यतिर्ययातिः संयातिर् उद्भवः पाचिरेव च शर्यातिर्मेघजातिश्च सप्तैते वंशवर्धनाः
यति, ययाति, संयाति, उद्भव, पुरु, शर्याती आणि मेघजाती — हे सातजण वंश वाढवणारे ठरले.
यतिः कुमारभावे ऽपि योगी वैखानसो ऽभवत् ययातिश्चाकरोद्राज्यं धर्मैकशरणः सदा
यति लहानपणीच योगी आणि वनवासी झाला; ययाति नेहमी धर्मनिष्ठ राहून राज्य करत होता.
शर्मिष्ठा तस्य भार्याभूद् दुहिता वृषपर्वणः भार्गवस्यात्मजा तद्वद् देवयानी च सुव्रता
वृषपर्व्याची कन्या शर्मिष्ठा त्याची पत्नी झाली; त्याचप्रमाणे, भृगुवंशातील सुसंस्कारी देवयानीही त्याची पत्नी होती.
ययातेः पञ्च दायादास् तान्प्रवक्ष्यामि नामतः देवयानी यदुं पुत्रं तुर्वसुं चाप्यजीजनत्
ययातीचे पाच वारस होते; त्यांची नावे मी सांगतो: देवयानीने यदु आणि तुर्वसु हे दोन पुत्र जन्माला घातले.
तथा द्रुह्युमनुं पूरुं शर्मिष्ठाजनयत्सुतान् यदुः पूरुश्चाभवतां तेषां वंशविवर्धनौ
तसेच, शर्मिष्ठेने दुसरे तीन — द्रुह्यु, अनु आणि पुरु — हे पुत्र दिले; त्यांच्यात यदु आणि पुरु वंश वाढवणारे ठरले.
ययातिर्नाहुषश्चासीद् राजा सत्यपराक्रमः पालयामास स महीम् ईजे च विधिवन्मखैः
नहुषाचा पुत्र ययाति हा सत्यपराक्रमी राजा होता; त्याने पृथ्वीचे रक्षण केले आणि विधिपूर्वक यज्ञ केले.
अतिभक्त्या पितॄनर्च्य देवांश्च प्रयतः सदा अथाजयत्प्रजाः सर्वा ययातिरपराजितः
तो नेहमी भक्तीने पितरांचे आणि देवांचे पूजन करत असे; आणि ययाति, कोणालाही न जिंकता येईल असा, सर्व प्रजेला वश करून ठेवत असे.
स शाश्वतीः समा राजा प्रजा धर्मेण पालयन् जराम् आर्छन् महाघोरां नाहुषो रूपनाशिनीम्
तो राजा अनेक वर्षे धर्माने प्रजांचे रक्षण करत होता; पण नहुषपुत्र ययातिला शेवटी सौंदर्य नष्ट करणारी भीषण वार्धक्याने ग्रासले.
जराभिभूतः पुत्रान् स राजा वचनमब्रवीत् यदुं पूरुं तुर्वसुं च द्रुह्युं चानुं च पार्थिवः
वृद्धापकाळाने त्रस्त झालेल्या त्या राजाने आपल्या मुलांना — यदु, पुरु, तुर्वसु, द्रुह्यु आणि अनु — असे हाक मारून बोलावले.
यौवनेन चलान्कामान् युवा युवतिभिः सह विहर्तुम् अहमिच्छामि साहाय्यं कुरुतात्मजाः
माझ्या तरुणपणात मी तरुण स्त्रियांसोबत आनंद उपभोगायचा आहे; मुलांनो, तुम्ही मला यात मदत करा.
तं पुत्रो देवयानेयः पूर्वजो यदुरब्रवीत् साहाय्यं भवतः कार्यम् अस्माभिर्यौवनेन किम्
तेव्हा देवयानीचा ज्येष्ठ पुत्र यदु म्हणाला, "आमच्या तरुणपणाचा उपयोग करून आम्ही तुम्हाला मदत का करावी?"
ययातिरब्रवीत् पुत्राञ् जरा मे प्रतिगृह्यताम् यौवनेनाथ भवतां चरेयं विषयानहम्
ययाति आपल्या मुलांना म्हणाला, "माझे हे वार्धक्य तुम्ही स्वीकारा, म्हणजे मी तुमच्या तरुणपणाने सुख उपभोगू शकेन."
यजतो दीर्घसत्त्रैर्मे शापाच्चोशनसो मुनेः कामार्थः परिहीनो मे ऽतृप्तो ऽहं तेन पुत्रकाः
दीर्घ यज्ञ आणि उशनस ऋषीच्या शापामुळे माझ्या इच्छा कमी झाल्या आहेत; त्यामुळे मी अजूनही तृप्त झालो नाही, मुलांनो.
स्वकीयेन शरीरेण जरामेनां प्रशास्तु वः अहं तन्वाभिनवया युवा कामानवाप्नुयाम्
तुमच्यापैकी एकाने आपल्या शरीराने माझे हे वार्धक्य थांबवावे, म्हणजे मी नव्या शरीराने, तरुण होऊन, सुख उपभोगू शकेन.
न ते ऽस्य प्रत्यगृह्णन्त यदुप्रभृतयो जराम् चतुरस्तान्स राजर्षिर् अशपच्चेति नः श्रुतम्
यदुपासून सुरू होऊन कोणत्याही मुलाने त्याचे वार्धक्य स्वीकारले नाही; म्हणून त्या राजर्षीने त्या चौघांना शाप दिला, असे आपण ऐकले आहे.
तमब्रवीत्ततः पूरुः कनीयान्सत्यविक्रमः जरां मा देहि नवया तन्वा मे यौवनात्सुखी
तेव्हा सत्यप्रिय आणि धाडसी असा धाकटा पुत्र पुरु म्हणाला, "माझ्यावर वार्धक्य टाकू नका; मला नव्या शरीरासह तरुणपणात सुख उपभोगू द्या."
अहं जरां तवादाय राज्ये स्थास्यामि चाज्ञया एवमुक्तः स राजर्षिस् तपोवीर्यसमाश्रयात्
मी तुमचे वार्धक्य स्वीकारतो आणि तुमच्या आज्ञेने राज्यात राहीन, असे त्या राजर्षीने तपशक्तीच्या आधाराने सांगितले.
संस्थापयामास जरां तदा पुत्रे महात्मनि पौरवेणाथ वयसा राजा यौवनमास्थितः
मग त्याने आपले वार्धक्य आपल्या महान पुत्र पुरुच्या अंगी दिले, आणि राजाने पुरुच्या तरुणपणामुळे पुन्हा तरुणपण मिळवले.
ययातेश्चाथ वयसा राज्यं पूरुरकारयत् ततो वर्षसहस्रान्ते ययातिरपराजितः
पुरुच्या तरुणपणाच्या जोरावर ययातिने राज्य केले; आणि हजारो वर्षांनंतरही ययाति अपराजित राहिला.
अतृप्त इव कामानां पूरुं पुत्रमुवाच ह त्वया दायादवान् अस्मि त्वं मे वंशकरः सुतः
इच्छा पूर्ण न झाल्याने त्याने आपल्या पुत्र पुरुला म्हटले, "तुझ्यामुळे मला वारसा मिळाला; तूच माझ्या वंशाचा वाढ करणारा आहेस, पुत्रा."
पौरवो वंश इत्येष ख्यातिं लोके गमिष्यति ततः स नृपशार्दूलः पूरुं राज्ये ऽभिषिच्य च
पुरुचा वंश जगात प्रसिद्ध होईल; त्यानंतर त्या सिंहासारख्या राजाने पुरुला राज्याभिषेक केला.
कालेन महता पश्चात् कालधर्मम् उपेयिवान् पूरुवंशं प्रवक्ष्यामि शृणुध्वमृषिसत्तमाः यत्र ते भारता जाता भरतान्वयवर्धनाः
खूप काळानंतर तो काळानुसार देह ठेवून गेला; आता मी पुरुच्या वंशाची कथा सांगतो — ऐका, ऋषिमुनींनो — ज्या वंशात भारत वंशज जन्मले आणि भारतवंश वाढवला.
किमर्थं पौरवो वंशः श्रेष्ठत्वं प्राप भूतले ज्येष्ठस्यापि यदोर्वंशः किमर्थं हीयते श्रिया
पुरुचा वंश पृथ्वीवर श्रेष्ठ कसा झाला, आणि ज्येष्ठ असूनही यदुचा वंश संपत्तीने मागे कसा पडला, हे कशामुळे घडले?
अन्यद्ययातिचरितं सूत विस्तरतो वद यस्मात्तत्पुण्यमायुष्यम् अभिनन्द्यं सुरैरपि
सूत, ययातिच्या पुण्य, आयुष्यवर्धक आणि देवतांनीही गौरविलेल्या कृत्यांची दुसरी कथा विस्ताराने सांग.
एतदेव पुरा पृष्टः शतानीकेन शौनकः पुण्यं पवित्रमायुष्यं ययातिचरितं महत्
हीच कथा पूर्वी शतानिकाने शौनकाला विचारली होती — ययातिच्या पुण्य, पवित्र आणि आयुष्यवर्धक महान चरित्राची.
ययातिः पूर्वजो ऽस्माकं दशमो यः प्रजापतेः कथं स शुक्रतनयां लेभे परमदुर्लभाम्
ययाति आमच्यातील ज्येष्ठ आणि प्रजापतीचा दहावा वंशज होता; त्याने शुक्राची अतिशय दुर्मिळ कन्या कशी मिळवली, हे सांग.
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन आनुपूर्व्याच्च मे शंस पूरोर्वंशधरान्नृपान्
हे तपस्वी, मला हे सर्व सविस्तर ऐकायचं आहे. कृपया पुरूरवा वंशातील राजांची नावे एकामागोमाग एक सांग.
ययातिरासीद्राजर्षिर् देवराजसमद्युतिः तं शुक्रवृषपर्वाणौ वव्राते वै यथा पुरा
ययाति नावाचा राजर्षि होता, ज्याचा तेज देवेंद्रासारखा होता. पूर्वी शुक्र आणि वृषपर्वा यांनी आपापल्या कन्या त्याला दिल्या.
तत्ते ऽहं सम्प्रवक्ष्यामि पृच्छतो राजसत्तम देवयान्याश्च संयोगं ययातेर्नाहुषस्य च
राजश्रेष्ठा, तू विचारल्यावर मी आता नहुषपुत्र ययाति आणि देवयानी यांच्या संयोगाची कथा सांगतो.
सुराणामसुराणां च समजायत वै मिथः ऐश्वर्यं प्रति संघर्षस् त्रैलोक्ये सचराचरे
स्वामित्वासाठी देव आणि असुर यांच्यात संपूर्ण त्रैलोक्यात, सर्व चराचरांमध्ये मोठा संघर्ष झाला.