नूनम् एतत् परिणतम् अधुना कृष्णपूजनात् वज्रेणापि हताः सन्तो न विनाशम् अवाप्नुयुः
‘हे सर्व कृष्णाची पूजा केल्यामुळे घडले आहे यात शंका नाही; वज्राने मारले तरीही ही मुलं नष्ट होत नाहीत.’
एको ऽप्यनेकतामाप यस्मादुदरगो ऽप्यलम् अवध्या नूनमेते वै तस्माद्देवा भवन्त्विति
‘एकच मूल पोटात असतानाही अनेक झाले, म्हणजे ही मुलं खरंच मारता येणार नाहीत. म्हणून ही सर्व देव होतील.’
यस्मान्मा रुदतेत्युक्ता रुदन्तो गर्भसंस्थिताः मरुतो नाम ते नाम्ना भवन्तु मखभागिनः
‘जेव्हा त्यांना ‘‘रडू नका’’ असं सांगितलं, तरीही ती पोटात रडत राहिली, म्हणून त्यांना ‘‘मरुत’’ असं नाव द्या आणि यज्ञातील भाग मिळू द्या.’
ततः प्रसाद्य देवेशः क्षमस्वेति दितिं पुनः अर्थशास्त्रं समास्थाय मयैतद् दुष्कृतं कृतम्
मग देवांचा स्वामी प्रसन्न झाल्यावर, दितीने पुन्हा विनंती केली, 'माफ करा; राजकारणाचे नियम पाळून मी हे चुकीचे कृत्य केले.'
कृत्वा मरुद्गणं देवैः समानममराधिपः दितिं विमानमारोप्य ससुतामनयद्दिवम्
मरुतांचा समूह देवांसारखा केल्यावर, अमरांचा स्वामी दितीला आणि तिच्या मुलांना विमानात बसवून स्वर्गात घेऊन गेला.
यज्ञभागभुजो जाता मरुतस्ते ततो द्विजाः न जग्मुरैक्यमसुरैर् अतस्ते सुरवल्लभाः
मग, द्विजांनो, मरुतांना यज्ञातील भाग मिळू लागला; ते असुरांमध्ये गेले नाहीत, म्हणून ते देवांना प्रिय झाले.
आदिसर्गश्च यः सूत कथितो विस्तरेण तु प्रतिसर्गश्च ये येषाम् अधिपास् तान्वदस्व नः
सूताजी, तुम्ही आदिसृष्टी सविस्तर सांगितली आहे; आता आम्हाला प्रतिसृष्टी आणि त्या-त्या विभागांचे अधिपती कोण होते ते सांगा.
यदाभिषिक्तः सकलाधिराज्ये पृथुर्धरित्र्यामधिपो बभूव तदौषधीनामधिपं चकार यज्ञव्रतानां तपसां च चन्द्रम्
जेव्हा पृथु सर्व भूमीचा राजा झाला, तेव्हा त्याने चंद्राला औषधी, यज्ञ, आणि तप यांचा स्वामी नेमले.
नक्षत्रताराद्विजवृक्षगुल्मलतावितानस्य च रुक्मगर्भः अपामधीशं वरुणं धनानां राज्ञां प्रभुं वैश्रवणं च तद्वत्
त्याने सुवर्णगर्भ सूर्याला नक्षत्र, तारे, ब्राह्मण, झाडे, वेल, आणि लतांचा स्वामी केले; वरुणाला पाण्यांचा, आणि वैश्रवणाला धनाचा व राजांचा स्वामी केले.
विष्णुं रवीणामधिपं वसूनाम् अग्निं च लोकाधिपतिश्चकार प्रजापतीनामधिपं च दक्षं चकार शक्रं मरुतामधीशम्
त्याने विष्णूला सूर्यांचा, अग्नीला वसूंना, दक्षाला प्रजापतींचा, आणि शक्राला मरुतांचा स्वामी नेमले.
दैत्याधिपानामथ दानवानां प्रह्लादमीशं च यमं पितॄणाम् पिशाचरक्षःपशुभूतयक्षवेतालराजं त्व् अथ शूलपाणिम्
नंतर, दैत्य आणि दानवांमध्ये प्रह्लादाला त्यांचा स्वामी केले; यमाला पितरांचा, आणि शूलधारी महादेवाला पिशाच्च, राक्षस, पशु, यक्ष, आणि वेतालांचा राजा केले.
प्रालेयशैलं च पतिं गिरीणाम् ईशं समुद्रं ससरिन्नदानाम् गन्धर्वविद्याधरकिंनराणाम् ईशं पुनश्चित्ररथं चकार
त्याने हिमालय पर्वताला सर्व पर्वतांचा, समुद्राला नद्या आणि सरितांचा, आणि पुन्हा चित्ररथाला गंधर्व, विद्याधर, आणि किन्नरांचा स्वामी केले.
नागाधिपं वासुकिमुग्रवीर्यं सर्पाधिपं तक्षकमादिदेश दिशां गजानामधिपं चकार गजेन्द्रमैरावतनामधेयम्
त्याने प्रचंड बलवान वासुकीला नागांचा, तक्षकाला सर्पांचा, आणि गजेंद्र ऐरावताला दिशांच्या हत्तींचा राजा नेमले.
सुपर्णमीशं पततामथाश्वराजानमुच्चैःश्रवसं चकार सिंहं मृगाणां वृषभं गवां च प्लक्षं पुनः सर्ववनस्पतीनाम्
त्याने सुपर्णाला पक्ष्यांचा स्वामी, उच्चैःश्रवा घोड्यांचा राजा, सिंहाला सर्व पशूंचा, वृषभाला गायींचा, आणि पुन्हा प्लक्षाला सर्व झाडांचा स्वामी केले.
पितामहः पूर्वमथाभ्यषिञ्चच् चैतान्पुनः सर्वदिशाधिनाथान् पूर्वेण दिक्पालम् अथाभ्यषिञ्चन् नाम्ना सुधर्माणम् अरातिकेतुम्
सर्व दिशांचे अधिपती म्हणून पितामहाने आधी या सर्वांना अभिषेक केला आणि पुन्हा पूर्वेकडील दिशा राखणारा म्हणून अरातिकेतु नावाचा सुधर्मा यालाही अभिषेक केला.
ततो ऽधिपं दक्षिणतश्चकार सर्वेश्वरं शङ्खपदाभिधानम् स केतुमन्तं च दिगीशमीशश् चकार पश्चाद् भुवनाण्डगर्भः
नंतर पितामहाने दक्षिण दिशेचा अधिपती म्हणून शंखपद या सर्वश्रेष्ठाला नेमले आणि पश्चिम दिशेचा रक्षक म्हणून केतुमंत याची निवड केली, जो या विश्वाच्या गर्भासारखा आहे.
हिरण्यरोमाणम् उदग्दिगीशं प्रजापतिर् देवसुतं चकार अद्यापि कुर्वन्ति दिशाम् अधीशाः शत्रून् दहन्तस्तु भुवो ऽभिरक्षाम्
प्रजापतीने देवपुत्र हिरण्यरोम याला उत्तर दिशेचा रक्षक नेमले; आजही हे दिशांचे अधिपती शत्रूंना नष्ट करतात आणि पृथ्वीचे रक्षण करतात.
चतुर्भिर् एभिः पृथुनामधेयो नृपो ऽभिषिक्तः प्रथमं पृथिव्याम् गते ऽन्तरे चाक्षुषनामधेये वैवस्वताख्ये च पुनः प्रवृत्ते प्रजापतिः सो ऽस्य चराचरस्य बभूव सूर्यान्वयवंशचिह्नः
या चौघांसह पृथु नावाच्या राजाचा प्रथम पृथ्वीवर अभिषेक झाला; चाक्षुष नावाचा काळ संपून वैवस्वत काळ सुरू झाला तेव्हा, सूर्यवंशाचा चिन्ह असलेला प्रजापती सर्व चराचरांचा स्वामी झाला.
एवं श्रुत्वा मनुः प्राह पुनरेव जनार्दनम् पूर्वेषां चरितं ब्रूहि मनूनां मधुसूदन
हे ऐकून मनु पुन्हा जनार्दनाला म्हणाले, 'मधुसूदन, पूर्वीच्या मनूंची कृत्ये मला सांग.'
मन्वन्तराणि राजेन्द्र मनूनां चरितं च यत् प्रमाणं चैव कालस्य तां सृष्टिं च समासतः
राजा, त्या मन्वंतरांची नावे, मनूंची कृत्ये, काळाचे प्रमाण आणि त्या सृष्टीचे संक्षिप्त वर्णन मला सांग.
एकचित्तः प्रशान्तात्मा शृणु मार्तण्डनन्दन यामा नाम पुरा देवा आसन् स्वायम्भुवान्तरे
एकचित्त आणि शांत मनाने, हे सूर्यपुत्रा, ऐक—स्वायंभुव मन्वंतरात यामा नावाचे देव होते.
सप्तैव ऋषयः पूर्वे ये मरीच्यादयः स्मृताः आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च सहः सवन एव च
पूर्वीचे सात ऋषी, ज्यात मरीचि वगैरे आहेत, तसेच अग्नीध्र, अग्नीबाहू, सह आणि सवन हेही होते.
ज्योतिष्मान् द्युतिमान् हव्यो मेधा मेधातिथिर् वसुः स्वायम्भुवस्यास्य मनोर् दशैते वंशवर्धनाः
ज्योतिष्मान, द्युतिमान, हव्यो, मेधा, मेधातिथी, वसु—हे दहा स्वायंभुव मनूचे वंश वाढवणारे पुत्र होते.
प्रतिसर्गमिमे कृत्वा जग्मुर्यत्परमंपदम् एतत् स्वायम्भुवं प्रोक्तं स्वारोचिषमतः परम्
या सर्वांनी सृष्टीचे चक्र पूर्ण केल्यावर ते परमपदाला गेले; हे स्वायंभुव मन्वंतर म्हणून ओळखले जाते, त्यानंतर स्वारोचिष मन्वंतर येते.
स्वारोचिषस्य तनयाश् चत्वारो देववर्चसः नभोनभस्यप्रसृतिभानवः कीर्तिवर्धनाः
स्वारोचिष मनूचे चार तेजस्वी पुत्र होते—नभ, नभस्य, प्रसृती आणि भानव, हे सर्व कीर्ती वाढवणारे होते.
दत्तो निश्च्यवनस्तम्बः प्राणः कश्यप एव च और्वो बृहस्पतिश्चैव सप्तैते ऋषयः स्मृताः
दत्त, निश्चितवन, स्तंभ, प्राण, कश्यप, और्व आणि बृहस्पती—हे सात ऋषी म्हणून ओळखले जातात.
देवाश्च तुषिता नाम स्मृताः स्वारोचिषे ऽन्तरे हस्तीन्द्रः सुकृतो मूर्तिर् आपो ज्योतिरयः स्मयः
स्वारोचिष मन्वंतरात तुषित नावाचे देव होते; हस्तींद्र, सुकृत, मूर्ति, आप, ज्योतिरय आणि स्मय हे त्यात होते.
वसिष्ठस्य सुताः सप्त ये प्रजापतयः स्मृताः द्वितीयमेतत्कथितं मन्वन्तरमतः परम्
वसिष्ठाचे सात पुत्र, जे प्रजापती म्हणून ओळखले जातात, तेही होते; हे दुसरे मन्वंतर सांगितले, आता पुढील मन्वंतर येते.
औत्तमीयं प्रवक्ष्यामि तथा मन्वन्तरं शुभम् मनुर्नामौत्तमिर्यत्र दश पुत्रानजीजनत्
आता मी उत्तम नावाच्या मनूचे शुभ मन्वंतर सांगतो; त्या ठिकाणी उत्तम नावाच्या मनूने दहा पुत्रांना जन्म दिला.
ईष ऊर्जश्च तर्जश् च शुचिः शुक्रस्तथैव च मधुश् च माधवश्चैव नभस्यो ऽथ नभास्तथा
ईष, ऊर्ज, तर्ज, शुचि, शुक्र, मधु, माधव, नभस्य आणि नभ हे त्याचे पुत्र होते.