पुराणे, वेद, यज्ञ आणि पवित्र तीर्थक्षेत्रे—यांचा अभ्यास किंवा केवळ आचरण केल्याने जे फळ मिळते, ते या विशिष्ट विधीने मिळणाऱ्या फळाच्या समकक्ष नाही. म्हणूनच, आता मी पर्वतदानाच्या योग्य पद्धतीचे वर्णन करतो. या पर्वतदानामध्ये प्रथम धान्याचा पर्वत, दुसरा मीठाचा पर्वत, तिसरा गुळाचा पर्वत, चौथा सोन्याचा पर्वत, पाचवा तीळाचा पर्वत, सहावा कापसाचा पर्वत, सातवा तुपाचा पर्वत, आठवा रत्नांचा पर्वत, नववा चांदीचा पर्वत आणि दहावा साखरेचा पर्वत—या सर्वांची क्रमाने स्थापना केली जाते. हे पर्वतदान संक्रांती, विषुव, शुभ मुहूर्त, ग्रहण, किंवा दिवसाच्या शेवटी, शुद्ध द्वितीया, पौर्णिमा, अमावास्या, विवाह, उत्सव, यज्ञ किंवा द्वादशी या दिवशी करावे. शुक्ल पक्षातील पंधरावा दिवस किंवा शुभ नक्षत्र येईल तेव्हा, वेदशास्त्र जाणणाऱ्याने या पर्वतांची दान विधिपूर्वक करावी. तीर्थस्थळी, मंदिरात, गोशाळेत किंवा घराच्या अंगणात, श्रद्धेने एक चौकोनी मंडप उभारावा, जो उत्तरेकडे तोंड करून, पूर्वेकडे किंवा पाण्याच्या दिशेने थोडा झुकलेला असावा. भूमी गायीच्या शेणाने लिंपावी, त्यावर कुशा घालावी आणि त्याच्या मध्यभागी पर्वत व त्याच्या उपपर्वतांची रचना करावी. सर्वोत्तम पर्वत हजार माप धान्याचा, मध्यम पाचशे मापाचा आणि लहान तीनशे मापाचा असावा. मेरू पर्वत मोठ्या तांदळाचा करावा, मध्यभागी तीन सोन्याची झाडे असावीत. पूर्वेकडे मोती आणि हिरा, यज्ञासाठी गोमेद व पुष्कराज, पश्चिमेला पिवळे व निळे रत्न, उत्तरेला वैडूर्य, कमळरत्ने, चंदनाचे तुकडे, प्रवाळाची वेल, आणि शंखाच्या तळाशी शोभा असावी. शिखरावर ब्रह्मा, विष्णु, भगवान शंकर आणि सूर्य—हे सर्व सोन्याचे—द्वेषरहितपणे स्थापित करावेत आणि अनेक ब्राह्मणांच्या गटांनी त्यांची पूजा करावी. चार चांदीचे कळस असावेत, बाजूला देखील चांदी असावी. गुहांत साखरकांड ठेवावी आणि दिशादिशांना तुप व पाण्याचे प्रवाह सोडावेत. पूर्वेला पांढऱ्या वस्त्रांची रांग, दक्षिणेला पिवळ्या, पश्चिमेला रंगीबेरंगी, आणि उत्तरेला लाल वस्त्रांची रांग, जणू काही मेघमाला शोभते. इंद्रसहित आठ चांदीच्या मूर्ती, लोकपाल म्हणून मांडाव्यात. सभोवताली विविध फळे, सुंदर हार व सुगंधी उटणे ठेवावे. वरती पाच रंगांची छत्री, कधीही न कोमेजणाऱ्या पांढऱ्या फुलांनी अलंकृत, अशी छत्री ठेवावी. या प्रकारे मेरू व त्याचे उपपर्वत यांची सुरेख रचना करावी. चतुर्थांशात, सर्व दिशांना फुलांनी व उटण्यांनी समृद्ध पर्वत बसवावेत. पूर्वेला, मंदर पर्वत फळे, ज्वारी, सोने व शुभ आंब्याच्या चिन्हांनी अलंकृत करावा. तो सुवर्णाने उजळावा, फुलांनी, वस्त्रांनी, सुगंधी उटण्यांनी सजवावा, दूधाचा थोडा लालसर तलाव व चांदीच्या जंगलाने तो शोभावा. दक्षिणेला गंधमादन पर्वत गव्हाचा करावा, झाकलेली भांडी व सोन्याचा यज्ञपात्र तुपाने भरलेले ठेवावे, वस्त्रे व चांदीचे जंगल जोडावे. मागे, तिळाचा पर्वत मांडावा, तो सुगंधी फुलांनी, सोन्याच्या मिरीच्या झाडांनी, सोन्याच्या हंसांनी, चांदीच्या फुलांच्या जंगलाने व दही-पाण्याचा तलाव समोर ठेवावा. उत्तर दिशेला, काळ्या उडीदाचा सुंदर पर्वत, वस्त्रांनी व फुलांनी सजवलेला, सोन्याच्या वटवृक्षाने मुकुटधारी, सोन्याच्या गायीने अलंकृत करावा. मधात मिसळलेल्या शुभ तलाव व चांदीच्या जंगलाने तो उजळावा. ही सर्व पर्वतांची स्थापना झाल्यावर, वेद-पुराण पारंगत, संयमी, उत्तम द्विजांनी विधिपूर्वक हवन करावे. पूर्वेला, हाताने मोजून, तिळ, ज्वारी, तूप, समिधा व कुशा यांनी यज्ञकुंड करावे. रात्री, मोठ्या गाण्याविना किंवा वाद्याविना जागरण करावे. नंतर, पर्वतांच्या दगडांचे आवाहन अशा मंत्राने करावे—"हे सर्व देवांचे निवासस्थान, अमरपर्वता, आमच्या घरातील सर्व विघ्ने दूर कर, सुरक्षितता दे आणि मी तुझी भक्तीने पूजा करतो, म्हणून आम्हाला परमशांती दे." "तूच भगवंत, तूच ब्रह्मा, विष्णु, सूर्य; तूच सर्वोच्च बीज, प्रकट व अप्रकट, म्हणून, हे सनातन, माझे रक्षण कर." "तूच लोकपालांचा वास, विश्वरूप, रुद्र, आदित्य, वसु यांचा अधिष्ठान आहेस, म्हणून मला शांती दे." "अमर, स्त्रिया आणि शिव तुझ्याजवळून कधीही जात नाहीत, म्हणून या अनंत संसारसागरातून मला वर काढ." "म्हणून मेरूची पूजा झाल्यावर, मंदराची देखील पूजा करावी, कारण तुझ्यावर चित्ररथ व भद्राश्व वर्षाव करतात." "हे मंदर, तू चमकतोस, म्हणून मला त्वरित समाधान दे. आणि गंधमादन, तू जंबूद्वीपातील मुकुटमणी आहेस." "तुझ्यात गंधर्ववनाचे सौंदर्य आहे, म्हणून माझी कीर्ती स्थिर राहो. तू केतुमाळ व तेजस्वी वनाशी जोडलेला आहेस." "तुझ्या शिखरावर सोन्याचा अश्वत्थ आहे, म्हणून माझी समृद्धी अखंड राहो. तू उत्तर कुरु व सावित्र वनाशी संबंधित आहेस." "हे सुपार्श्व, तू सदैव तेजस्वी आहेस, म्हणून माझे भाग्य कधीही कमी होऊ नये." अशा प्रकारे सर्वांना संबोधून, पुन्हा शुद्ध सकाळी— स्नान करून, मध्यम पर्वत गुरुजींना द्यावा, आणि उपपर्वत पुरोहितांना अनुक्रमे द्यावेत. चोवीस गायी, किंवा दहा, किंवा नऊ, सात, आठ किंवा पाच—ज्याच्या शक्तीनुसार—दान द्यावे. एक दूध देणारी पिंगट गाय जरी दिली तरी ते सर्व पर्वतदानास योग्य मानले जाते. हीच मंत्रे पूजेसाठी वापरावीत आणि हीच साधने ग्रह, लोकपाल, ब्रह्मा व इतरांच्या विधीसाठी योग्य आहेत. सर्व पर्वतयज्ञात, आपला मंत्र म्हणावा; नेहमी उपवास करावा, शक्य नसेल तर फक्त रात्री जेवावे. हे नारद, आता मी सर्व पर्वतांची क्रमशः पद्धत, दानावेळी म्हणावयाचे मंत्र आणि पर्वतांवर मिळणारे फळ सांगतो. अन्न हेच ब्रह्म आहे, प्राण अन्नातच स्थिर आहेत; अन्नापासूनच सर्व सृष्टी जन्म घेते आणि अन्नावरच हे जग टिकून आहे.