यमस्तुष्टस्ततस्तस्मै मुक्तिज्ञानं ददौ परम् सर्वे यथोचितं कृत्वा जग्मुस्ते कृष्णमव्ययम्
तेव्हा यमराज खूष होऊन त्याला मुक्तीचं श्रेष्ठ ज्ञान दिलं. सर्व योग्य कर्म केल्यावर, ते सगळे अविनाशी कृष्णाकडे गेले.
येषां तु चरितं गृह्य हन्यते नापमृत्युभिः इह लोके परे चैव सुखमक्षय्यमश्नुते
ज्यांनी त्यांची कृत्यं ऐकली, त्यांना अकाली मृत्यू होत नाही. या जगात आणि पुढच्या जन्मातही त्यांना अखंड सुख मिळतं.
अजमीढस्य धूमिन्यां विद्वाञ्जज्ञे यवीनरः धृतिमांस्तस्य पुत्रस्तु तस्य सत्यधृतिः स्मृतः अथ सत्यधृतेः पुत्रो दृढनेमिः प्रतापवान्
अजमीढ आणि धूमिनी यांना विद्वान यवीश्वर नावाचा मुलगा झाला. त्याचा मुलगा धीरगंभीर सत्यधृती, आणि सत्यधृतीचा मुलगा प्रतापी दृढनेमी.
दृढनेमिसुतश्चापि सुधर्मा नाम पार्थिवः आसीत्सुधर्मतनयः सार्वभौमः प्रतापवान्
दृढनेमीचा मुलगा सुधर्मा नावाचा राजा झाला. सुधर्माचा मुलगा सर्वभौम, जो मोठा प्रतापी राजा होता.
सार्वभौमेति विख्यातः पृथिव्याम् एकराड् बभौ तस्यान्ववाये महति महापौरवनन्दनः
तो पृथ्वीवर सर्वभौम म्हणून प्रसिद्ध झाला, आणि एकटा राज्य करत होता. त्याच्या मोठ्या वंशात महापौरव नावाचा तेजस्वी राजा झाला.
महापौरवपुत्रस्तु राजा रुक्मरथः स्मृतः अथ रुक्मरथस्यासीत् सुपार्श्वो नाम पार्थिवः
महापौरवाचा मुलगा राजा रुक्मरथ म्हणून ओळखला गेला. रुक्मरथाचा मुलगा सुपार्श्व नावाचा राजा झाला.
सुपार्श्वतनयश्चापि सुमतिर्नाम धार्मिकः सुमतेरपि धर्मात्मा राजा संनतिमानपि
सुपार्श्वाचा मुलगा सुमती हा धर्मशील होता. सुमतीचा मुलगा संनती, तोही धर्मात्मा आणि नम्र राजा होता.
तस्यासीत्संनतिमतः कृतो नाम सुतो महान् हिरण्यनाभिनः शिष्यः कौशल्यस्य महात्मनः
संनतीमंताचा मोठा मुलगा कृत नावाचा होता. तो कौशल्य या महात्मा हिरण्यनाभाचा शिष्य होता.
चतुर्विंशतिधा येन प्रोक्ता वै सामसंहिताः स्मृतास्ते प्राच्यसामानः कार्ता नामेह सामगाः
त्याने चोवीस भागात सामसंहिता शिकवली. हे प्राच्य साम म्हणून ओळखले गेले, आणि इथे गाणारे सामग आहेत.
कार्तिरुग्रायुधो ऽसौ वै महापौरववर्धनः बभूव येन विक्रम्य पृथुकस्य पिता हतः
कृत म्हणजेच उग्रायुध, जो महापौरव वंश वाढवणारा होता. त्याने आपल्या शौर्याने पृथुकाचा वडील मारला.
नीलो नाम महाराजः पाञ्चालाधिपतिर्वशी उग्रायुधस्य दायादः क्षेमो नाम महायशाः
नील नावाचा एक राजा होता, तो पाञ्चालांचा अधिपती आणि उग्रायुधाचा वारसदार होता. क्षेम नावाचा, फार प्रसिद्ध असलेला आणखी एक राजा होता.
क्षेमात्सुनीथः संजज्ञे सुनीथस्य नृपंजयः नृपंजयाच्च विरथ इत्येते पौरवाः स्तुताः
क्षेमपासून सुनीथाचा जन्म झाला; सुनीथापासून नृपंजय, आणि नृपंजयापासून विरथ यांचा जन्म झाला — हे सर्व गौरवाने ओळखले जाणारे पौरव आहेत.
अजमीढस्य नीलिन्यां नीलः समभवन्नृपः नीलस्य तपसोग्रेण सुशान्तिरुदपद्यत
अजमीढ आणि नीलिनी यांच्यापासून नील नावाचा राजा जन्मला; नीलाच्या कठोर तपामुळे सुशांतीचा जन्म झाला.
पुरुजानुः सुशान्तेस्तु पृथुस्तु पुरुजानुतः भद्राश्वः पृथुदायादो भद्राश्वतनयाञ्छृणु
सुशांतीपासून पुरुजानू, पुरुजानूपासून पृथु, आणि पृथुचा मुलगा भद्राश्व. आता भद्राश्वाच्या मुलांविषयी ऐका.
मुद्गलश्च जयश्चैव राजा बृहदिषुस्तथा जवीनरश्च विक्रान्तः कपिलश्चैव पञ्चमः
मुद्गल, जय, राजा बृहदिषु, पराक्रमी जवीनर आणि पाचवा कपिल — हे भद्राश्वाचे पुत्र.
पञ्चानां चैव पञ्चालान् एताञ्जनपदान्विदुः पञ्चालरक्षिणो ह्य् एते देशानामिति नः श्रुतम्
या पाचांना पाञ्चाल म्हणतात, हे त्या प्रदेशातील लोक आहेत. हेच पाञ्चाल देशाचे रक्षक आहेत, असे आम्ही ऐकले आहे.
मुद्गलस्यापि मौद्गल्याः क्षत्रोपेता द्विजातयः एते ह्य् अङ्गिरसः पक्षं संश्रिताः काण्वमुद्गलाः
मुद्गलापासूनही मौद्गल्यांद्वारे क्षत्रिय गुण असलेले द्विज जन्मले; हे काण्व-मुद्गल अङ्गिरसांच्या वंशात सामील झाले.
मुद्गलस्य सुतो जज्ञे ब्रह्मिष्ठः सुमहायशाः इन्द्रसेनः सुतस्तस्य विन्ध्याश्वस्तस्य चात्मजः
मुद्गलाचा पुत्र ब्रह्मनिष्ठ आणि फार प्रसिद्ध होता; त्याचा मुलगा इन्द्रसेन, आणि इन्द्रसेनाचा मुलगा विंध्याश्व.
विन्ध्याश्वान्मिथुनं जज्ञे मेनकायामिति श्रुतिः दिवोदासश्च राजर्षिर् अहल्या च यशस्विनी
विंध्याश्वापासून मेनका हिच्या पोटी एक जुळी मुले झाली, असे परंपरेने सांगितले जाते. दिवोदास नावाचा राजर्षि आणि कीर्तीमान अहल्या यांचा जन्मही झाला.
शरद्वतस्तु दायादम् अहल्या सम्प्रसूयत शतानन्दमृषिश्रेष्ठं तस्यापि सुमहातपाः
अहल्येपासून शरद्वताचा वारस जन्मला — श्रेष्ठ ऋषी शतानंद, जो स्वतःही मोठा तपस्वी होता.
सुतः सत्यधृतिर्नाम धनुर्वेदस्य पारगः आसीत्सत्यधृतेः शुक्रम् अमोघं धार्मिकस्य तु
त्याचा मुलगा सत्यधृति नावाचा, धनुर्विद्येचा पारंगत होता; सत्यधृतिपासून धर्मनिष्ठ आणि अचूक शुक याचा जन्म झाला.
स्कन्नं रेतः सत्यधृतेर् दृष्ट्वा चाप्सरसं जले मिथुनं तत्र संभृतं तस्मिन्सरसि संभृतम्
सत्यधृतिचे वीर्य पाण्यात पडले आणि तेथे एक अप्सरा पाहिली; त्या सरोवरात तिथे एक जुळी मुले निर्माण झाली.
ततः सरसि तस्मिंस्तु क्रममाणं महीपतिः दृष्ट्वा जग्राह कृपया शंतनुर्मृगयां गतः
त्या सरोवरात ती जुळी मुले फिरताना राजा शांतनू, जो शिकार करत होता, त्याने पाहिली आणि दयाळूपणाने त्यांना उचलले.
एते शरद्वतः पुत्रा आख्याता गौतमा वराः अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि दिवोदासस्य वै प्रजाः
हे शरद्वताचे पुत्र, गौतम वंशात प्रसिद्ध आहेत. आता पुढे मी दिवोदासाच्या संतती सांगतो.
दिवोदासस्य दायादो धर्मिष्ठो मित्रयुर्नृपः मैत्रायणावरः सो ऽथ मैत्रेयस्तु ततः स्मृतः
दिवोदासाचा वारस, धर्मशील राजा मित्रयु, जो मैत्रायणांमध्ये श्रेष्ठ होता; त्याच्यापासून मैत्रेय नावाचा पुत्र झाला, असे सांगितले जाते.
एते वंश्या यतेः पक्षाः क्षत्रोपेतास्तु भार्गवाः राजा चैद्यवरो नाम मैत्रेयस्य सुतः स्मृतः
हे त्या ऋषीच्या वंशातील, क्षत्रिय कर्तव्ये स्वीकारलेले भार्गव आहेत. मैत्रेयाचा मुलगा, कैद्यवर नावाचा राजा म्हणून ओळखला जातो.
अथ चैद्यवराद्विद्वान् सुदासस्तस्य चात्मजः अजमीढः पुनर्जातः क्षीणे वंशे तु सोमकः
कैद्यवरापासून विद्वान सुदास, त्याचा मुलगा झाला; पुन्हा अजमीढाचा जन्म झाला, आणि वंश क्षीण झाल्यावर सोमकाचा जन्म झाला.
सोमकस्य सुतो जन्तुर् हते तस्मिञ्छतं बभौ पुत्राणामजमीढस्य सोमकस्य महात्मनः
सोमकाचा मुलगा जन्तु; त्याचा वध झाल्यावर, महान आत्मा असलेल्या अजमीढ आणि सोमकाचे शंभर पुत्र फुलले.
महिषी त्व् अजमीढस्य धूमिनी पुत्रवर्धिनी पुत्राभावे तपस्तेपे शतं वर्षाणि दुश्चरम्
अजमीड्हाची राणी धूमिनी, तिला मुलगा व्हावा अशी फार इच्छा होती. मुलगा नसल्यामुळे तिने शंभर वर्षे कठोर तप केला.
हुत्वाग्निं विधिवत्सम्यक् पवित्रीकृतभोजना अग्निहोत्रक्रमेणैव सा सुष्वाप महाव्रता
तिने विधीपूर्वक अग्निहोत्र करून, आपले अन्न शुद्ध करून, मोठ्या व्रताने अग्निहोत्राच्या पद्धतीने झोप घेतली.