पूर्वीच्या काळात, त्या लोकांसाठी वेळेचा काही अर्थ नव्हता, ना शिक्षा होती, ना शिक्षादाता. त्यांनी धर्म जाणून, आपापल्या कर्तव्यांनी एकमेकांचे रक्षण केले. कुश नावाचा एक महान गोलाकार द्वीप आहे, जो नद्या, जलाशय आणि ढगांसारख्या पर्वतांनी वेढलेला आहे. हा द्वीप विविध प्रकारच्या खनिजांनी सजलेला आहे, रत्न आणि प्रवाळांनी शोभायमान आहे, आणि सुंदर, आकर्षक प्रदेशांनी भरलेला आहे. सर्वत्र फुलांनी आणि फळांनी भरलेली झाडे आहेत, संपत्ती आणि धान्याची नेहमीच विपुलता आहे, आणि द्वीप सर्व बाजूंनी मौल्यवान रत्नांनी वेढलेला आहे. या द्वीपाच्या चारही बाजूंनी अनेक प्रकारचे पाळीव आणि वन्य प्राणी आहेत. आता, कुश द्वीपाबद्दल मी तुम्हाला क्रमाने आणि संक्षिप्तपणे सांगतो. तिसरा द्वीप म्हणजेच कुश द्वीप, जो पूर्णपणे क्षीरसागराने वेढलेला आहे, याचे मी पूर्ण वर्णन करतो. कुश द्वीपाचा आकार शाक द्वीपापेक्षा दुप्पट आहे. येथेही सात पर्वत आहेत, जे रत्नांचे स्त्रोत म्हणून प्रसिद्ध आहेत. या पर्वतांमध्ये रत्नधारी पर्वत आणि नद्या आहेत; त्यांची नावे ऐका—प्रत्येकाचे दोन नावे आहेत, जसे शाक द्वीपात होते. पहिला पर्वत सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आहे, त्याचे नाव कुमुद आणि विद्रुमोच्चय असेही आहे. दुसरा पर्वत उन्नत नावाने प्रसिद्ध आहे, त्याच्या शिखरांवर सर्व धातू आहेत आणि तो खडकांनी आच्छादित आहे. त्याला हेमा पर्वत असेही म्हणतात, त्याचे शिखर ओरपिमेंटचे आहेत आणि तो द्वीपाच्या चारही बाजूंनी वर्तुळाकार आहे. तिसरा पर्वत बलाहक आहे, ज्याचे शिखर नैसर्गिक काजळाने बनलेले आहे; त्याला द्युतिमान असेही नाव आहे. चौथा पर्वत द्रोण आहे, जिथे विशल्यकरणी आणि मृतसंजीवनीसारख्या औषधी वनस्पती वाढतात. हा पर्वत पुष्पवान म्हणूनही ओळखला जातो. पाचवा पर्वत कंक आहे, जो सारांनी भरलेला आहे, आणि त्याला कुशेशय असेही म्हणतात; हा पर्वत दिव्य फुलांनी, फळांनी आणि औषधी वनस्पतींनी युक्त आहे. सहावा पर्वत महिषा आहे, जो ढगासारखा दिसतो; त्याला हरि म्हणूनही ओळखले जाते. सातवा पर्वत म्हणजे अग्नी, त्याला महिषा म्हणतात; हा पर्वत पाण्यापासून उत्पन्न झाला आहे, आणि त्याचे शिखर ककुद्मान म्हणून प्रसिद्ध आहे. मंदार हा शुभ पर्वत आहे, जो सर्व तत्त्वांनी बनलेला आहे; 'मंद' हे तत्त्व गुप्त गोष्टी उघड करते. जलांना फाडतो म्हणून त्याला मंदार म्हणतात; येथेच इंद्र अनेक रत्नांचे रक्षण करतो. इंद्राने प्रजापतीला घेऊन प्राण्यांना वाटप केले; त्यात आतल्या आधाराला दुहेरी स्वरूप आहे, असे सांगितले जाते. अशा प्रकारे कुश द्वीपातील सात पर्वतांचे वर्णन झाले; आता मी त्यातील सात प्रदेशांची माहिती देतो. कुमुद पर्वताचा प्रदेश श्वेत म्हणतात; उन्नत पर्वताचा प्रदेशही तसेच, पण त्याला लोहित म्हणतात. वेणुमंडलक असेही नाव आहे. बलाहक पर्वताचा प्रदेश जिमूत आहे, त्याची स्वत:ची एक रूप आहे. द्रोण पर्वताचा प्रदेश हरिका म्हणतात, आणि लवण असेही नाव आहे. कंक पर्वताचा प्रदेश ककुन म्हणतात, आणि धृतिमत असेही त्याचे नाव आहे. महिषा पर्वताचा प्रदेश महिषा आणि प्रभाकर असेही ओळखला जातो. ककुद्मिन पर्वताचा प्रदेश कपिल म्हणून प्रसिद्ध आहे. या सात पर्वत आणि सात प्रदेश, प्रत्येक वेगळा आहे; आता त्यांच्या नद्यांची माहिती घ्या. प्रत्येक प्रदेशात सात नद्या आहेत, त्याही दोन नावांनी ओळखल्या जातात, आणि त्या सर्व पवित्र जल आहेत. धूतपापा ही एक नदी आहे, आणि योनि असेही नाव आहे; दुसरी नदी सीता आहे, तिला निशा असेही म्हणतात. तिसरी नदी पवित्रा आहे, आणि वितृष्णा असेही नाव आहे. चौथी नदी ह्लादिनी आहे, तिला चंद्रभा असेही म्हणतात. विद्युत्चा ही पाचवी आहे, आणि शुक्ला असेही नाव आहे. पुण्ड्रा ही सहावी आहे, आणि विभावरी असेही म्हणतात. महती ही सातवी आहे, तिला धृति असेही नाव आहे. या नद्यांमधून शेकडो-हजारो अन्य नद्या उत्पन्न होतात. या नद्या त्या ठिकाणी वाहतात जिथे इंद्र पर्जन्य करतो. अशा प्रकारे कुश द्वीपाची व्यवस्था सांगितली आहे. शाक द्वीपाचा विस्तार सांगितला आहे, तो शाश्वत आहे; कुश द्वीप तूप आणि जलाच्या समुद्राने वेढलेला आहे. सर्व बाजूंनी हा महान द्वीप चंद्रासारखा गोलाकार आहे; रुंदी आणि परिघाने तो दूधाच्या समुद्राच्या दुप्पट आहे. आता मी क्रौंच द्वीपाचे वर्णन करतो; त्याचा विस्तार कुश द्वीपाच्या दुप्पट आहे. क्रौंच द्वीप तूप आणि जलाच्या समुद्राने पूर्णपणे वर्तुळाकार, चाकाच्या कडेसारखा वेढलेला आहे. त्या द्वीपात प्रमुख पर्वत आहेत; देवना नावाचा पर्वत आहे, त्याच्या पलीकडे गोविंद नावाचा पर्वत आहे. गोविंदाच्या पलीकडे क्रौंच हा पहिला पर्वत आहे; त्याच्या पुढे पावनक, आणि त्याच्या पुढे अंधकारक पर्वत आहे. अंधकारकाच्या पुढे देवावृत नावाचा पर्वत आहे; त्याच्या पुढे पुण्डरीक हा महान पर्वत आहे. हे क्रौंच द्वीपाचे सात पर्वत आहेत, जे रत्नांनी बनलेले आहेत; प्रत्येक वर्ष पर्वताचा विस्तार मागील पर्वताच्या दुप्पट आहे. अशा प्रकारे, या पवित्र द्वीपांचे, पर्वतांचे, प्रदेशांचे आणि नद्यांचे वर्णन झाले.