सन्ति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप जरां ग्रहीतुं धर्मज्ञ पुत्रमन्यं वृणीष्व वै
राजा, तुला माझ्यापेक्षा अधिक प्रिय असे अनेक पुत्र आहेत; धर्म जाणणारा, वार्धक्य स्वीकारायला दुसरा मुलगा निवड.
यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि पापान्मातुलसम्बन्धाद् दुष्प्रजा ते भविष्यति
तू जर माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही मला तुझे तारुण्य दिले नाहीस, तर या मातुल संबंधामुळे तुझी संतती वाईट होईल.
तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक
तुर्वसु, तू पाप आणि वार्धक्य स्वीकार; तुझ्या तारुण्यात मी इंद्रियांचा आनंद घेईन, माझ्या मुला.
पूर्णे वर्षसहस्रे नु पुनर्दास्यामि यौवनम् तथैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
पण जेव्हा हजार वर्षे पूर्ण होतील, तेव्हा मी तुला तुझे तारुण्य परत देईन आणि पुन्हा त्याचप्रमाणे पाप व वार्धक्य स्वीकारीन.
न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् बलरूपान्तकरणीं बुद्धिमानविनाशिनीम्
बाबा, मला असे वार्धक्य नको जे कामभोग नष्ट करते, बल आणि सौंदर्य संपवते, आणि बुद्धीही नाश करते.
यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि तस्मात्प्रजा समुच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति
तू जर माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही मला तुझे तारुण्य दिले नाहीस, तर तुर्वसु, तुझी वंशपरंपरा संपून जाईल.
संकीर्णाश्चोरधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च पिशिताशिषु लोकेषु नूनं राजा भविष्यसि
तू नक्कीच अशा लोकांमध्ये राजा होशील, जे वाईट वर्तन करतात, धर्माच्या विरुद्ध वागतात आणि मांस खातात.
गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिरतेषु च पशुधर्मिषु म्लेच्छेषु पापेषु प्रभविष्यसि
जे गुरूंच्या पत्नीशी आसक्त आहेत, पशूंच्या जन्मात रमणारे, पशूसारखे वागणारे, म्लेच्छ आणि पापी आहेत—त्यांच्यात तू राज्य करशील.
एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः शर्मिष्ठायाः सुतं ज्येष्ठं द्रुह्युं वचनमब्रवीत्
अशा प्रकारे ययातिने आपल्या तुर्वसु या पुत्राला शाप दिला आणि शमीष्ठेचा ज्येष्ठ पुत्र दुसरा, म्हणजे दुसरा, druhyu ला म्हणाला.
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम् जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं प्रयच्छताम्
द्रुह्यु, तू रंग आणि रूप नष्ट करणारे वार्धक्य स्वीकार, हजार वर्षांसाठी; आणि मला तुझे तारुण्य दे.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु ते प्रदास्यामि यौवनम् स्वं चादास्यामि भूयो ऽहं पाप्मानं जरया सह
पण जेव्हा हजार वर्षे पूर्ण होतील, तेव्हा मी तुला तुझे तारुण्य परत देईन आणि पुन्हा पाप व वार्धक्य स्वीकारीन.
न राज्यं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् न रागश्चास्य भवति तज्जरां ते न कामये
ज्याला वार्धक्य आले आहे, तो ना राज्याचा, ना रथाचा, ना घोड्याचा, ना स्त्रीचा आनंद घेऊ शकतो; त्याला कोणतीही इच्छा राहत नाही—असे वार्धक्य मला नको आहे.
यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि तद्द्रुह्यो वै प्रियः कामो न ते सम्पत्स्यते क्वचित्
तू जर माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही मला तुझे तारुण्य दिले नाहीस, तर द्रुह्यु, तुला कधीच तुझे आवडते किंवा हवे ते मिळणार नाही.
नौर् उपप्लवसंचारो यत्र नित्यं भविष्यति अराज्यभोजशब्दं त्वं तत्र प्राप्स्यसि सान्वयः
जिथे नेहमी नौकेने प्रवास करावा लागतो, तिथे तू आणि तुझा वंश कधीच राज्याचा उपभोग घेणारे म्हणून ओळखले जाणार नाही.
अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते
अणु, तू वृद्धापकाळ आणि त्याच्या त्रासासह आपल्यावर घे. मी तुझ्या तारुण्याने हजार वर्षे जगू दे.
जीर्णः शिशुरिवादत्ते काले ऽन्नमशुचिर्यथा न जुहोति च काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये
वृद्ध माणूस लहान मुलासारखा अयोग्य वेळी अन्न घेतो, जणू काही तो अपवित्र आहे; योग्य वेळी अग्नीत होमही करत नाही — अशी वृद्धावस्था मला नको आहे.
यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि जरादोषस्त्वयोक्तो यस् तस्मात्त्वं प्रतिपद्यसे
तू माझ्या हृदयातून जन्मलेला असूनही आपले तारुण्य मला देत नाहीस; वृद्धापकाळाचे दोष तू सांगितलेस, म्हणून ते आता तुलाच घ्यावे लागेल.
प्रजाश्च यौवनं प्राप्ता विनश्यन्ति ह्य् अनो तव अग्निप्रस्कन्दनगतस् त्वं चाप्येवं भविष्यसि
अणु, तुझ्या संततीला जेव्हा तारुण्य मिळते, तेव्हा त्या नष्ट होतात; आणि जेव्हा तुझ्या अंगातील तेज कमी होईल, तेव्हा तूही असाच होशील.
पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह त्वं मे प्रियतरः पुत्रस् त्वं वरीयान् भविष्यसि
पूरु, तू वृद्धापकाळ आणि त्याच्या त्रासासह आपल्यावर घे. तू मला मुलापेक्षा अधिक प्रिय आहेस आणि तू मोठा होशील.
जरा वली च मां तात पलितानि च पर्यगुः काव्यस्योशनसः शापान् न च तृप्तो ऽस्मि यौवने
माझ्या लाडक्या मुला, वृद्धापकाळ, सुरकुत्या आणि पांढरी केस माझ्यावर कवि उशनस यांच्या शापामुळे आले आहेत, आणि मला अजूनही तारुण्यात समाधान मिळालेले नाही.
किंचित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसा तव पूर्णे वर्षसहस्रे तु प्रतिदास्यामि यौवनम् स्वं चैव प्रतिपत्स्ये ऽहं पाप्मानं जरया सह
थोडा काळ मी तुझ्या तेजाने विषयसुख उपभोगेन; हजार वर्षे पूर्ण झाल्यावर मी तुला तुझे तारुण्य परत देईन आणि वृद्धापकाळ व त्याचा त्रास परत घेईन.
एवमुक्तः प्रत्युवाच पूरुः पितरमञ्जसा यथात्थ त्वं महाराज तत्करिष्यामि ते वचः
असं ऐकल्यावर पूरुने सरळपणे वडिलांना उत्तर दिलं: 'राजन, तुम्ही जसं सांगितलं, तसंच मी करीन.'
प्रतिपत्स्यामि ते राजन् पाप्मानं जरया सह गृहाण यौवनं मत्तश् चर कामान् यथेप्सितान्
'राजा, मी वृद्धापकाळ आणि त्याचा त्रास आपल्यावर घेईन; माझ्याकडून तारुण्य घेऊन तुम्ही जसे हवे तसे सुख उपभोगा.'
जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथेच्छया
'वृद्धापकाळाने झाकलेला, मी तुझ्या वयाचं रूप धारण करीन; माझं तारुण्य तुला देऊन, तुझ्या इच्छेनुसार वागेन.'
पूरो प्रीतो ऽस्मि ते वत्स वरं चेमं ददामि ते सर्वकामसमृद्धार्था भविष्यति तव प्रजा
'पूरु, मला तुझ्यावर खूप आनंद झाला आहे, मुला; मी तुला वर देतो — तुझी संतती सर्व इच्छांमध्ये आणि संपत्तीत समृद्ध होईल.'
एवमुक्तः स राजर्षिः काव्यं स्मृत्वा महाव्रतम् संक्रामयामास जरां तदा पुत्रे महात्मनि
असं ऐकून त्या राजर्षींनी कवि यांचा मोठा व्रत आठवून, वृद्धापकाळ आपल्या थोर पुत्रावर सोपवला.
पौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः प्रीतियुक्तो नरश्रेष्ठश् चचार विषयान्प्रियान्
नंतर नहुषपुत्र ययातींनी पूरुच्या तारुण्याने आनंदित होऊन, श्रेष्ठ पुरुष म्हणून प्रिय विषयसुख उपभोगले.
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम् धर्माविरुद्धान्राजेन्द्रो यथार्हति स एव हि
जशी इच्छा, उत्साह, योग्य वेळ आणि आनंद होता, तसा त्या राजाने धर्माला न बाधा येईल अशा सुखांचा उपभोग घेतला, जसा त्याला शोभेल तसा.
देवान् अतर्पयद् यज्ञैः श्राद्धैरपि पितामहान् दीनाननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान्
त्याने देवांना यज्ञांनी, पितरांना श्राद्धांनी, दुःखी लोकांना दयाळूपणाने आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांना इच्छित दानांनी तृप्त केले.
अतिथीनन्नपानैश्च विशश्च प्रतिपालनैः आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्निग्रहणेन च
त्याने पाहुण्यांना अन्न-पाणी देऊन, प्रजेला संरक्षण देऊन, दयाळूपणा दाखवून आणि शूद्र व दुष्ट लोकांना वश करून मान दिला.