त्या दिव्य युद्धभूमीवर, एक अद्भुत काळ्या लोखंडाचा रथ उभा होता. तो रथ लोखंडी चाकाच्या नाभ्या असलेला, काळोख पसरवणाऱ्या किरणांनी चमकत होता; त्याचा आवाज एखाद्या वादळी ढगासारखा घुमत होता. त्या रथावर लोखंडी जाळ्याचे भव्य आवरण होते, त्यात खिडक्या बसवलेल्या होत्या, आणि त्यात लोखंडी गदा, मूसळे आणि फेकण्याची शस्त्रे भरली होती. रथाला बाहेरून भाले आणि फासे लावलेले होते, सुटे काटे, भयंकर भाले, युद्धकुऱ्हाडी लावलेल्या होत्या. शत्रूंच्या संहारासाठी तो रथ उभा राहिला होता, जणू दुसरा मंदार पर्वतच. हजार गाढवांना तो रथ जोडलेला होता आणि त्या सर्वोच्च रथावर एक योद्धा आरूढ झाला. विरोचन, संतापलेला, गदा हातात घेऊन आपल्या सैन्याच्या पुढे उभा राहिला, जणू धगधगणाऱ्या शिखराचा पर्वतच. हयग्रीव नामक असुर, हजार रथांना जोडून, शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करण्याच्या उद्देशाने आपला रथ पुढे चालवत होता. समोर एक वराह उभा होता, त्याने हजार प्रत्यंचा असलेला महान धनुष्य धरला होता, जणू पर्वतावर नवे अंकुर फुटले आहेत असे वाटावे. गाढव, गर्वाने फुगून, रागाने डोळ्यातून अश्रू ढाळत होता; त्याचे दात, ओठ, डोळे थरथरत होते, आणि तो युद्धाची उत्कंठा बाळगून उभा होता. त्वष्टृ नावाचा बलाढ्य असुर, आपल्या विशेष बनवलेल्या उग्र हत्तीवर आरूढ होऊन, असुर सैन्याची मांडणी करत होता. विप्रचित्तीचा पुत्र श्वेत, पांढऱ्या कुंडलांनी सजलेला, पांढऱ्या पर्वतासारखा भासत होता, आणि तो युद्धाच्या दिशेने तोंड करून उभा होता. बलीचा पुत्र अरिष्ट, पर्वतशिलांचा प्रख्यात धारक, पृथ्वी आणि पर्वत हादरवत युद्धाच्या दिशेने उभा होता. किशोर, अत्यंत उत्साहाने, ‘किशोर’ म्हणून ओळखला गेला; आणि दानवांनी आपल्या सैन्यासह योग्य रचनेत स्वतःला सज्ज केले. दैत्य सैन्याच्या मध्यभागी, लांबा नावाचा योद्धा, उगवत्या सूर्याप्रमाणे, नव्या ढगासारखा, गडद वस्त्रांनी सुशोभित होऊन प्रकट झाला. स्वरभानु, दैत्यांच्या रचनेत प्रवेश करून, धुक्यातील सूर्याप्रमाणे चमकत होता. त्याच्या तोंडात, दातात, ओठात, डोळ्यात शस्त्रे धरून, तो युद्धासाठी सज्ज झाला होता. तो महान ग्रह दैत्यांच्या समोर उभा राहून हसला; इतर काही घोड्यांवर, काही हत्तीवर आरूढ झाले होते. काही सिंह, वाघ, वराह, अस्वल यांच्यावर, काही गाढव, उंट यांच्यावर, तर काही जंगली प्राण्यांवर आरूढ झाले होते. इतर काही दैत्य पायदळात होते, भयंकर आणि विकृत चेहऱ्याचे; काही एक पायाचे, काही अर्ध्या पायाचे, आणि ते युद्धाच्या उत्कटतेने नाचत होते. अनेकांनी आपल्या तळव्यांवर प्रहार केला, काहींनी जोरात फुंकर दिली; दानवांचे प्रमुख वाघाच्या गर्जनेसारखा प्रचंड आवाज करत होते. त्यांच्या हातात उग्र गदा, लोखंडी मूसळे, दगड, मुसळे होते; ते आपल्या गदाप्रमाणे हातांनी देवांना धमकावत होते. त्यांनी फासे, भाले, गदा, भाले, शृंखला, कुऱ्हाडी, शतशिर आणि अनेक धारांचे गदा हाताळत होते. पर्वतशिखरे, दगड, उत्कृष्ट लोखंडी गदा, चक्रे यांचा वापर करून दैत्य सेनापती आपल्या सैन्याला आनंदित करत होते. संपूर्ण दैत्यसेना युद्धाच्या उन्मादाने भरून देवांना सामोरे उभी राहिली, जणू वादळी ढगांचा समूहच. हजारो दैत्यांची ती अद्भुत सेना वारा, अग्नी, पर्वत, ढग, पाणी यांच्या घनतेसारखी होती, आणि युद्धाच्या वेडाने ती प्रचंड लाटेसारखी पुढे सरकत होती. हे सूर्यपुत्रा, तू दैत्य सैन्याचा विस्तार ऐकला; आता ऐक देवांच्या वैष्णव सैन्याचा विस्तार. आदित्य, वसु, रुद्र, बलवान अश्विनीसह त्यांच्या सैन्या आणि सेवकांनी योग्य रचनेत स्वतःला सज्ज केले. पुरुहूत, जगाचा अधिपती, सर्व देवांचा नेता, हजार डोळ्यांचा, दिव्य हत्तीवर पुढे आरूढ झाला. मध्यभागी त्याचा रथ होता, तो पक्ष्यांपैकी श्रेष्ठ हंसांनी ओढलेला, सुंदर चाक आणि पाय असलेला, सुवर्ण वज्रांनी सजलेला. त्याच्या मागे हजारो देव, गंधर्व, यक्ष यांच्या फौजा, तेजस्वी सल्लागारांसह, ब्रह्मर्षींच्या स्तुतीने त्याचा पाठलाग करत होत्या. वज्राच्या गडगडाटासह आणि वीजेच्या गर्जनेसह जे मेघ उठतात, तसेच जणू इच्छेनुसार हालणारे पर्वत एकत्र जमले आहेत, असे दृश्य दिसत होते. यमावर आरूढ होऊन, तो पुण्यवान प्रभू संपूर्ण जगात संचार करतो; यज्ञकर्मात ब्राह्मण त्याची स्तुती करतात, तो विधीच्या अग्रभागी उभा असतो. स्वर्गात, इंद्र आपल्या अनुयायांसह जात असताना, दिव्य नगारे वाजतात आणि शेकडो सुंदर अप्सरा नृत्य करतात. सर्पध्वजाने सुशोभित, हजार घोड्यांना जोडलेला, तो मन आणि वाऱ्याच्या वेगाने धावतो. तो उत्कृष्ट रथ मातलीने झाकलेला असतो; सर्व बाजूंनी घेरलेला, जणू मेरू पर्वत सूर्यप्रभेने वेढलेला आहे. यम, आपला दंड उंचावून, काळाने बांधलेली गदा घेऊन देवांच्या सैन्यात उभा राहिला आणि आपल्या गर्जनेने असुरांना भयभीत केले. चार महासागरांनी जोडलेला, सर्पांना चाटणारा, शंख आणि मोत्यांच्या कंकणांनी सजलेला, तो जलस्वरूप धारण करतो. काळफास उंचावून, चंद्रासारख्या घोड्यांवर, वाऱ्यासारखा वेगवान आणि जलासारखा आकार घेऊन, तो असंख्य लीला करतो. पांढऱ्या, झळाळत्या वस्त्रात, प्रवाळासारख्या चमकणाऱ्या कंकणात, रत्नासारख्या काळ्या शरीराचा तो श्रेष्ठ, देवांचा भार वाहतो. वरुण, फास धरून, देवांच्या सैन्यात उभा राहिला, युद्धाच्या सीमेला इच्छित होता, जणू किनारा फोडून समुद्रच. यक्ष, राक्षस, गुह्यक यांच्या सैन्यासह, धनाचा अधिपती, शक्तिशाली, शंख आणि कमळाने सुशोभित झाला होता. तो तेजस्वी राजांचा राजा, हातात गदा घेऊन प्रकट झाला; धनाचा अधिपती, रथयोध्दा, दिव्य पुष्पकरथात उभा राहिला.