यदि कृत्स्नो मया धर्मो ज्ञायते चरितो ऽपि वा तेन सत्येन जीवस्व यदि सत्यं वदाम्यहम्
जर मी खरंच धर्म जाणला किंवा आचरला असेल, तर त्या सत्याच्या बळावर तू जिवंत हो; आणि मी जे बोलतो ते खरं असेल तरही.
ततस्तां प्रोक्ष्य शीताभिर् अद्भिर् जीवेति सो ऽब्रवीत् ततो ऽभिव्याहृते तस्य देवी संजीविता तदा
मग त्याने थंड पाण्याने तिच्यावर शिंपडून, 'जिवंत हो,' असं म्हटलं. आणि त्याच्या त्या शब्दांनी ती देवी पुन्हा जिवंत झाली.
ततस्तां सर्वभूतानि दृष्ट्वा सुप्तोत्थितामिव साधु साध्विति चक्रुस्ते वचसा सर्वतोदिशम्
तिचं झोपेतून जागं झाल्यासारखं रूप पाहून, सगळ्या जीवांनी 'वा! छान!' असं सर्व दिशांना आनंदाने म्हटलं.
एवं प्रत्याहृता तेन देवी सा भृगुणा तदा मिषतां देवतानां हि तदद्भुतम् इवाभवद्
त्या वेळी भृगुने देवीला पुन्हा जिवंत केलं, आणि हे सर्व देवांच्या समोर घडलं, म्हणून ते एक अद्भुत घडामोड वाटली.
असंभ्रान्तेन भृगुणा पत्नी संजीविता पुनः दृष्ट्वा चेन्द्रो नालभत शर्म काव्यभयात्पुनः प्रजागरे ततश्चेन्द्रो जयन्तीमिदमब्रवीत्
भृगु शांतपणे राहून आपल्या पत्नीला पुन्हा जिवंत करतो; हे पाहून इंद्राला काव्याचा भयंकर धसका बसला, म्हणून त्याला काहीच समाधान मिळालं नाही. मग जागाच राहत, इंद्राने जयन्तीला असं सांगितलं —
संचिन्त्य मतिमान् वाक्यं स्वां कन्यां पाकशासनः एष काव्यो ह्यमित्राय व्रतं चरति दारुणम् तेनाहं व्याकुलः पुत्रि कृतो मतिमता भृशम्
चांगलं विचार करून, देवांचा स्वामी आपल्या मुलीला म्हणाला, 'काव्य शत्रूंसाठी भयंकर व्रत करत आहे. त्यामुळे, मुली, भृगुच्या या कृत्यामुळे मी फारच अस्वस्थ झालो आहे.'
गच्छ संसाधयस्वैनं श्रमापनयनैः शुभैः तैस्तैर्मनोनुकूलैश्च ह्य् उपचारैर् अतन्द्रिता
जा, त्याचा थकवा घालवणाऱ्या गोड वागणुकीने आणि मनाला आनंद देणाऱ्या सेवा करून त्याचं मन जिंक.
काव्यमाराधयस्वैनं यथा तुष्येत स द्विजः गच्छ त्वं तस्य दत्ताऽसि प्रयत्नं कुरु मत्कृते
काव्याचं मन जसं प्रसन्न होईल तशी त्याची सेवा कर. तू त्याला दिली गेली आहेस, म्हणून माझ्यासाठी मन लावून प्रयत्न कर.
एवमुक्ता जयन्ती सा वचः संगृह्य वै पितुः अगच्छद्यत्र घोरं स तप आरभ्य तिष्ठति
वडिलांनी सांगितलेलं ऐकून जयन्तीने ती वचने मनाशी धरली आणि जिथे तो कठोर तपश्चर्या करत होता, तिथे गेली.
तं दृष्ट्वा तु पिबन्तं सा कणधूमम् अवाङ्मुखम् यक्षेण पात्यमानं च कुण्डधारेण पातितम्
तीने पाहिलं, तो धूर पित होता, खाली मान घालून बसला होता, यक्ष त्याच्यावर पाणी ओतत होता आणि कुंडातून पाणी पडत होतं.
दृष्ट्वा च तं पात्यमानं देवी काव्यमवस्थितम् स्वरूपं ध्यानशाम्यन्तं दुर्बलं भूतिमास्थितम् पित्रा यथोक्तं वाक्यं सा काव्ये कृतवती तदा
काव्य अशा अवस्थेत असूनही, तो आपल्या ध्यानात मग्न, दुर्बल पण तेजस्वी दिसत होता. वडिलांनी सांगितल्याप्रमाणे तिने त्याच्यावर सेवा केली.
गीर्भिश्चैवानुकूलाभिः स्तुवती वल्गुभाषिणी गात्रसंवाहनैः काले सेवमाना त्वचः सुखैः व्रतचर्यानुकूलाभिर् उवास बहुलाः समाः
गोड शब्दांनी त्याची स्तुती करत, वेळोवेळी अंगाची मालिश करून, त्वचेला सुख देणाऱ्या सेवा आणि त्याच्या व्रतानुसार वागून, तिने अनेक वर्षे त्याची सेवा केली.
पूर्णे धूमव्रते तस्मिन् घोरे वर्षसहस्रके वरेण च्छन्दयामास काव्यं प्रीतो भवस्तदा
त्या भयंकर धूरव्रताचं हजार वर्ष पूर्ण झाल्यावर, काव्य प्रसन्न होऊन तिला इच्छेनुसार वर दिला.
एतद्व्रतं त्वयैकेन चीर्णं नान्येन केनचित् तस्माद्वै तपसा बुद्ध्या श्रुतेन च बलेन च
हे व्रत फक्त तूच पूर्ण केलं आहेस, दुसऱ्या कुणीही नाही. म्हणून, तप, बुद्धी, विद्या आणि बळ यांच्या जोरावर,
तेजसा च सुरान्सर्वांस् त्वमेको ऽभिभविष्यसि यच्चाभिलषितं ब्रह्मन् विद्यते भृगुनन्दन
आणि आपल्या तेजाने, तू एकटाच सर्व देवांवर मात करशील. तुला जे काही हवं आहे, हे भृगुपुत्र, ते सगळं तुला मिळेल.
प्रपत्स्यसे तु तत्सर्वं नानुवाच्यं तु कस्यचित् सर्वाभिभावी तेन त्वं भविष्यसि द्विजोत्तम
हे सर्व तुला मिळेल आणि ते कुणालाही सांगायचं नाही. त्यामुळे, द्विजश्रेष्ठा, तू सर्वांवर विजय मिळवशील.
एतान्दत्त्वा वरांस्तस्मै भार्गवाय भवः पुनः प्रजेशत्वं धनेशत्वम् अवध्यत्वं च वै ददौ
या वरांची भृगुपुत्राला देणगी दिल्यावर, पुन्हा शंकरांनी त्याला सर्व सृष्टीचे अधिपत्य, संपत्तीचे मालकीपण आणि कोणाच्याही हातून नाश न होण्याची शक्ती दिली.
एतांल्लब्ध्वा वरान्काव्यः सम्प्रहृष्टतनूरुहः हर्षात्प्रादुर्बभौ तस्य दिव्यस्तोत्रं महेश्वरे तथा तिर्यक्स्थितश्चैव तुष्टुवे नीललोहितम्
हे वर मिळाल्यावर काव्य अत्यंत आनंदित झाला आणि त्या आनंदातून त्याने महादेवाची दिव्य स्तुती केली. तो थोडासा वाकून निळ्या-तांबड्या रंगाच्या शंकराचे गुणगान करू लागला.
नमो ऽस्तु शितिकण्ठाय कनिष्ठाय सुवर्चसे लेलिहानाय काव्याय वत्सरायान्धसः पते
शितिकंठ, लहान, तेजस्वी, चाटणारा, काव्यांचा ऋषी, वर्षाचा अधिपती आणि सोमाचा स्वामी — तुम्हाला माझा नमस्कार असो.
कपर्दिने करालाय हर्यक्ष्णे वरदाय च संस्तुताय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे
जटा असलेले, भयंकर, पिंगट डोळ्यांचे, वर देणारे, सर्वांनी स्तुती केलेले, पवित्र, देवांचा देव आणि अतिशय वेगवान — अशा तुम्हाला नमस्कार.
उष्णीषिणे सुवक्त्राय बहुरूपाय वेधसे वसुरेताय रुद्राय तपसे चित्रवाससे
पागोटे बांधणारे, सुंदर मुख असलेले, अनेक रूप धारण करणारे, सृष्टीकर्ता, धनरूपी वीर्य असलेले, रुद्र, तपस्वी आणि रंगीबेरंगी वस्त्र घालणारे — तुम्हाला नमस्कार.
ह्रस्वाय मुक्तकेशाय सेनान्ये रोहिताय च कवये राजवृक्षाय तक्षकक्रीडनाय च
ठेंगणे, मोकळे केस असलेले, सेनापती, लाल रंगाचे, ज्ञानी, राजवृक्ष, सर्पांमध्ये रमणारे — अशा तुम्हाला नमस्कार.
सहस्रशिरसे चैव सहस्राक्षाय मीधुषे वराय भव्यरूपाय श्वेताय पुरुषाय च
हजार डोकी असलेले, हजार डोळ्यांचे, दानशूर, वर देणारे, शुभ रूप असलेले, पांढरे आणि पुरुष — तुम्हाला नमस्कार.
गिरिशाय नमो ऽर्काय बलिने आज्यपाय च सुतृप्ताय सुवस्त्राय धन्विने भार्गवाय च
पर्वतांचे स्वामी, सूर्य, बलवान, तुप पिणारे, पूर्ण समाधानी, सुंदर वस्त्र घालणारे, धनुर्धारी आणि भृगुपुत्र — तुम्हाला नमस्कार.
निषङ्गिणे च ताराय स्वक्षाय क्षपणाय च ताम्राय चैव भीमाय उग्राय च शिवाय च
शस्त्रधारी, तारा, सुंदर डोळ्यांचे, संन्यासी, तांबड्या रंगाचे, भयंकर, उग्र आणि मंगल — अशा तुम्हाला नमस्कार.
महादेवाय शर्वाय विश्वरूपशिवाय च हिरण्याय वरिष्ठाय ज्येष्ठाय मध्यमाय च
महादेव, शर्व, विश्वरूप आणि मंगल, सुवर्णासारखे तेजस्वी, श्रेष्ठ, ज्येष्ठ आणि मध्यम — अशा तुम्हाला नमस्कार.
वास्तोष्पते पिनाकाय मुक्तये केवलाय च मृगव्याधाय दक्षाय स्थाणवे भीषणाय च
घराचा स्वामी, पिनाकधारी, मुक्त करणारे, एकटे राहणारे, हरिण शिकारी, कुशल, स्थिर आणि भयंकर — अशा तुम्हाला नमस्कार.
बहुनेत्राय धुर्याय त्रिनेत्रायेश्वराय च कपालिने च वीराय मृत्यवे त्र्यम्बकाय च
अनेक डोळे असलेले, भार वाहणारे, तीन डोळ्यांचे स्वामी, कवटीधारी, शूर, मृत्यू, त्र्यंबक — तुम्हाला नमस्कार.
बभ्रवे च पिशङ्गाय पिङ्गलायारुणाय च पिनाकिने चेषुमते चित्राय रोहिताय च
कपिला, डाग असलेले, पिंगट, तांबडे, पिनाकधारी, वेगवान, रंगीबेरंगी आणि लाल — अशा तुम्हाला नमस्कार.
दुन्दुभ्यायैकपादाय अजाय बुद्धिदाय च आरण्याय गृहस्थाय यतये ब्रह्मचारिणे
दुंदुभी, एक पाय असलेले, अजन्मा, बुद्धी देणारे, अरण्यात राहणारे, गृहस्थ, यती आणि ब्रह्मचारी — अशा तुम्हाला नमस्कार.