रोहिणीचन्द्रमिथुनं कारयित्वाथ काञ्चनम् चन्द्रः षडङ्गुलः कार्यो रोहिणी चतुरङ्गुला
सोने वापरून रोहिणी आणि चंद्र यांची मूर्ती तयार करावी. त्यात चंद्र सहा बोटांचा, तर रोहिणी चार बोटांची असावी.
मुक्ताफलाष्टकयुतं सितनेत्रपटावृतम् क्षीरकुम्भोपरि पुनः कांस्यपात्राक्षतान्वितम् दद्यान्मन्त्रेण पूर्वाह्णे शालीक्षुफलसंयुतम्
आठ मोत्यांनी सजवलेली, पांढऱ्या कापडाने डोळ्यांवर झाकलेली, दूधाच्या कलशावर ठेवलेली, पुन्हा कांस्याच्या पात्रात अक्षता ठेवून, सकाळी मंत्रासह, तांदूळ व ऊसाच्या फळासह द्यावी.
श्वेतामथ सुवर्णास्यां खुरै रौप्यैः समन्विताम् सवस्त्रभाजनां धेनुं तथा शङ्खं च शोभनम्
पांढरी गाय, सोन्याचा मुख असलेली, चांदीच्या खुरांनी युक्त, वस्त्र व भांडे यांसह, तसेच सुंदर शंख द्यावा.
भूषणैर्द्विजदाम्पत्यम् अलंकृत्य गुणान्वितम् चन्द्रो ऽयं द्विजरूपेण सभार्य इति कल्पयेत्
ब्राह्मण दांपत्याला दागिन्यांनी आणि गुणांनी सुशोभित करून, त्यांना चंद्र व त्याची पत्नी असे मानावे.
यथा न रोहिणी कृष्ण शय्यां संत्यज्य गच्छति सोमरूपस्य ते तद्वन् ममाभेदो ऽस्तु भूतिभिः
जशी रोहिणी कधीच कृष्णरूप चंद्राच्या शय्येला सोडून जात नाही, तशीच माझी श्रीसंपत्तीशी एकता कधीही तुटू नये.
यथा त्वमेव सर्वेषां परमानन्दमुक्तिदः भुक्तिर्मुक्तिस्तथा भक्तिस् त्वयि चन्द्रास्तु मे सदा
जसा तू सर्वांना परमानंद व मुक्ती देतोस, तशीच भोग, मोक्ष आणि तुझ्यावरची भक्ती, हे चंद्रा, नेहमी माझ्याकडे राहो.
इति संसारभीतस्य मुक्तिकामस्य चानघ रूपारोग्यायुषामेतद् विधायकमनुत्तमम्
जो संसाराची भीती बाळगतो आणि मुक्तीची इच्छा करतो, त्याच्यासाठी हेच रूप, आरोग्य आणि दीर्घायुष्य मिळवण्याचे श्रेष्ठ व्रत आहे.
इदमेव पितॄणां च सर्वदा वल्लभं मुने त्रैलोक्याधिपतिर्भूत्वा सप्तकल्पशतत्रयम् चन्द्रलोकमवाप्नोति विद्युद्भूत्वा तु मुच्यते
हेच व्रत नेहमी पितरांना प्रिय असते, हे मुनी. सातशे कल्पांपर्यंत त्रैलोक्याचा स्वामी होऊन, नंतर चंद्रलोक मिळतो आणि विजेसारखा मुक्त होतो.
नारी वा रोहिणी चन्द्रशयनं या समाचरेत् सापि तत्फलमाप्नोति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
कोणतीही स्त्री किंवा रोहिणी चंद्रशयना व्रत केल्यास तिलाही तेच फळ मिळते आणि तिला पुन्हा जन्म घेणे कठीण होते.
इति पठति शृणोति वा य इत्थं मधुमथनार्चनम् इन्दुकीर्तनेन मतिमपि च ददाति सो ऽपि शौरेर् भवनगतः परिपूज्यते ऽमरौघैः
जो कोणी मधुमथनाची पूजा, चंद्राचे स्तवन याप्रमाणे वाचतो किंवा ऐकतो, आणि मनाने अर्पण करतो, त्याला शौरिकाच्या निवासस्थानी अमरगणांनी सन्मान मिळतो.
जलाशयगतं विष्णुम् उवाच रविनन्दनः तडागारामकूपानां वापीषु नलिनीषु च
पाण्यात वास करणाऱ्या विष्णूला, रविकुळातील राजाने विचारले— तळ्यांत, बागांत, विहिरींमध्ये, पाणवठ्यांत आणि कमळाच्या तलावांत—
विधिं पृच्छामि देवेशे देवतायतनेषु च के तत्र चर्त्विजो नाथ वेदी वा कीदृशी भवेत्
देवतांच्या मंदीरांत, या सर्व ठिकाणी विधी कसा करावा, हे देवाधिदेव, मी विचारतो. तेथे कोण यज्ञ करणारे पुजारी असावेत, आणि वेदी कशी असावी?
दक्षिणावलयः कालः स्थानमाचार्य एव च द्रव्याणि कानि शस्तानि सर्वमाचक्ष्व तत्त्वतः
योग्य वेळ, दिशा, जागा, गुरु कोण असावा आणि कोणती सामग्री उत्तम आहे हे सर्व मला नीट सांग.
शृणु राजन्महाबाहो तडागादिषु यो विधिः पुराणेष्वितिहासो ऽयं पठ्यते वेदवादिभिः
हे राजा, बलाढ्य बाहू असलेल्या, तलाव वगैरे बाबत जो विधी पुराणांत सांगितला आहे, तो वेदज्ञ लोकांनी सांगितलेला इतिहास मी तुला सांगतो, ऐक.
प्राप्य पक्षं शुभं शुक्लम् अतीते चोत्तरायणे पुण्ये ऽह्नि विप्रकथिते कृत्वा ब्राह्मणवाचनम्
शुभ शुक्ल पक्ष मिळाल्यावर, उत्तरायण संपल्यावर, ब्राह्मणांनी सांगितलेल्या पवित्र दिवशी, विधी करावा.
प्रागुदक्प्रवणे देशे तडागस्य समीपतः चतुर्हस्तां शुभां वेदीं चतुरस्रां चतुर्मुखाम्
पूर्व किंवा उत्तर दिशेला उतार असलेल्या जागी, तलावाच्या जवळ, चार हातांची, चौकोनी, स्वच्छ वेदी तयार करावी.
तथा षोडशहस्तः स्यान् मण्डपश्च चतुर्मुखः वेद्याश्च परितो गर्ता रत्निमात्रास्त्रिमेखलाः
तसेच सोळा हातांचा, चौकोनी मंडप असावा. वेदीच्या आजूबाजूला एक हात रुंदीचे तीन खंदक करावेत.
नव सप्ताथ वा पञ्च नातिरिक्ता नृपात्मज वितस्तिमात्रा योनिः स्यात् षट्सप्ताङ्गुलिविस्तृता
राजपुत्रा, खंदकांची संख्या नऊ, सात किंवा पाच असावी, त्याहून जास्त नाही. प्रत्येक खंदक एक विटी एवढा रुंद असावा आणि योनिची रुंदी सहा किंवा सात बोटांची असावी.
गर्ताश्च तत्र सप्त स्युस् त्रिपर्वोच्छ्रितमेखलाः सर्वतस्तु सवर्णाः स्युः पताकाध्वजसंयुताः
तेथे सात खंदक असावेत, प्रत्येकाच्या कडेला तीन उंच बांध असावेत, सर्वत्र एकसारख्या रंगाचे असावेत आणि पताका-ध्वजांनी सजवलेले असावेत.
अश्वत्थोदुम्बरप्लक्षवटशाखाकृतानि तु मण्डपस्य प्रतिदिशं द्वाराण्येतानि कारयेत्
मंडपाच्या प्रत्येक दिशेला दरवाजे असावेत, ते अश्वत्थ, उंबर, पिंपळ आणि वड यांच्या फांद्यांनी बनवावेत.
शुभास्तत्राष्ट होतारो द्वारपालास्तथाष्ट वै अष्टौ तु जापकाः कार्या ब्राह्मणा वेदपारगाः
तेथे आठ शुभ होतार, आठ द्वारपाल आणि वेदपारंगत ब्राह्मण असे आठ जप करणारे असावेत.
सर्वलक्षणसम्पूर्णो मन्त्रविद्विजितेन्द्रियः कुलशीलसमायुक्तः पुरोधाः स्याद्द्विजोत्तमः
मुख्य पुरोहित हा सर्व गुणांनी युक्त, मंत्रज्ञ, इंद्रियांवर विजय मिळवलेला, कुलीन आणि उत्तम आचारधर्म असलेला श्रेष्ठ ब्राह्मण असावा.
प्रतिगर्तेषु कलशी यज्ञोपकरणानि च व्यजनं चामरे शुभ्रे ताम्रपात्रे सुविस्तृते
प्रत्येक खंदकात कलश, यज्ञोपकरणे आणि शुभ्र चामर ठेवावेत, हे सर्व मोठ्या तांब्याच्या ताटात मांडावेत.
ततस्त्वनेकवर्णाः स्युश् चरवः प्रतिदैवतम् आचार्यः प्रक्षिपेद्भूमाव् अनुमन्त्र्य विचक्षणः
नंतर प्रत्येक देवतेसाठी विविध रंगांची चरू तयार करावीत आणि आचार्याने विचारपूर्वक त्या भूमीवर ठेवाव्यात.
त्र्यरत्निमात्रो यूपः स्यात् क्षारवृक्षविनिर्मितः यजमानप्रमाणो वा संस्थाप्यो भूतिमिच्छता
यूप तीन हात उंच, क्षारवृक्षापासून बनवावा किंवा यजमानाच्या मापानुसार असावा; जो श्री मिळवू इच्छितो त्याने तो उभारावा.
हेमालंकारिणः कार्याः पञ्चविंशतिऋत्विजः कुण्डलानि च हैमानि केयूरकटकानि च
पंचवीस ऋत्विज सुवर्णालंकारांनी सजलेले असावेत; त्यांना सोन्याची कुंडले, कडे आणि बांगड्या असाव्यात.
तथाङ्गुल्यः पवित्राणि वासांसि विविधानि च पूजयेत्तु समं सर्वान् आचार्यो द्विगुणं पुनः दद्याच्छयनसंयुक्तम् आत्मनश्चापि यत्प्रियम्
तसेच अंगठ्यांना अंगठ्या, पवित्र गंडा आणि विविध वस्त्रे असावीत; आचार्याने सर्वांना समान सन्मान द्यावा आणि पुन्हा दुप्पट, शय्यासह व स्वतःला प्रिय असलेली वस्तू द्यावी.
सौवर्णकूर्ममकरौ राजतौ मत्स्यदुन्दुभौ ताम्रौ कुलीरमण्डूकाव् आयसः शिशुमारकः एवमासाद्य तत्सर्वम् आदावेव विशां पते
सुवर्णाचा कासव व मकर, चांदीचा मासा व डमरू, तांब्याचा खेकडा व बेडूक आणि लोखंडाचा मगर—हे सर्व आरंभी मिळवावेत, हे जनांचे अधिपती.
शुक्लमाल्याम्बरधरः शुक्लगन्धानुलेपनः सर्वौषध्युदकैस्तत्र स्नापितो वेदपारगैः
पांढरी फुले, वस्त्रे घातलेला, पांढऱ्या सुगंधी लेपाने अभिषिक्त, वेदपारंगतांनी सर्व औषधी जलांनी स्नान घातलेला.
यजमानः सपत्नीकः पुत्रपौत्रसमन्वितः पश्चिमं द्वारमासाद्य प्रविशेद्यागमण्डपम्
यजमान, पत्नी, मुले आणि नातवांसह, पश्चिम दरवाजाने यागमंडपात प्रवेश करावा.