सूर्यपुत्रा, ब्रह्मदेवाने जेव्हा सृष्टीची निर्मिती केली, तेव्हा शुभ ताऱ्यांचा समूह रोहिणीपासून सुरू होतो, लक्ष्मी, मरुत्वती, साध्या आणि पुण्यशाली विश्वेशा यांचा विचार केला गेला. सरस्वती देवीसुद्धा पूर्वी ब्रह्मदेवांनी निर्माण केली होती. या पाच स्त्रिया, हे राजन्, श्रेष्ठ देवतांसाठी अत्यंत उत्तम समजल्या जातात. ब्रह्मदेव, सर्व कर्मांना जाणणारे, यांनी शुभ आणि धर्मशील सौंदर्यवती पत्नी दिली, जिला इच्छेनुसार कोणतेही रूप धारण करण्याची शक्ती होती. ही देवी, अनुकूल वृत्तीची आणि सुरभी नावाने ओळखली जाणारी, ब्रह्मदेवांकडे गेली. त्यानंतर, जगांनी पूजित असलेल्या ब्रह्मदेवांनी तिच्याशी एकरूपता साधली. सृष्टीच्या हेतूसाठी आणि गायींच्या कल्याणासाठी, त्या श्रेष्ठ सुरभीपासून धूरासारख्या विशाल पुत्रांचा जन्म झाला. हे पुत्र रात्र आणि संधिप्रकाशातील मेघांसारखे काळसर, प्रखर तेजस्वी होते. त्यांनी रडत, धावत आणि ब्रह्मदेवांना दोष देत ओरडले. त्यांच्या रडण्यामुळे आणि धावण्यामुळे त्यांना 'रुद्र' असे नाव मिळाले. त्यांच्यात तिसरे होते निरृति, शंभू आणि अपराजित. मृगव्याध, कपर्दी, दहन, ईश्वर, अहिर्बुध्न्य, venerable कपाली आणि पिंगळा हेही त्यात होते. हे सर्व रुद्र, प्रचंड तेजस्वी सेनापती, एकूण अकरा रुद्र म्हणून ओळखले जातात. सुरभीपासूनच गायी आणि यज्ञांचे अधिपतीही उत्पन्न झाले. सुरभीपासून उत्तम शक्ती, अमर्याद आणि अक्षय गायी, मेंढ्या, हंस आणि श्रेष्ठ अमृतही निर्माण झाले. सुरसा या पुण्यवतीपासून उत्कृष्ट औषधी वनस्पती उत्पन्न झाल्या. धर्मापासून लक्ष्मी आणि कामाचा जन्म झाला, तर साध्येपासून साध्यगण जन्मले. भव, प्रभव, ईश, असुरांचा संहारक, अरुण, आरुणी, विश्वावसु, बळ आणि ध्रुव हे त्यात होते. हविष्य, वितान, विधान, शमित, वत्सर, भूती आणि सर्व असुरांचा संहार करणारा हेही जन्मले. सुपर्वाण, बृहद्कांती, जगात पूज्य साध्यगण आणि वासवाच्या पाठोपाठ असणाऱ्या देवीने देवांचा जन्म दिला. पहिला होता वर, दुसरा अक्षय ध्रुव, तिसरा विश्वावसु, चौथा सोमराज. त्यानंतर, तिच्या शक्तीनुसार, यमाचा जन्म झाला; सातवा वायु, आठवा निरृति, आणि वसुगण. धर्मापासून ही संतती सुदेवीपासून जन्मली; आणि विश्वादेवीपासून धर्माने विश्वेदेवांचा जन्म केला, असे सांगितले जाते. दक्ष, बलवान पुष्करस्वान, चाक्षुष मनु, मदु आणि महान सर्प यांचा जन्म झाला. विश्रांतक, तरुण आणि विश्रांत देहाचा, विश्कंभ, कीर्तीमान, आणि सूर्याप्रमाणे तेजस्वी गरुड यांचा जन्म झाला. विश्वेदेवीच्या मातेकडून विश्वेदेव जन्मले; मरुत्वतीकडून मरुत्वतचे पुत्र, हे देव जन्मले. अग्नि, डोळा, सूर्य, तेज, सावित्र, मित्र, अमर, बाणांचा वर्षाव करणारा, सुकरष आणि बलवानही त्यात होते. विराज, वाणी, विश्वावसु, मती, अश्वमित्र, चित्ररश्मी, निषधन हेही जन्मले. हूयंत, वाडव, चारित्र, मंदपन्नाग, बृहंत, बृहद्रूप आणि पूतनानुगा यांचा समावेश होता. मरुत्वतीने पूर्वी या मरुतगणांना जन्म दिला; अदितीने कश्यपापासून बारा आदित्यांना जन्म दिला. इंद्र, विष्णु, भग, त्वष्टा, वरुण, अर्यमन, रवि, पूषा, मित्र, धनद, धाता आणि पर्जन्य हे आदित्यगण. हे बारा आदित्य स्वर्गातील सर्वश्रेष्ठ रहिवासी आहेत; आणि सरस्वतीपासून आदित्याचे दोन उत्तम पुत्र जन्मले, जे तप आणि धर्मात श्रेष्ठ, स्वर्गातही पूज्य होते. दनुने दानवांना, दितीने दैत्यांना जन्म दिला. काळा हिने कालकेय असुरांना जन्म दिला; सुरसाने अपार शक्तीचे, अल्पायुष्य रोगरूपी पुत्र जन्मास घातले. सिंहिका ही ग्रहांची माता झाली; मुनी हे गंधर्वांचे पितर; ताम्राने पुण्यशाली अप्सरांचा जन्म केला. क्रोधेपासून सर्व जीव आणि पिशाच्च, यक्षगण आणि राक्षस यांचा जन्म झाला. चार पायांचे प्राणी आणि सुगंधी गायी, सुपर्ण आणि पक्षी, हे विनतेकडून जन्मले. कद्रू देवीपासून सर्व पर्वत आणि सर्प जन्मले. अशा प्रकारे, हे शत्रुनाशक, सर्व जग वाढले. नंतर, राजन्, महान आत्म्याचा पौष्कराचा अवतार प्रकट झाला. पौष्कराचा हा अवतार मी, द्वैपायन, तुला सांगितला आहे. पुरातन पुरुष, विष्णु, हरि, प्रभू यांच्या या कथा, श्रेष्ठ ऋषींनी प्रशंसित केल्या आहेत, आणि मी तुला क्रमाने सांगितल्या. जो कोणी या श्रेष्ठ पुराणाचे पवित्र काळात श्रद्धेने श्रवण करतो, तो कामनारहित होऊन विविध लोकांना प्राप्त करतो आणि स्वर्गसुख भोगतो. जो पुरुष कृष्णाला दृष्टी, मन, वाणी आणि कृती या चारही प्रकारांनी संतुष्ट करतो, त्याच्यावर कृष्ण प्रसन्न होतो. राजा राज्यसत्ता मिळवतो, गरीब उत्तम संपत्ती मिळवतो, अल्पायुष्य असणारा दीर्घायुष्य मिळवतो, पुत्राची इच्छा असणारा पुत्रप्राप्ती करतो. यज्ञ, वेद, इच्छित वस्तू आणि विविध तपस्यांचे फळ मिळते; विष्णूभक्त विविध पुण्य आणि संपत्ती प्राप्त करतो. कोणतीही इच्छा असो, जो पुरुष सर्व काही सोडून हरिच्या या पौष्करकाचे पठण करतो, त्याला सर्व काही प्राप्त होते. राजाधिराज, त्याला कधीच दु:ख मिळत नाही; महान आत्म्याच्या या पौष्करक नावाच्या अवताराची कथा मी तुला, सर्वात भाग्यशाली, व्यासापासून ऐकलेली, सांगितली आहे.