दिवस आणि रात्रीच्या बदलामुळे पाण्यांना तांबूस छटा येते; सूर्यास्त झाल्यावर पाणी पुन्हा दिवसात विलीन होते. त्यामुळे रात्री पाणी पांढरे आणि चमकदार दिसते, आणि हा क्रम पृथ्वीच्या उत्तर व दक्षिण भागात घडतो. येथे सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी, दिवस आणि रात्र या पाण्यात प्रवेश करतात; आणि जो सूर्य तेजाने चमकतो, तो आपल्या किरणांनी पाणी शोषून घेतो. तो प्रखर अग्निरूप सूर्य, ज्याला हजार पाय आहेत आणि जो लाल रंगाच्या घड्यासारखा दिसतो, तो आपल्या हजार मार्गांनी सर्व बाजूंनी पाणी खेचतो. नद्या, समुद्र, सरोवरे आणि विहिरीतील पाणी—त्याच्या हजारो किरणांनी गारवा, पाऊस आणि उष्णता निर्माण होते. यातील चारशे मार्ग विविध प्रकारचे पाणी बाहेर टाकतात—काही चंदनासारखी सुवासिक, काही शुद्ध, काही चिन्हांकित, आणि काही चेतनावान. पाऊस निर्माण करणारे सर्व किरण अमर आणि जीवनदायी असतात; हे गारव्यापासून उत्पन्न होतात, आणि त्यांच्यातील तीस किरण परस्पर जोडलेले मानले जातात. सूर्याचे सर्व किरण चंद्र, तारे आणि ग्रहांनी शोषले जातात. त्यात काही मध्यवर्ती, काही आनंददायक आणि गारवा निर्माण करणारे; काही पांढरे, काही दिशा, काही गायी, आणि काही सर्व सृष्टीचे सर्जक आहेत. ही सर्व तीस किरण, ज्यांना पांढरे म्हणून ओळखले जाते, उष्णता निर्माण करतात; हे सर्व मानव, देव आणि पितर यांना पोषण देतात. मनुष्य वनस्पतींनी, पितर तर्पणाने, आणि सर्व देव अमृताने या किरणांनी नेहमी तृप्त होतात. वसंत आणि उष्ण ऋतूमध्ये सूर्य हळूहळू तीन किरणांनी ताप देतो; पावसाळा आणि शरद ऋतूमध्ये तो चार किरणांनी पाऊस पाडतो. हिवाळा आणि शिशिर ऋतूमध्ये पुन्हा तीन किरणांनी हिम सोडतो; वनस्पतींना बळ देतो आणि पुन्हा अमृत व तर्पण देतो. सूर्य तीन ऋतूंमध्ये तीन किरणांनी अमरत्व देतो; अशा प्रकारे सूर्याचे हजारो किरण विश्वातील कार्ये साध्य करतात. हे हजारो किरण ऋतू आणि महिन्यांनुसार अनेक प्रकारे विभागले जातात; म्हणूनच हे तेजस्वी, प्रकाशमान वर्तुळ विश्व म्हणून ओळखले जाते. हे वर्तुळ तारे, ग्रह आणि चंद्र यांचे आधार आणि गर्भस्थान आहे; सर्व नक्षत्रे व ग्रह सूर्यापासूनच उत्पन्न झालेले मानले जातात. सुषुम्ना हा सूर्याचा किरण आहे, ज्यामुळे कमी होत चाललेला चंद्र वाढतो; हरिकेश हा समोर असून तो तारकांचा जन्म करणारा आहे. दक्षिणेला विश्वकर्मा हा किरण बुध ग्रहाला पोषण देतो; पश्चिमेला विश्वावसु असून तो शुक्राचा जन्म करणारा आहे. पोषण करणारा किरण मंगळाचा जन्म करणारा आहे, आणि सहावा अश्वभू नावाचा किरण गुरुचा जन्म करणारा आहे. पुन्हा, शनीला पोषण देणारा किरण सुराट नावाचा आहे; आणि तो कधीही कमी होत नाही, म्हणून त्यांना तारे म्हणतात. हे क्षेत्रे किरणांनी सूर्याजवळ जातात; सूर्य त्यांना स्वीकारतो, म्हणून त्यांना तारे म्हणतात. जे या लोकातून त्या लोकात गेले, ज्यांचे आत्मा पुण्यवान आहेत, त्यांना तारका असे म्हणतात कारण ते इतरांना तारतात, आणि शुक्लिका कारण त्यांच्या शुभ्रतेमुळे. सर्व दैवी, पृथ्वीवरील आणि वंशज असणाऱ्यांमध्ये, सूर्याला त्याच्या प्रखर उष्णतेमुळे सूर्य असे नाव मिळाले आहे. ‘स्रवति’ या धातूचा अर्थ प्रवाह आणि गती असा आहे; प्रवाह आणि तेजामुळे त्याला सविता म्हणून ओळखले जाते. ‘चंद’ या धातूचे अनेक अर्थ आहेत; तो शुभ्रता, अमरत्व, गारवा आणि आनंद यासाठी मुख्य आहे. सूर्य आणि चंद्राच्या तेजस्वी, आकाशात चमकणाऱ्या, जल व प्रकाशयुक्त, पांढऱ्या, सुंदर आणि घड्याच्या आकाराच्या गोल गोलकांमध्ये हे सर्व वास करतात. या सर्व ठिकाणी कर्माधिष्ठित देव वसतात; प्रत्येक मन्वंतरात ऋषी, सूर्य, ग्रह व इतरही तसेच वसतात. ही देवांची घरे, स्थानें म्हणून ओळखली जातात; सूर्याने सौर स्थानात प्रवेश केला आणि चंद्रानेही चंद्रमय स्थानात प्रवेश केला. शुक्राने त्याच्या तेजस्वी सोळा-पात्यांच्या स्थानात प्रवेश केला; गुरुने विशाल स्थानात, मंगळाने लाल स्थानात प्रवेश केला. शनीने शनीच्या स्थानात आणि बुधाने बुधाच्या स्थानात प्रवेश केला; भानू आणि स्वरभानू यांनी त्यांच्या त्यांच्या स्थानात प्रवेश केला. सर्व तारे व अतारे यांनी त्यांच्या स्थानात प्रवेश केला; हे तेजस्वी, पुण्यवान स्थानें देवांचे घरे म्हणून ओळखली जातात. ही स्थानें सृष्टीच्या प्रलयापर्यंत टिकतात; प्रत्येक मन्वंतरात हीच दैवी स्थानें असतात. देव स्वतःच्या ओळखीने या स्थानात पुन्हा पुन्हा वास करतात; जे गेले आहेत ते गेलेल्यांसोबत राहतात, आणि जे येणारे आहेत ते येणाऱ्यांसोबत राहतात. स्थानात वास करणारे वर्तमान देवांसह चालू राहतात; सूर्यदेव विवस्वान हे अदितीचे आठवे पुत्र आहेत. तेजस्वी, धर्मनिष्ठ चंद्रदेव यांना वसु म्हणतात; शुक्र हा दैत्य, भृगुवंशीय आणि असुरांचा पुरोहित आहे. गुरु, महान तेजस्वी, हे देवांचे गुरु व अंगिरसांचे पुत्र आहेत; बुध, मोहक, चंद्राचा पुत्र म्हणून ओळखला जातो. शनी, विकृत रूपाचा, संज्ञा आणि विवस्वानचा पुत्र आहे; अग्नि विकेशीपासून उत्पन्न झाला आणि तो मंगळाचा तरुण अधिपती आहे. दक्षाच्या कन्या, ज्यांना तारकांची नावे आहेत, त्यांच्या त्यांच्या क्षेत्रात स्मरणात आहेत; स्वरभानू, सिंहिकेचा पुत्र, हा जीवांना एकत्र करणारा असुर आहे. चंद्र, सूर्य, ग्रह आणि तारे यांच्यात अधिष्ठान देवता सांगितल्या गेल्या आहेत; ही स्थानें आणि त्यातील वास करणारे देव असे सांगितले गेले आहे. पांढरे, अग्निसारखे, दिव्य, हजार किरण असलेले विवस्वानचे स्थानही हजार किरणांचे, अपरिमित आणि प्रकाशमय आहे. दिशांचे स्थान, रमणीय, सूर्याच्या किरणांच्या घरात स्थित आहे; सोळा किरण असलेला शुक्र, जलमय देवता म्हणून ओळखला जातो.