शीलान्वयसंयुताय दातव्यमेतत्सकलं द्विजाय कुटुम्बिने नैव तु दाम्भिकाय समर्पयेद्विप्रवराय भक्त्या कृताञ्जलिः पूर्वमुदीर्य मन्त्रम्
हे सर्व यज्ञासाठी, संयमी, चांगल्या वर्तनाच्या, कुटुंबवत्सल द्विजाला द्यावे; कपटी माणसाला कधीही देऊ नये. श्रेष्ठ ब्राह्मणाला भक्तीने, हात जोडून, आधी मंत्र म्हणत अर्पण करावे.
भूमिपुत्र महाभाग स्वेदोद्भव पिनाकिनः रूपार्थी त्वां प्रपन्नो ऽहं गृहाणार्घ्यं नमो ऽस्तु ते
पृथ्वीपुत्रा, महाभागा, पिनाकधारीच्या घामातून जन्मलेला, मी तुझ्या रूपासाठी आलो आहे; हे अर्घ्य स्वीकार, तुला नमस्कार.
मन्त्रेणानेन दत्त्वार्घ्यं रक्तचन्दनवारिणा ततो ऽर्चयेद्विप्रवरं रक्तमाल्याम्बरादिभिः
या मंत्राने, तांबड्या चंदनाच्या पाण्याने अर्घ्य दिल्यावर, श्रेष्ठ ब्राह्मणाची पूजा तांबड्या फुलांच्या माळा, वस्त्रे आणि इतर वस्तूंनी करावी.
दद्यात्तेनैव मन्त्रेण भौमं गोमिथुनान्वितम् शय्यां च शक्तितो दद्यात् सर्वोपस्करसंयुताम्
त्याच मंत्राने, भौम दान गायींच्या जोडीसह द्यावे, आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार सर्व वस्तूंनी युक्त अशी शय्याही द्यावी.
यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षय्यमिच्छता
जगात जे सर्वात प्रिय आहे, आणि घरात जे सर्वात जिव्हाळ्याचे आहे, ते गुणी माणसाला द्यावे, जो अक्षय पुण्याची इच्छा करतो.
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा विसर्ज्य द्विजपुंगवम् नक्तमक्षारलवणम् अश्नीयाद्घृतसंयुतम्
मग प्रदक्षिणा घालून, श्रेष्ठ ब्राह्मणाला निरोप द्यावा आणि रात्री साजूक तुपासह, मीठ न घातलेले अन्न खावे.
भक्त्या यस्तु पुनः कुर्याद् एवमङ्गारकाष्टकम् चतुरो वाथ वा तस्य यत्पुण्यं तद्वदामि ते
जो कोणी भक्तीने हा अङ्गारकाष्टक पुन्हा पुन्हा, चार वेळा किंवा त्याहून अधिक वेळा करतो, त्याला मिळणारे पुण्य मी तुला सांगतो.
रूपसौभाग्यसम्पन्नः पुनर्जन्मनि जन्मनि विष्णौ वाथ शिवे भक्तः सप्तद्वीपाधिपो भवेत्
तो प्रत्येक जन्मात सौंदर्य, भाग्य आणि संपत्तीने युक्त होतो, विष्णू किंवा शिवाचा भक्त होतो, आणि सातही द्वीपांचा अधिपती होऊ शकतो.
सप्त कल्पसहस्राणि रुद्रलोके महीयते तस्मात्त्वमपि दैत्येन्द्र व्रतमेतत्समाचर
तो सात हजार कल्पेपर्यंत रुद्रलोकात सन्मान मिळवतो; म्हणून, दैत्यराजा, तूही हे व्रत अवश्य पाळ.
इत्येवमुक्त्वा भृगुनन्दनो ऽपि जगाम दैत्यश्च चकार सर्वम् त्वं चापि राजन्कुरु सर्वमेतद् यतो ऽक्षयं वेदविदो वदन्ति
असे म्हणून भृगुनंदन निघून गेला आणि दैत्याने सर्व काही केले; राजन, तूही हे सर्व कर, कारण वेदज्ञ लोक हे अक्षय मानतात.
तथेति सम्पूज्य स पिप्पलादं वाक्यं चकाराद्भुतवीर्यकर्मा शृणोति यश्चैनमनन्यचेतास् तस्यापि सिद्धिं भगवान्विधत्ते
‘तसेच होईल’ असे म्हणून त्याने पिप्पलादाची पूजा केली आणि त्याचे वचन पाळले, अद्भुत सामर्थ्याची कृत्ये केली; आणि जो कोणी हे एकाग्रतेने ऐकतो, त्यालाही भगवान सिद्धी देतो.
अथातः शृणु भूपाल प्रतिशुक्रं प्रशान्तये यात्रारम्भे ऽवसाने च तथा शुक्रोदये त्विह
राजन, आता शांतीसाठी शुक्राची पूजा कशी करावी ते ऐक. प्रवासाच्या सुरुवातीला आणि शेवटी, तसेच येथे शुक्राचा उदय होताना ही पूजा करावी.
राजते वाथ सौवर्णे कांस्यपात्रे ऽथवा पुनः शुक्लपुष्पाम्बरयुते सिततण्डुलपूरिते
चांदी, सोने किंवा कांस्याच्या पातेल्यात, पांढरी फुले, वस्त्र आणि तांदूळ भरून ते तयार करावे.
विधाय राजतं शुक्रं शुचिमुक्ताफलान्वितम् मन्त्रेणानेन तत्सर्वं सामगाय निवेदयेत्
शुद्ध चांदीचे शुक्रासाठी, मोत्यांनी सुशोभित करून, या मंत्राने ते सर्व सामगायकाला अर्पण करावे.
नमस्ते सर्वलोकेश नमस्ते भृगुनन्दन कवे सर्वार्थसिद्ध्यर्थं गृहाणार्घ्यं नमो ऽस्तु ते
सर्व लोकांचे अधिपती, भृगुनंदन, कवी, सर्व कामनापूर्तीसाठी हे अर्घ्य स्वीकारा, तुम्हाला नमस्कार असो.
एवमस्योदये कुर्वन् यात्रादिषु च भारत सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोके महीयते
अशा प्रकारे शुक्राच्या उदयावेळी आणि प्रवासाच्या वेळी पूजा केल्यास, भारत, सर्व इच्छा पूर्ण होतात आणि विष्णुलोकात सन्मान मिळतो.
यावच्छुक्रस्य न हृता पूजा सा माल्यकैः शुभैः वटकैः पूरिकाभिश्च गोधूमैश्चणकैरपि तावदन्नं न चाश्नीयात् त्रिभिः कामार्थसिद्धये
जोपर्यंत शुक्राची पूजा शुभ हार, वडे, गहू आणि हरभऱ्याने पूर्ण होत नाही, तोपर्यंत तीन इच्छा पूर्ण व्हाव्यात म्हणून अन्न खाऊ नये.
तद्वद्वाचस्पतेः पूजां प्रवक्ष्यामि युधिष्ठिर सुवर्णपात्रे सौवर्णम् अमरेशपुरोहितम्
त्याचप्रमाणे, युधिष्ठिरा, मी वाचस्पतीची पूजा सांगतो: सोन्याच्या पातेल्यात देवगुरूचे सोन्याचे रूप ठेवावे.
पीतपुष्पाम्बरयुतं कृत्वा स्नात्वाथ सर्षपैः पलाशाश्वत्थयोगेन पञ्चगव्यजलेन च
पिवळ्या फुलांनी आणि वस्त्रांनी सजवून, नंतर मोहरीने स्नान करून, पलाश व अश्वत्थ यांच्या संयोगाने आणि पंचगव्याने शुद्ध करावे.
पीताङ्गरागवसनो घृतहोमं तु कारयेत् प्रणम्य च गवा सार्धं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
पिवळ्या अंगराग व वस्त्र घालून, तुपाचा होम करावा; नंतर गाईसह ब्राह्मणाला अर्पण करावे.
नमस्ते ऽङ्गिरसां नाथ वाक्पते च बृहस्पते क्रूरग्रहैः पीडितानाम् अमृताय नमो नमः
अंगिरसांचा नाथ, वाणीचे अधिपती, बृहस्पती, क्रूर ग्रहांनी त्रस्त असणाऱ्यांसाठी अमृतस्वरूप असलेल्या तुम्हाला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
संक्रान्तावस्य कौन्तेय यात्रास्वभ्युदयेषु च कुर्वन्बृहस्पतेः पूजां सर्वान्कामान्समश्नुते
कौन्तेय, संक्रांतीच्या वेळी, प्रवासाच्या आणि शुभ प्रसंगी बृहस्पतीची पूजा केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
भगवन् भवसंसारसागरोत्तारकारक किंचिद्व्रतं समाचक्ष्व स्वर्गारोग्यसुखप्रदम्
भगवंत, संसाररूपी सागरातून तारणारा, मला असे काही व्रत सांग जे स्वर्ग, आरोग्य आणि सुख देणारे आहे.
सौरं धर्मं प्रवक्ष्यामि नाम्ना कल्याणसप्तमीम् विशोकसप्तमीं तद्वत् फलाढ्यां पापनाशिनीम्
मी सूर्यधर्म म्हणजेच कल्याणसप्तमी सांगतो, जी शोक दूर करणारी, भरपूर फळ देणारी आणि पाप नष्ट करणारी आहे.
शर्करासप्तमीं पुण्यां तथा कमलसप्तमीम् मन्दारसप्तमीं तद्वच् छुभदां शुभसप्तमीम्
शर्करासप्तमी, कमलसप्तमी, मंदारसप्तमी आणि शुभसप्तमी या सगळ्या पुण्यदायी असून, त्या सर्वांना उत्तम फल मिळवून देतात.
सर्वानन्तफलाः प्रोक्ताः सर्वा देवर्षिपूजिताः विधानमासां वक्ष्यामि यथावदनुपूर्वशः
या सर्व व्रतांना अनंत फल मिळते असे सांगितले आहे आणि सर्व देवता व ऋषी त्यांची पूजा करतात. आता मी या व्रतांचे विधी योग्य क्रमाने सांगतो.