योनिवक्त्रं च तत्कृत्वा ब्राह्मणैः यवसर्पिषी तिलांश्च विष्णुदेवत्यैर् मन्त्रैरेकाग्निवत्तदा
त्या कुंडाचा तोंड योनिरूपात करून, ब्राह्मणांसोबत, जौ, तूप, तीळ आणि विष्णूला समर्पित मंत्रांनी, एकाच अग्नीप्रमाणे हवन करावे.
हुत्वा च वैष्णवं सम्यक् चरुं गोक्षीरसंयुतम् निष्पावार्धप्रमाणां वै धारामाज्यस्य पातयेत्
गायीच्या दूधाने मिश्रित वैष्णव चरू नीट हवन करून, निःपावाच्या अर्ध्या प्रमाणात तुपाची धार तेथे सोडावी.
जलकुम्भान्महावीर्य स्थापयित्वा त्रयोदश भक्ष्यैर्नानाविधैर्युक्तान् सितवस्त्रैरलंकृतान्
महाशक्ती असलेले तेरा जलकुंभ, विविध प्रकारच्या खाण्याच्या पदार्थांनी आणि पांढऱ्या वस्त्रांनी सजवून ठेवावेत.
युक्तानौदुम्बरैः पात्रैः पञ्चरत्नसमन्वितान् चतुर्भिर्बह्वृचैर्होमस् तत्र कार्य उदङ्मुखैः
उदुंबराच्या लाकडाच्या पात्रांनी आणि पंचरत्नांनी अलंकृत करून, उत्तरेला तोंड करून, चार बहुवृच ऋत्विकांसह तेथे हवन करावे.
रुद्रजापश्चतुर्भिश्च यजुर्वेदपरायणैः वैष्णवानि तु सामानि चतुरः सामवेदिनः अरिष्टवर्गसहितान्य् अभितः परिपाठयेत्
चार यजुर्वेदपाठी रुद्रजप करणारे आणि चार सामवेदपाठी, वैष्णव सामे आणि अरिष्टवर्गासह, सर्वत्र गाणे म्हणावे.
एवं द्वादश तान्विप्रान् वस्त्रमाल्यानुलेपनैः पूजयेदङ्गुलीयैश्च कटकैर्हेमसूत्रकैः
अशा प्रकारे त्या बारा ब्राह्मणांची वस्त्रे, फुले, उटणे, तसेच सोन्याच्या दोऱ्याचे अंगठ्या आणि कडे देऊन पूजा करावी.
वासोभिः शयनीयैश्च वित्तशाठ्यविवर्जितः एवं क्षपातिवाह्या च गीतमङ्गलनिःस्वनैः
कोणतीही कपटबुद्धी न ठेवता, वस्त्रं आणि झोपायचं सामान द्यावं, आणि रात्री गाण्यांच्या व मंगल वादनांच्या स्वरात आनंदात घालवावी.
उपाध्यायस्य च पुनर् द्विगुणं सर्वमेव तु ततः प्रभाते विमले समुत्थाय त्रयोदश
उपाध्यायाला सर्व काही दुहेरी प्रमाणात द्यावं; मग तेराव्या दिवशी सकाळी लवकर उठावं.
गा वै दद्यात्कुरुश्रेष्ठ सौवर्णमुखसंयुताः पयस्विनीः शीलवतीः कांस्यदोहसमन्विताः
कुरुवंशातील श्रेष्ठा, सोन्याच्या मुखवट्यांनी सजवलेल्या, दूध देणाऱ्या, चांगल्या स्वभावाच्या, कांस्याच्या दूधदुभत्यासह गायी द्याव्यात.
रौप्यखुराः सवस्त्राश्च चन्दनेनाभिषेचिताः तास्तु तेषां ततो भक्त्या भक्ष्यभोज्यान्नतर्पितान्
चांदीच्या खुरांनी, वस्त्रांनी सजवलेल्या, चंदनाने अभिषेक केलेल्या त्या गायी, विविध पदार्थांनी तृप्त केल्यावर, भक्तीभावाने द्याव्यात.
कृत्वा वै ब्राह्मणान् सर्वान् अन्नैर्नानाविधैस्तथा भुक्त्वा चाक्षारलवणम् आत्मना च विसर्जयेत्
सर्व ब्राह्मणांना विविध प्रकारच्या जेवणाने तृप्त करून, स्वतः मात्र नुसतं, न चवीचं जेवण करून, मग त्यांचा निरोप घ्यावा.
अनुगम्य पदान्यष्टौ पुत्रभार्यासमन्वितः प्रीयतामत्र देवेशः केशवः क्लेशनाशनः
पुत्र आणि पत्नींसह, आठ पावलं चालत त्यांना सोबत जावं; या कृतीने देवांचा देव, केशव, क्लेश दूर करणारा, प्रसन्न होवो.
शिवस्य हृदये विष्णुर् विष्णोश्च हृदये शिवः यथान्तरं न पश्यामि तथा मे स्वस्ति चायुषः
शिवाच्या हृदयात विष्णू आहे, आणि विष्णूच्या हृदयात शिव आहे; मला त्यांच्यात काहीही फरक दिसत नाही—यामुळे माझं कल्याण आणि दीर्घायुष्य लाभो.
एवमुच्चार्य तान्कुम्भान् गाश्चैव शयनानि च वासांसि चैव सर्वेषां गृहाणि प्रापयेद्बुधः
असं म्हणून, ज्ञानी माणसाने ते सर्व कुंभ, गायी, झोपायचं सामान आणि वस्त्रं सर्वांना द्यावीत.
अभावे बहुशय्यानाम् एकामपि सुसंस्कृताम् शय्यां दद्याद्द्विजातेश्च सर्वोपस्करसंयुताम्
झोपायच्या अनेक जागा नसतील, तर निदान एक तरी नीट सजवलेली, सर्व सामानासह अशी शय्या द्विजांना द्यावी.
इतिहासपुराणानि वाचयित्वातिवाहयेत् तद्दिनं नरशार्दूल य इच्छेद्विपुलां श्रियम्
इतिहास आणि पुराणांची वाचन करून, जो मनुष्य मोठ्या संपत्तीची इच्छा करतो, त्याने तो दिवस असाच घालवावा.
तस्मात्त्वं सत्त्वमालम्ब्य भीमसेन विमत्सरः कुरु व्रतमिदं सम्यक् स्नेहात्तव मयेरितम्
म्हणून भीमसेना, तू सद्गुणावर आधार ठेवून, द्वेष न ठेवता, मी प्रेमाने सांगितलेलं हे व्रत नीट पार पाड.
त्वया कृतमिदं वीर त्वन्नामाख्यं भविष्यति सा भीमद्वादशी ह्येषा सर्वपापहरा शुभा या तु कल्याणिनी नाम पुरा कल्पेषु पठ्यते
हे वीर, तू केलेलं हे व्रत तुझ्या नावाने ओळखलं जाईल; हीच भीमद्वादशी, सर्व पापं दूर करणारी, मंगलदायिनी आहे, जी पूर्वी कल्याणिनी या नावाने ओळखली जात असे.
त्वमादिकर्ता भव सौकरे ऽस्मिन् कल्पे महावीरवरप्रधान यस्याः स्मरन्कीर्तनमप्यशेषं विनष्टपापस्त्रिदशाधिपः स्यात्
या वराहकल्पात तूच याचा आरंभकर्ता असशील, हे महावीर, वीरांमध्ये श्रेष्ठ; ज्याने याचा स्मरण किंवा कीर्तन केलं, तो देवांचा स्वामीही सर्व पापांतून मुक्त होतो.
कृत्वा च यामप्सरसाम् अधीशा वेश्या कृता ह्यन्यभवान्तरेषु आभीरकन्यातिकुतूहलेन सैवोर्वशी सम्प्रति नाकपृष्ठे
पूर्वजन्मी जी अप्सरांमध्ये श्रेष्ठ होती, आणि इतर जन्मांत वेश्या होती, तीच अभिरकन्यांच्या कुतूहलामुळे आता उर्वशी म्हणून स्वर्गात वास करते.
जाताथवा वैश्यकुलोद्भवापि पुलोमकन्या पुरुहूतपत्नी तत्रापि तस्याः परिचारिकेयं मम प्रिया सम्प्रति सत्यभामा
किंवा ती वैश्यकुळात जन्मलेली, किंवा पुलोमाची कन्या, किंवा पुरोहूताची पत्नी असली, तरी ती तिचीच सेविका होती; आता माझी प्रिय सत्यभामा तीच आहे.
स्नातः पुरा मण्डलमेष तद्वत् तेजोमयं वेदशरीरमाप अस्यां च कल्याणतिथौ विवस्वान् सहस्रधारेण सहस्ररश्मिः
पूर्वी स्नान करून त्याने तेजस्वी, वेदस्वरूप मंडल प्राप्त केलं; आणि या शुभ तिथीला, सूर्य हजार किरणांनी, हजार धारांनी प्रकाश पसरतो.
इदमेव कृतं महेन्द्रमुख्यैर् वसुभिर्देवसुरारिभिस्तथा तु फलमस्य न शक्यते ऽभिवक्तुं यदि जिह्वायुतकोटयो मुखे स्युः
हे व्रत महेंद्र आणि वसुंसह देव-दानवांनी केलं होतं; तरीही त्याचं फळ सांगता येणार नाही, जरी तोंडात कोट्यवधी जीभा असल्या तरी.
कलिकलुषविदारिणीमनन्ताम् इति कथयिष्यति यादवेन्द्रसूनुः अपि नरकगतान्पितॄन् अशेषान् अलमुद्धर्तुमिहैव यः करोति
यदुकुळाधीशाचा पुत्र हे व्रत कलियुगातील दोष नष्ट करणारं आणि अनंत आहे असं सांगेल; जो हे करतो, तो नरकात गेलेल्या पितरांनाही पूर्णपणे मुक्त करू शकतो.
य इदमघविदारणं शृणोति भक्त्या परिपठतीह परोपकारहेतोः तिथिमिह सकलार्थभाङ्नरेन्द्रस् तव चतुरानन साम्यतामुपैति
हे राजन, जो कोणी हा पापांचा नाश करणारा ग्रंथ भक्तीभावाने ऐकतो किंवा इतरांच्या कल्याणासाठी वाचतो, त्याला या जन्मातच सर्व इच्छित फळे मिळतात आणि त्याला चतुर्मुख ब्रह्मासमान स्थिती प्राप्त होते.
कल्याणिनी नाम पुरा बभूव या द्वादशी माघदिनेषु पूज्या सा पाण्डुपुत्रेण कृता भविष्यत्य् अनन्तपुण्यानघ भीमपूर्वा
पूर्वी 'कल्याणिनी' नावाची द्वादशी होती, जी माघ महिन्यात पूजनीय मानली जायची. ती पांडुपुत्राने पाळली होती आणि, हे निष्पापा, भविष्यातही भीमापासून सुरू होऊन ती पाळली जाईल आणि अनंत पुण्य मिळवून देईल.
वर्णाश्रमाणां प्रभवः पुराणेषु मया श्रुतः सदाचारस्य भगवन् धर्मशास्त्रविनिश्चयः पण्यस्त्रीणां सदाचारं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
भगवन्, मी पुराणांत वर्णाश्रमांचा उगम आणि धर्मशास्त्रांतील सदाचाराचे निश्चित विचार ऐकले आहेत. पण मला व्यापारी स्त्रियांचा योग्य आचार प्रत्यक्षात कसा असावा हे सत्याने ऐकायचे आहे.
तस्मिन्नेव युगे ब्रह्मन् सहस्राणि तु षोडश वासुदेवस्य नारीणां भविष्यन्त्यम्बुजोद्भव
त्याच युगात, हे ब्रह्मन्, वासुदेवाच्या सोळा हजार पत्नी असतील, हे कमलातून जन्मलेल्या.
ताभिर्वसन्तसमये कोकिलालिकुलाकुले पुष्पिते पवनोत्फुल्लकह्लारसरसस्तटे
त्या सर्वांसोबत वसंत ऋतूत, कोकिळा आणि मधमाश्यांच्या गजरात, वाऱ्याने फुललेल्या कमळांनी सजलेल्या सरोवराच्या काठावर—
निर्भरापानगोष्ठीषु प्रसक्ताभिरलंकृतः कुरङ्गनयनः श्रीमान् मालतीकृतशेखरः
मद्यपानाच्या गप्पांमध्ये, त्या स्त्रियांनी सजविलेला, हरिणासारख्या डोळ्यांचा, श्रीमंत, मोगऱ्याच्या फुलांचा मुकुट घातलेला तो रममाण होईल.