उत्पन्नाः शूद्रयोना तु भवच्छन्दे सुरोत्तम अन्धं वृद्धं च मां ज्ञात्वा सुदेष्णा महिषी तव प्राहिणोद् अवमानान्मे शूद्रां धात्रेयिकां नृप
हे पुत्र जरी शूद्र स्त्रीच्या पोटी जन्मले, तरी ते तुझ्या इच्छेनेच झाले आहेत, हे श्रेष्ठ. मी अंध आणि वृद्ध आहे हे जाणून तुझ्या राणी सुदेष्णाने मला शूद्र दासी पाठवली, हे राजन, हे माझा अपमान आहे.
ततः प्रसादयामास बलिस् तमृषिसत्तमम् बलिः सुदेष्णां तां भार्यां भर्त्सयामास दानवः
मग बलीने त्या श्रेष्ठ ऋषीला शांत करण्याचा प्रयत्न केला आणि दानवराजाने आपल्या पत्नी सुदेष्णा हिला रागावले.
पुनश्चैनाम् अलंकृत्य ऋषये प्रत्यपादयत् तां स दीर्घतमा देवीं तथा कृतवतीं तदा
नंतर बलीने सुदेष्णा हिला अलंकार घालून पुन्हा त्या ऋषीकडे पाठवलं; आणि राणीने सांगितल्याप्रमाणे वागली.
दध्ना लवणमिश्रेण त्व् अभ्यक्तं मधुकेन तु लिह माम् अजुगुप्सन्ती आपादतलमस्तकम् ततस्त्वं प्राप्स्यसे देवि पुत्रान्वै मनसेप्सितान्
"दही, मीठ आणि मध याने अंगाला लेप लाव आणि पायापासून डोक्यापर्यंत मला चाट, आणि तुझ्या मनात काहीही घृणा ठेवू नकोस; मग, हे राणी, तुला मनासारखे पुत्र मिळतील."
तस्य सा तद्वचो देवी सर्वं कृतवती तदा तस्य सापानम् आसाद्य देवी परिहरत्तदा
राणीने ऋषीने सांगितलेले सर्व केले; पण पिण्याचा भाग आला तेव्हा तिने ते टाळले.
तामुवाच ततः सो ऽथ यत्ते परिहृतं शुभे विनापानं कुमारं तु जनयिष्यसि पूर्वजम्
मग ऋषी म्हणाले, "हे शुभे, तू पिणं टाळलं आहेस, म्हणून तुला एक पुत्र होईल, पण तो मोठा असेल."
नार्हसि त्वं महाभाग पुत्रं मे दातुमीदृशम् तोषितश्च यथाशक्ति प्रसादं कुरु मे प्रभो
"हे भाग्यवती, मला असा पुत्र देऊ नकोस. मी शक्य तितका तृप्त आहे, म्हणून कृपा करावी, हे प्रभो."
तवापचाराद्देव्येष नान्यथा भविता शुभे नैव दास्यति पुत्रस्ते पौत्रौ वै दास्यते फलम्
"हे शुभे, तुझ्या या अपमानामुळे वेगळं काही होणार नाही; तुझा पुत्र तुला नातवंडं देणार नाही, पण तुझे नातवंडं फळ देतील."
तस्यापानं विना चैव योग्यभावो भविष्यति तस्माद् दीर्घतमाङ्गेषु कुक्षौ स्पृष्ट्वेदम् अब्रवीत्
तिने पिणं टाळल्यामुळे योग्यपणा येईल; म्हणून बलीने दीर्घतमस ऋषीच्या अंगाला स्पर्श करून असं सांगितलं.
प्राशितं यद्यदङ्गेषु न सोपस्थं शुचिस्मिते तेन तिष्ठन्ति ते गर्भे पौर्णमास्याम् इवोडुराट्
"हे हसतमुखे, अंगावर जिथे जिथे तू चाखलं, पण जननेंद्रियावर नाही, तिथे तितकं गर्भात राहील, जसं पौर्णिमेच्या रात्री पूर्ण चंद्र असतो."
भविष्यन्ति कुमारास्तु पञ्च देवसुतोपमाः तेजस्विनः सुवृत्ताश्च यज्वानो धार्मिकाश्च ते
"तुला पाच पुत्र होतील, हे देवी, जे देवपुत्रांसारखे तेजस्वी, उत्तम वागणारे, यज्ञ करणारे आणि धर्मशील असतील."
तदंशस्तु सुदेष्णाया ज्येष्ठः पुत्रो व्यजायत अङ्गस्तथा कलिङ्गश्च पुण्ड्रः सुह्मस्तथैव च
सुदेष्णेचा मोठा पुत्र तिच्या भाग्याचा झाला: अंग, कलिंग, पुंड्र आणि सुह्म असे इतरही पुत्र झाले.
वङ्गराजस्तु पञ्चैते बलेः पुत्राश्च क्षेत्रजाः इत्येते दीर्घतमसा बलेर्दत्ताः सुतास्तथा
वंगराज आणि हे पाचजण हे बळीचे क्षेत्रज पुत्र आहेत. हे सर्व दीर्घतमस यांनी बळीला दिलेले पुत्र होत.
प्रतिष्ठामागतानां हि ब्राह्मण्यं कारयंस्ततः ततो मानुषयोन्यां स जनयामास वै प्रजाः
जे स्थिर झाले होते, त्यांना त्याने ब्राह्मणत्व दिले. मग मानव वंशातून त्याने संतती निर्माण केली.
ततस्तं दीर्घतमसं सुरभिर्वाक्यमब्रवीत् विचार्य यस्माद्गोधर्मं प्रमाणं ते कृतं विभो
मग सुरभिने विचार करून दीर्घतमसाला सांगितले, 'तुम्ही गायीच्या धर्माला प्रमाण मानले आहेस, हे महाबळा—'
शक्त्या चानन्ययास्मासु तेन प्रीतास्मि ते ऽनघ तस्मात्तुभ्यं तमो दीर्घम् आघ्रायापनुदामि वै
'आणि आमच्यावर तुझी निष्ठा आहे म्हणून मी तुझ्यावर खूष आहे, हे निष्पापा. म्हणून मी तुझ्या दीर्घ काळच्या अंधाराला श्वासातून दूर करते.'
बार्हस्पत्यस्तथैवैष पाप्मा वै तिष्ठति त्वयि जरां मृत्युं तमश्चैव आघ्रायापनुदामि ते
'बृहस्पतीचा हा पापही तुझ्यात आहे; मी तुझ्यापासून वृद्धत्व, मृत्यू आणि अंधार श्वासातून दूर करते.'
सद्यः स घ्रातमात्रस्तु असितो मुनिसत्तमः आयुष्मांश्च वपुष्मांश्च चक्षुष्मांश्च ततो ऽभवत्
जसा सुरभिने त्याला श्वास घेतला, तसा तो असित ऋषी लगेच दीर्घायुषी, सुंदर आणि दृष्टीसंपन्न झाला.
गो ऽभ्याहते तमसि वै गौतमस्तु ततो ऽभवत् काक्षीवांस्तु ततो गत्वा सह पित्रा गिरिव्रजम्
गायीने अंधार दूर केल्यावर गौतम प्रकट झाला; काक्षीवत वडिलांसोबत गिरिव्रजात गेला.
दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा पितुर्वै स ह्य् उपविष्टश्चिरं तपः ततः कालेन महता तपसा भावितस्तु सः
त्याने वडिलांना पाहून आणि स्पर्श करून, बराच काळ तप केला; मग मोठ्या काळानंतर तो तपाने शुद्ध झाला.
विधूय मातृजं कायं ब्राह्मण्यं प्राप्तवान्विभुः ततो ऽब्रवीत्पिता तं वै पुत्रवानस्म्यहं त्वया
आईकडून मिळालेलं शरीर सोडून तो तेजस्वी ब्राह्मणत्वाला पोहोचला; मग वडिलांनी त्याला सांगितले, 'तुझ्यामुळे मी खरा पिता झालो.'
सत्पुत्रेण तु धर्मज्ञ कृतार्थो ऽहं यशस्विना मुक्त्वात्मानं ततो ऽसौ वै प्राप्तवान्ब्रह्मणः क्षयम्
'धर्मनिष्ठ आणि कीर्तीमान पुत्रामुळे मी कृतार्थ झालो आहे; त्याने स्वतःला मुक्त करून ब्रह्मलोक प्राप्त केला.'
ब्राह्मण्यं प्राप्य काक्षीवान् सहस्रमसृजत्सुतान् कौष्माण्डा गौतमाश्चैव स्मृताः काक्षीवतः सुताः
ब्राह्मणत्व मिळाल्यावर काक्षीवताने हजार पुत्र उत्पन्न केले; कौष्मांड आणि गौतम हे काक्षीवताचे पुत्र म्हणून ओळखले जातात.
इत्येष दीर्घतमसो बलेर्वैरोचनस्य च समागमो वः कथितः संततिश्चोभयोस्तथा
अशा प्रकारे दीर्घतमस, बळी आणि वैरोचन यांची भेट आणि दोघांच्या वंशाची कथा सांगितली.
बलिस्तानभिनन्द्याह पञ्च पुत्रानकल्मषान् कृतार्थः सो ऽपि धर्मात्मा योगमायावृतः स्वयम्
बळीने त्या पाच निष्पाप पुत्रांचे कौतुक करून त्यांना आशीर्वाद दिला; तोही धर्मात्मा आणि कृतार्थ होऊन योगशक्तीने आच्छादित झाला.
अदृश्यः सर्वभूतानां कालापेक्षः स वै प्रभुः तत्राङ्गस्य तु दायादो राजासीद्दधिवाहनः
तो सर्व प्राण्यांना अदृश्य राहून योग्य वेळेची वाट पाहू लागला; तिथे अंगाचा वारस राजा दधिवाहन होता.
दधिवाहनपुत्रस्तु राजा दिविरथः स्मृतः आसीद् दिविरथापत्यं विद्वान्धर्मरथो नृपः
दधिवाहनाचा पुत्र राजा दिविरथ म्हणून ओळखला जातो; दिविरथाच्या वंशात विद्वान धर्मरथ राजा झाला.
स हि धर्मरथः श्रीमांस् तेन विष्णुपदे गिरौ सोमः शुक्रेण वै राज्ञा सह पीतो महात्मना
तो धर्मरथ तेजस्वी होता; त्याने महात्मा शुक्रराजासह विष्णुपद पर्वतावर सोमपान केले.
अथ धर्मरथस्याभूत् पुत्रश्चित्ररथः किल तस्य सत्यरथः पुत्रस् तस्माद्दशरथः किल
मग धर्मरथाचा पुत्र चित्ररथ झाला; त्याचा पुत्र सत्यरथ, आणि त्याच्यापासून दशरथ जन्माला आला.
लोमपाद इति ख्यातस् तस्य शान्ता सुताभवत् अथ दाशरथिर् वीरश् चतुरङ्गो महायशाः
तो लोपामुद्र म्हणून प्रसिद्ध झाला; त्याची कन्या शांता होती. मग दशरथाचा वीर, चार अंगांनी युक्त आणि कीर्तीमान वंशज प्रकट झाला.