पूर्व दिशेतील विविध लोकांची माहिती अगदी आदरपूर्वक सांगितली आहे: प्राग्ज्योतिष, पुंड्र, विदेह, ताम्रलिप्तक, शाल्व, मगध आणि गोनर्द या पूर्वेकडील प्रदेशातील विविध जाती आहेत. या लोकांपलीकडे दक्षिण दिशेत पांड्य, केरळ, चोल आणि कुल्य लोक वसलेले आहेत. तसेच सेतुक, सुतिक, कुपथ, वजिवसिक, नवराष्ट्र, महिषिक आणि सर्व कालींग लोक दक्षिणेकडील प्रदेशात आहेत. करुष आणि ऐशिक, अटव्य, शबर, पुलिंद, विंध्यपुषिक, वैदर्भ आणि दंडक हेही दक्षिणेकडील लोक आहेत. कुल्य आणि सिरला, रूपस आणि तपस, तसेच सर्व तैत्तिरिक आणि करस्कार हेही त्या प्रदेशातील आहेत. वासिक्य आणि इतर, नर्मदा नदीच्या दोन काठांमध्ये राहणारे, भरुकच्छ, समहेय आणि सरस्वत हेही त्या भागातील आहेत. पश्चिमेकडील प्रदेशात कच्छिक, सौराष्ट्र, अनर्त आणि अर्बुद हे लोक आहेत. आता विंध्य प्रदेशातील लोकांची माहिती ऐका: मालव, करुष, मेकल, उत्कल, औंद्र, माष, दशार्ण, भोज आणि किश्किंधक हे विंध्य प्रदेशातील आहेत. स्तोशल, कोशल, त्रिपुर, वैदिश, तुमुर, तुम्बर, पदगम आणि नैषध हेही त्या प्रदेशातील आहेत. अरूप, शौंडिकेर, वितिहोत्र आणि अवंती हे विंध्य पर्वतातील प्रसिद्ध लोक आहेत. आता मी पर्वतांमध्ये राहणाऱ्या, अन्नाचा अभाव असलेल्या, सर्वत्र भटकणाऱ्या आणि कठीण, ओळखू न येणाऱ्या मार्गांचा अनुसरण करणाऱ्या लोकांची माहिती सांगतो. जाड कापड किंवा लोकर घालणारे, समुद्गक, त्रिगर्त, मंडल आणि किरात, अमर हे पर्वतीय लोक आहेत. भारतभूमीत चार युगांची माहिती ऋषींनी दिली आहे: कृत, त्रेता, द्वापार आणि कलि—ही चार युगे आहेत. मी त्यांची प्रकृती आणि संपूर्ण वर्णन सांगतो. हे ऐकून, ऋषी पुन्हा उत्सुकतेने लोमहर्षणला विचारू लागले, पुढे ऐकण्याची इच्छा व्यक्त केली. "तुम्ही भारतभूमीचे वर्णन केले आहे, तसे किम्पुरुष आणि हरिवर्ष या प्रदेशांची माहितीही सांगा," असे त्यांनी विचारले. "जांबुद्वीप आणि इतर द्वीप, त्यांचे लोक आणि त्यांचे वृक्ष, त्यांची माहिती सांगा," अशी विनंती केली. ऋषींच्या प्रश्नांना उत्तर देताना, लोमहर्षण यांनी पुराणात मान्य असलेल्या आणि ऋषींनी पाहिलेल्या गोष्टी सांगितल्या. "हे ब्राह्मण हो, उत्सुकतेने ऐका: जांबुद्वीप आणि किम्पुरुष हे अत्यंत आनंददायक, मोठ्या आनंदासारखे आहेत. किम्पुरुष प्रदेशात लोकांची आयुष्य दहा हजार वर्षे असल्याचे सांगितले जाते; तेथे जन्माला येणारे लोक सुवर्णासारखे तेजस्वी असतात. किम्पुरुष भूमीत प्लक्ष वृक्ष प्रसिद्ध आहे, त्याच्या मधुर रसाचा सर्व किम्पुरुष लोक आस्वाद घेतात. तेथे पुरुष आणि स्त्रिया रोग आणि दुःखापासून मुक्त, सदैव आनंदी, सुवर्णवर्णी असतात; स्त्रिया अप्सरास म्हणून ओळखल्या जातात. किम्पुरुषच्या पुढे हरिवर्ष प्रदेश आहे, जिथे लोक मोठ्या चांदीसारखे तेजस्वी जन्माला येतात. हरिवर्षातील सर्व लोक देवलोकातून पडलेले आहेत, विविध प्रकारच्या रूपांनी युक्त आहेत, आणि सर्वजण शुभ ऊसाचा रस पितात. तेथे वृद्धत्व त्यांना त्रास देत नाही, त्यामुळे त्यांचे आयुष्य अकरा हजार वर्षे आहे. मध्यभाग Ilavrita प्रदेशाचे वर्णन केले आहे, जिथे सूर्य प्रकाशत नाही, आणि लोकांना सूर्याची माहितीही नाही. Ilavrita मध्ये चंद्र, सूर्य आणि तारे प्रकाशत नाहीत; तेथे लोक कमळासारखे रंगाचे आहेत, त्यांच्या डोळ्यांचे आकार कमळाच्या पाकळ्यांसारखे आहेत. सर्व लोक कमळाचा सुगंध घेऊन जन्म घेतात, जांबू फळाचा रस खातात, स्थिर असतात आणि सुगंधित असतात. सर्वजण देवलोकातून पडलेले, मोठ्या चांदीत लपेटलेले, आणि उत्कृष्ट पुरुष तेरा हजार वर्षे जगतात. Ilavrita मध्ये, मेरूच्या दक्षिण बाजूला किंवा निशधच्या उत्तर बाजूला राहणाऱ्यांचे आयुष्यही तितकेच आहे. तेथे एक महान, शाश्वत जांबू वृक्ष आहे, ज्याचे नाव 'सुदर्शन'; तो सदैव फुलांनी आणि फळांनी सजलेला असतो, सिद्ध आणि चारण त्याची सेवा करतात. त्या वृक्षाच्या नावावरून जांबू द्वीपाचे नाव पडले आहे; तो द्वीप हजार योजनांचा आहे, आणि पुन्हा शंभरपट मोठा आहे. त्या वृक्षाचा उंची आकाश व्यापते, आणि जांबू फळाचा रस नदी बनून वाहतो. मेरूला प्रदक्षिणा करून, ती नदी जांबू वृक्षाच्या मुळाशी परतते; Ilavrita मध्ये राहणारे लोक सदैव आनंदाने तो रस पितात. त्या रसामुळे वृद्धत्व येत नाही; भूक, थकवा किंवा कोणतेही दुःख त्यांना भासत नाही. तेथे 'जांबूनद' नावाचे सुवर्ण तयार होते, जे देवांचे अलंकार असते, आणि ते इंद्रगोप कीटकासारखे चमकते. त्या प्रदेशातील सर्व वृक्षांचा शुभ फळरस हाच आहे; तेथे बाहेर पडणारे सुवर्ण शुद्ध आहे आणि देवांचे अलंकार बनते. त्यांचे मलमूत्र पृथ्वीच्या आठही दिशांनी पृथ्वीमध्ये शोषले जाते, प्रभूच्या कृपेने; आणि मृतदेहही पृथ्वीच गिळते. हिमालयात सर्व राक्षस, पिशाच आणि यक्ष आहेत; हेमकूट पर्वतावर गंधर्व आणि अप्सरांचा समूह प्रसिद्ध आहे. सर्व नाग—शेष, वासुकी, तक्षक—तेथे वसतात; महान मेरू पर्वतावर त्रेतीस शुभ आणि यज्ञीय प्राणी खेळतात. या पर्वतावर, जो निळ्या आणि वडन्य रत्नांनी सजलेला आहे, सिद्ध आणि ब्रह्मर्षी राहतात; दैत्य आणि दानवांमध्ये, पांढरा पर्वत प्रसिद्ध आहे. अशा प्रकारे, लोमहर्षण ऋषींनी विविध प्रदेश, त्यांच्या लोक, वृक्ष, आणि त्यांच्या अद्भुत जीवनशैलीचे वर्णन केले, आणि ऋषी हे सर्व श्रद्धेने ऐकत होते.