ब्रूयात् सायन्तनीं कृत्वा संध्यामस्तमिते रवौ नमो नारायणायेति त्वामहं शरणं गतः
सूर्य मावळताना सायं संध्या विधी करून, 'नारायणाला नमस्कार, मी तुझ्या शरण आलो आहे' असे म्हणावे.
एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य च केशवम् रात्रिं च सकलां स्थित्वा स्नानं च पयसा तथा
एकादशीच्या दिवशी उपवास करून, योग्य रीतीने केशवाची पूजा करून, संपूर्ण रात्र जागरण करावे आणि दूधाने स्नान करावे.
सर्पिषा चापि दहनं हुत्वा ब्राह्मणपुंगवैः सहैव पुण्डरीकाक्ष द्वादश्यां क्षीरभोजनम्
तूप टाकून अग्नीत हवन करून, श्रेष्ठ ब्राह्मणांसोबत, कमळनेत्रा, द्वादशीच्या दिवशी दूधाचे जेवण घ्यावे.
करिष्यामि यतात्माहं निर्विघ्नेनास्तु तच्च मे एवमुक्त्वा स्वपेद्भूमाव् इतिहासकथां पुनः
'मी हे निश्चितपणे करीन, आणि ते कोणत्याही अडथळ्याशिवाय पूर्ण होवो' असे म्हणून, पुन्हा प्राचीन कथा ऐकत, जमिनीवर झोपावे.
श्रुत्वा प्रभाते संजाते नदीं गत्वा विशां पते स्नानं कृत्वा मृदा तद्वत् पाषण्डान् अभिवर्जयेत्
त्या कथा ऐकून, पहाटे नदीकाठी जाऊन, मातीने स्नान करावे आणि पाषंड लोकांना टाळावे.
उपास्य संध्यां विधिवत् कृत्वा च पितृतर्पणम् प्रणम्य च हृषीकेशं सप्तलोकैकमीश्वरम्
सकाळी संध्या विधी नीट करून, पितरांना तर्पण करून, सातही लोकांचे एकमेव स्वामी असलेल्या हृषीकेशाला वंदन करावे.
गृहस्य पुरतो भक्त्या मण्डपं कारयेद्बुधः दशहस्तमथाष्टौ वा करान्कुर्याद्विशां पते
घरासमोर भक्तीभावाने ज्ञानी माणसाने दहा हात किंवा आठ हात लांबीचा मंडप तयार करावा.
चतुर्हस्तां शुभां कुर्याद् वेदीमरिनिषूदन चतुर्हस्तप्रमाणं च विन्यसेत्तत्र तोरणम्
चार हाताचा सुंदर वेदी तयार करावा आणि तेथे चार हाताचा तोरण बसवावे.
आरोप्य कलशं तत्र दिक्पालान्पूजयेत्ततः छिद्रेण जलसम्पूर्णम् अथ कृष्णाजिनस्थितः तस्य धारां च शिरसा धारयेत्सकलां निशाम्
तेथे कलश ठेवून, दिशांच्या रक्षणकर्त्यांची पूजा करावी; मग छिद्रातून पाणी भरून, कृष्णमृगाच्या कातडीवर बसून, त्या कलशातील पाण्याचा धारा संपूर्ण रात्र डोक्यावर धरावा.
तथैव विष्णोः शिरसि क्षीरधारां प्रपातयेत् अरत्निमात्रं कुण्डं च कुर्यात्तत्र त्रिमेखलम्
त्याचप्रमाणे, विष्णूच्या शिरावर दूधाची धार सोडावी आणि तेथे एक अरतणी एवढा, तीन वेढ्यांचा अग्निकुंड तयार करावा.
योनिवक्त्रं च तत्कृत्वा ब्राह्मणैः यवसर्पिषी तिलांश्च विष्णुदेवत्यैर् मन्त्रैरेकाग्निवत्तदा
त्या कुंडाचा तोंड योनिरूपात करून, ब्राह्मणांसोबत, जौ, तूप, तीळ आणि विष्णूला समर्पित मंत्रांनी, एकाच अग्नीप्रमाणे हवन करावे.
हुत्वा च वैष्णवं सम्यक् चरुं गोक्षीरसंयुतम् निष्पावार्धप्रमाणां वै धारामाज्यस्य पातयेत्
गायीच्या दूधाने मिश्रित वैष्णव चरू नीट हवन करून, निःपावाच्या अर्ध्या प्रमाणात तुपाची धार तेथे सोडावी.
जलकुम्भान्महावीर्य स्थापयित्वा त्रयोदश भक्ष्यैर्नानाविधैर्युक्तान् सितवस्त्रैरलंकृतान्
महाशक्ती असलेले तेरा जलकुंभ, विविध प्रकारच्या खाण्याच्या पदार्थांनी आणि पांढऱ्या वस्त्रांनी सजवून ठेवावेत.
युक्तानौदुम्बरैः पात्रैः पञ्चरत्नसमन्वितान् चतुर्भिर्बह्वृचैर्होमस् तत्र कार्य उदङ्मुखैः
उदुंबराच्या लाकडाच्या पात्रांनी आणि पंचरत्नांनी अलंकृत करून, उत्तरेला तोंड करून, चार बहुवृच ऋत्विकांसह तेथे हवन करावे.
रुद्रजापश्चतुर्भिश्च यजुर्वेदपरायणैः वैष्णवानि तु सामानि चतुरः सामवेदिनः अरिष्टवर्गसहितान्य् अभितः परिपाठयेत्
चार यजुर्वेदपाठी रुद्रजप करणारे आणि चार सामवेदपाठी, वैष्णव सामे आणि अरिष्टवर्गासह, सर्वत्र गाणे म्हणावे.
एवं द्वादश तान्विप्रान् वस्त्रमाल्यानुलेपनैः पूजयेदङ्गुलीयैश्च कटकैर्हेमसूत्रकैः
अशा प्रकारे त्या बारा ब्राह्मणांची वस्त्रे, फुले, उटणे, तसेच सोन्याच्या दोऱ्याचे अंगठ्या आणि कडे देऊन पूजा करावी.
वासोभिः शयनीयैश्च वित्तशाठ्यविवर्जितः एवं क्षपातिवाह्या च गीतमङ्गलनिःस्वनैः
कोणतीही कपटबुद्धी न ठेवता, वस्त्रं आणि झोपायचं सामान द्यावं, आणि रात्री गाण्यांच्या व मंगल वादनांच्या स्वरात आनंदात घालवावी.
उपाध्यायस्य च पुनर् द्विगुणं सर्वमेव तु ततः प्रभाते विमले समुत्थाय त्रयोदश
उपाध्यायाला सर्व काही दुहेरी प्रमाणात द्यावं; मग तेराव्या दिवशी सकाळी लवकर उठावं.
गा वै दद्यात्कुरुश्रेष्ठ सौवर्णमुखसंयुताः पयस्विनीः शीलवतीः कांस्यदोहसमन्विताः
कुरुवंशातील श्रेष्ठा, सोन्याच्या मुखवट्यांनी सजवलेल्या, दूध देणाऱ्या, चांगल्या स्वभावाच्या, कांस्याच्या दूधदुभत्यासह गायी द्याव्यात.
रौप्यखुराः सवस्त्राश्च चन्दनेनाभिषेचिताः तास्तु तेषां ततो भक्त्या भक्ष्यभोज्यान्नतर्पितान्
चांदीच्या खुरांनी, वस्त्रांनी सजवलेल्या, चंदनाने अभिषेक केलेल्या त्या गायी, विविध पदार्थांनी तृप्त केल्यावर, भक्तीभावाने द्याव्यात.
कृत्वा वै ब्राह्मणान् सर्वान् अन्नैर्नानाविधैस्तथा भुक्त्वा चाक्षारलवणम् आत्मना च विसर्जयेत्
सर्व ब्राह्मणांना विविध प्रकारच्या जेवणाने तृप्त करून, स्वतः मात्र नुसतं, न चवीचं जेवण करून, मग त्यांचा निरोप घ्यावा.
अनुगम्य पदान्यष्टौ पुत्रभार्यासमन्वितः प्रीयतामत्र देवेशः केशवः क्लेशनाशनः
पुत्र आणि पत्नींसह, आठ पावलं चालत त्यांना सोबत जावं; या कृतीने देवांचा देव, केशव, क्लेश दूर करणारा, प्रसन्न होवो.
शिवस्य हृदये विष्णुर् विष्णोश्च हृदये शिवः यथान्तरं न पश्यामि तथा मे स्वस्ति चायुषः
शिवाच्या हृदयात विष्णू आहे, आणि विष्णूच्या हृदयात शिव आहे; मला त्यांच्यात काहीही फरक दिसत नाही—यामुळे माझं कल्याण आणि दीर्घायुष्य लाभो.
एवमुच्चार्य तान्कुम्भान् गाश्चैव शयनानि च वासांसि चैव सर्वेषां गृहाणि प्रापयेद्बुधः
असं म्हणून, ज्ञानी माणसाने ते सर्व कुंभ, गायी, झोपायचं सामान आणि वस्त्रं सर्वांना द्यावीत.
अभावे बहुशय्यानाम् एकामपि सुसंस्कृताम् शय्यां दद्याद्द्विजातेश्च सर्वोपस्करसंयुताम्
झोपायच्या अनेक जागा नसतील, तर निदान एक तरी नीट सजवलेली, सर्व सामानासह अशी शय्या द्विजांना द्यावी.
इतिहासपुराणानि वाचयित्वातिवाहयेत् तद्दिनं नरशार्दूल य इच्छेद्विपुलां श्रियम्
इतिहास आणि पुराणांची वाचन करून, जो मनुष्य मोठ्या संपत्तीची इच्छा करतो, त्याने तो दिवस असाच घालवावा.
तस्मात्त्वं सत्त्वमालम्ब्य भीमसेन विमत्सरः कुरु व्रतमिदं सम्यक् स्नेहात्तव मयेरितम्
म्हणून भीमसेना, तू सद्गुणावर आधार ठेवून, द्वेष न ठेवता, मी प्रेमाने सांगितलेलं हे व्रत नीट पार पाड.
त्वया कृतमिदं वीर त्वन्नामाख्यं भविष्यति सा भीमद्वादशी ह्येषा सर्वपापहरा शुभा या तु कल्याणिनी नाम पुरा कल्पेषु पठ्यते
हे वीर, तू केलेलं हे व्रत तुझ्या नावाने ओळखलं जाईल; हीच भीमद्वादशी, सर्व पापं दूर करणारी, मंगलदायिनी आहे, जी पूर्वी कल्याणिनी या नावाने ओळखली जात असे.
त्वमादिकर्ता भव सौकरे ऽस्मिन् कल्पे महावीरवरप्रधान यस्याः स्मरन्कीर्तनमप्यशेषं विनष्टपापस्त्रिदशाधिपः स्यात्
या वराहकल्पात तूच याचा आरंभकर्ता असशील, हे महावीर, वीरांमध्ये श्रेष्ठ; ज्याने याचा स्मरण किंवा कीर्तन केलं, तो देवांचा स्वामीही सर्व पापांतून मुक्त होतो.
कृत्वा च यामप्सरसाम् अधीशा वेश्या कृता ह्यन्यभवान्तरेषु आभीरकन्यातिकुतूहलेन सैवोर्वशी सम्प्रति नाकपृष्ठे
पूर्वजन्मी जी अप्सरांमध्ये श्रेष्ठ होती, आणि इतर जन्मांत वेश्या होती, तीच अभिरकन्यांच्या कुतूहलामुळे आता उर्वशी म्हणून स्वर्गात वास करते.