रात्रनिर्मात्या चंद्राचा उजळलेला भाग हळूहळू कमी होतो आणि काळा भाग वाढू लागतो; दिवसांची गती अशीच चालू राहते, जसे देव रात्रीचा अमृत पितात. अर्धा महिना अमृत पिऊन, अमावास्येच्या दिवशी देव आपली जागा सोडतात आणि त्या वेळी पितर अमावास्येच्या रात्री चंद्राकडे येतात. पंधराव्या दिवशी, चंद्रात थोडेसे अमृत शिल्लक असते; त्याच्या दुसऱ्या दिवशी, शेवटच्या दिवशी, पितर पुन्हा त्याचा आस्वाद घेतात. दोन पक्षांच्या कालावधीत पितर अमृत पितात, आणि जे शिल्लक राहते, ते अमावास्येच्या दिवशी चंद्राच्या किरणांमधून अमृत स्वरूपात मुक्त होते. अर्धा महिना पूर्ण झाल्यावर, पितर अमृत घेतल्यावर, सौम्य, बर्हिषद आणि अग्निष्वात्त नावाचे पितर अमृतासह निघून जातात. त्याचबरोबर, काव्य नावाचे पितर आणि पाच वर्षांच्या काव्य पितर, हे सर्व, द्विजांनो, अमृत ग्रहण करतात. सौम्य पितर हे महान तपस्वी आहेत, आणि सौम्य बर्हिषदही तसेच; तीन अग्निष्वात्त पितर त्यांच्या वंशात स्थापन झाले आहेत, हे द्विजांनो. पंधराव्या दिवशी पितर चंद्राचा भाग पितात; तो भाग कमी होत जातो, आणि तोच पंधरावा भाग मानला जातो. अमावास्येच्या दिवशी, दुसरा भाग त्या काळात भरून जातो; पक्षाच्या सुरुवातीला चंद्र वाढतो आणि कमी होतो, आणि सोळाव्या दिवशी चंद्र लुप्त होतो. सूर्यामुळेच चंद्रात वाढ आणि घट होते. आता मी सांगतो, तारका आणि ग्रहांचे रथ, आणि राहूचा रथ; नंतर, सोमपुत्राचा तेजस्वी, चमकणारा रथ. त्याला दहा पिवळसर घोडे जुंपले आहेत, जे वाऱ्यासारखे वेगवान आहेत: पांढरे, पिवळे, ठिपकेदार, निळे, काळे आणि लालसर. पांढरे, हिरवे, छांदलेले आणि रंगीबेरंगी—हे दहा उत्तम घोडे, वाऱ्यापासून उत्पन्न झालेले, त्याला जुंपले आहेत. मग, मंगळाचा रथ आठ प्रकारांचा आणि सुवर्णाचा आहे, आठ लाल घोडे, ध्वजांसह, अग्निपासून जन्मलेले, त्याला ओढतात; तो युवक सरळ, तिरपा आणि उलट दिशेने जातो. पुढे, विद्वान अंगिरस, दैवी गुरु बृहस्पती, सुवर्ण रथात, फिकट घोड्यांनी ओढला जातो. आठ घोडे आणि ध्वजांसह, अग्नीपासून जन्मलेले, तो एका राशीत वर्षभर राहतो आणि स्वतःच्या मार्गाने जातो. आठ घोडे आणि ध्वजांसह, अग्नीसारखे, वेगवान भर्गव त्या रथात प्रवास करतो. मग शनि, वेगवान आणि शक्तिशाली, काळ्या लोखंडी रथात, घोड्यांनी ओढला जातो. स्वर्भानूच्या रथाला आठ काळे, वेगवान, तीक्ष्ण दातांचे घोडे, अंधाराच्या रथात जुंपले आहेत. राहू, आदित्यांमध्ये राहून, चंद्राच्या पक्षांमध्ये चंद्राकडे येतो; पक्षाच्या शेवटी, तो चंद्राकडून सूर्याकडे, आणि सूर्याकडून अंधाराकडे जातो. नंतर, केतुमतचे आठ घोडे, वाऱ्यासारखे वेगवान, शरीराने पातळ आणि भयानक, तांदळाच्या धुरासारखे रंगाचे, त्याला जुंपले आहेत. हे ग्रहांचे घोडे आणि त्यांचे रथ, मी सांगितल्याप्रमाणे; हे सर्व ध्रुवाला बांधलेले आहेत, वाऱ्याच्या दोऱ्यांनी गाठलेले. हे सर्व, वाऱ्याच्या अदृश्य दोऱ्यांनी बांधलेले, क्रमाने ग्रहांना फिरवतात. अशा प्रकारे बांधलेले, चंद्र, सूर्य आणि ग्रह आकाशात फिरतात, जोपर्यंत तारकांचा समूह ध्रुवाच्या मागे चालतो. जसे नदीत लाकूड प्रवाहाने वाहते, तसेच आकाशातील वायूच्या शक्तीने दिव्य लोकांचे निवासस्थान हलते; म्हणून, आकाशात वाहणारे हे देवांचे निवासस्थान म्हणून ओळखले जाते. जितक्या तारका आहेत, तितक्या त्याच्या किरणा; सर्व ध्रुवाला बांधलेल्या, फिरतात आणि इतरांना फिरवतात. जसे तेल लावलेल्या चाकाचा फिरता आणि इतरांना फिरवता, तसेच वाऱ्याने बांधलेले तेजस्वी ग्रह पूर्णपणे फिरतात. ते वाऱ्याने चालवलेल्या अग्निकांडाच्या चाकासारखे हालतात; वाऱ्यानेच त्यांना प्रवाहित केले जाते, म्हणून त्याला प्रवाह म्हणतात. अशा प्रकारे, ध्रुवावर नियुक्त केलेला तेजस्वी समूह फिरतो; हेच आकाशातील शिशुमाराच्या नक्षत्रातील तारा-स्तंभ, म्हणजेच ध्रुव आहे. दिवसा केलेल्या पापांना, रात्री शिशुमाराच्या शरीरात राहणाऱ्या तारा पाहतात आणि त्याचे पाप मुक्त करतात. वर्षे पाहून, प्रत्येकजण तेवढेच आयुष्य जगतो; शिशुमाराच्या सर्व विभागांचे स्वरूप जाणून. शिशुमाराचा वरचा जबडा उत्तानपाद, खाली यज्ञ; डोक्यावर धर्म स्थापन आहे. हृदयात नारायण, पुढच्या पायांवर साध्य आणि अश्विनी, मागच्या मांडीवर वरुण आणि अर्यमान. जननेंद्रियावर वर्ष, गुदद्वारावर मित्र; शेपटावर अग्नी, महेंद्र, मरीची, कश्यप आणि ध्रुव. हा तारा-स्तंभ, जो न सेट होतो, न उदय होतो, नक्षत्रांसह, चंद्र, सूर्य, ग्रह आणि तारकांसह. सर्वजण, त्याच्याकडे तोंड करून, आकाशात चाकासारखे उभे आहेत; ध्रुवाने स्थापन केलेले, आणि ते फक्त ध्रुवाची प्रदक्षिणा करतात. ते सर्व देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या ध्रुवाभोवती फिरतात, जो आकाशात स्तंभासारखा स्थिर आहे; अग्नीध्र आणि कश्यप लोकांसाठी तोच सर्वोच्च ध्रुव आहे. तोच तारा-चक्र घेऊन मेरूच्या टोकांमध्ये, त्याच्या शिखरावर, खाली ओढतो, मेरूवर दृष्टि ठेवून, गोलाकार फिरतो. तुम्ही जे काही विचारले, ते सर्व मी ऐकले; देवांचे निवासस्थान कसे असते? पुन्हा तेजस्वी ग्रहांचे वर्णन करा. मी हे सर्व स्पष्ट करतो—सूर्य आणि चंद्राचा मार्ग, आणि देवांचे निवासस्थान कसे असते, जसे सूर्य आणि चंद्रासाठी आहे. अग्नीच्या पहाटे, रात्री, ब्रह्माच्या द्वारे, ज्याचा आरंभ अप्रकट आहे, हे अव्यक्त जग अस्तित्वात होते, रात्रीच्या अंधाराने आच्छादित.