एकदा, भक्ताने जगासाठी प्रिय आणि देवांनाही दुर्लभ असा एक महान व्रत जाणून घेण्याची इच्छा व्यक्त केली. त्याच्या भक्तीमुळे, भगवंत म्हणाले, “हे व्रत, जे देव, असुर आणि मनुष्यांमध्येही गुप्त आहे, मी तुला सांगतो.” हे व्रत म्हणजे शुभ ‘विशोक द्वादशी’ व्रत, जे आश्वयुज महिन्यात पवित्र आणि पुण्यदायी मानले जाते. विद्वानांनी हे व्रत दहाव्या दिवशी हलके अन्न खाऊन आणि योग्य पद्धतीने प्रारंभ करावे. अकराव्या दिवशी, उत्तर किंवा पूर्व दिशेला तोंड करून, दात घासून, भक्ताने उपवास करावा, आणि केशव किंवा श्रीची विधिपूर्वक पूजा करावी, मनात म्हणावे, “मी उद्या योग्य पद्धतीने अन्न घेईन.” अशा प्रकारे संयम पाळून, रात्री झोपून, पहाटे उठावे, सर्व औषधी आणि पंचगव्याने स्नान करावे, पांढरे पुष्पमाळ आणि वस्त्रे परिधान करून, श्रीची कमळाने पूजा करावी. पुजा करताना, दु:ख दूर करणाऱ्या पादाला, वरदान देणाऱ्या पिंडाला, श्रीला गुडग्यांना, आणि जलावर शयन करणाऱ्याला मांड्यांना नमस्कार करावा. गुप्त भागाला कंदर्प, कमरेला माधव, पोटाला दामोदर, आणि बाजूंना विशाल स्वरूपाला नमस्कार करावा. पद्मनाभाच्या नाभीला, मनमथाच्या हृदयाला, श्रीधराच्या छातीला, मधुजितच्या हातांना नमस्कार करावा. चक्रधारीच्या डाव्या हाताला, गदाधारीच्या उजव्या हाताला, वैकुंठाच्या गळ्याला, यज्ञमुखाच्या तोंडाला नमस्कार करावा. शोकमुक्तीच्या नाकाला, वासुदेवाच्या डोळ्यांना, वामनाच्या कपाळाला, आणि हरिच्या भुवयांना नमस्कार करावा. माधवाच्या केसांना, विश्वरूपाच्या मुकुटाला, आणि सर्वांच्या आत्म्याला, डोक्याला नमस्कार करावा. या प्रकारे गोविंदाची फळे, पुष्पमाळा आणि उटणे अर्पण करून, आनंदाने मंडल तयार करावे आणि स्थंडिल बनवावे. हे स्थंडिल सर्व बाजूंनी चौकोनी, एक रत्नी मापाचे, गुळगुळीत आणि आकर्षक असावे, तीन बाजूंनी बांध बांधलेले असावे. बांधाची उंची एक बोट, रुंदी दोन बोट, आणि स्थंडिलावर भिंत आठ बोट उंच असावी. नदीतील वाळूने लक्ष्मीची मूर्ती सुपात तयार करावी; सुप स्थंडिलावर ठेवून, विद्वानांनी लक्ष्मीची पूजा करावी. महालक्ष्मी, शांती, लक्ष्मी, श्री, पुष्टी, तुष्टी, वृष्टि, आनंद – या सर्व देवींना पुन्हा पुन्हा नमस्कार करावा. “हे विशोका, माझे दु:ख दूर कर, मला वर दे. विशोका माझ्या समृद्धीसाठी, सर्व सिद्धीसाठी असो,” अशी प्रार्थना करावी. नंतर सुप पांढऱ्या वस्त्रात गुंडाळून, फळे, विविध वस्त्रे, आणि सुवर्ण कमळ अर्पण करावे. सर्व रात्री, विद्वानांनी कुशाच्या पाण्याने पाणी प्यावे, आणि रात्रीभर गायन, नृत्य वगैरे आयोजित करावे. रात्रीच्या तीन प्रहरी गेल्यावर, झोपून उठून, ब्राह्मण दाम्पत्यांना नमस्कार करून पूजा करावी. शक्य तेवढ्या, तीन किंवा एक, वस्त्रे, पुष्पमाळा, उटणे देऊन, शय्येवर झोपलेल्या दाम्पत्यांची पूजा करावी – जलावर शयन करणाऱ्या भगवंताला नमस्कार करावा. मग, गायन आणि वाद्यांच्या साथीत जागरण करावे, आणि पहाटे स्नान करून, पुन्हा दाम्पत्याची पूजा करावी. आपल्या क्षमतेनुसार, मुक्तहस्ताने अन्न घ्यावे; अन्न घेतल्यावर, पुराण ऐकावे आणि तो दिवस आनंदाने व्यतीत करावा. हे सर्व प्रत्येक महिन्यात करावे; व्रताच्या समाप्तीला, गूळ, गायी, शय्या, उशी, सुंदर ओढणी यासह शय्या दान करावी. “हे देवाधिदेव, लक्ष्मी कधीही तुझा त्याग करू नये; माझ्या जीवनात सौंदर्य, आरोग्य आणि शोकमुक्ती असावी. जसा श्रीचा विना कुठेही भाग्य उदय होत नाही, तशी माझी केशवावर भक्ती सर्वोच्च आणि शोकमुक्त असावी.” या मंत्राने, समृद्धी इच्छिणाऱ्याने गोड गायी, सुप आणि लक्ष्मी यासह शय्या दान करावी. कमळ, करवीर, बाण, न फिकट होणारे केशर, केतकी, सिंदुवारा, जाई, सुगंधी पाटळ, कदंब, कुब्जक, आणि जाती – हे सर्व नेहमी शुभ मानले जातात. पुढे, भक्त विचारतो, “हे जगाचा स्वामी, गोड गायीच्या दानाची पद्धत सांग; कोणत्या स्वरूपात, कोणत्या मंत्राने ती द्यावी?” भगवंत म्हणतात, “आता मी गोड गायीच्या दानाची स्वरूप आणि फल सांगतो, जी सर्व पाप नष्ट करते.” पूर्व दिशेला चार हात असलेली काळ्या कृष्णमृगाची चामडी, गोमूत्राने लिंपून, कुशांनी वेढून जमिनीवर ठेवावी. वासरासाठी लहान चामडी तयार करावी; गायीला आणि वासराला पूर्वेकडे ठेवावे, पायाजवळ पाणी ठेवावे. सर्वोत्तम गोड गायी नेहमी चार प्रमाण वजनाची असावी; वासरासाठी एक प्रमाण, दोन प्रमाण असली तर मध्यम मानली जाते. वासराचे वजन अर्धा प्रमाण, आणि न्यूनतम एक चतुर्थांश प्रमाण असावे; घराच्या संपत्तीप्रमाणे वासराचे प्रमाण ठरावे. गायी आणि वासराचे तोंड तुपाचे, पांढऱ्या वस्त्रात गुंडाळलेले, शंखाचे कान, ऊसाचे पाय, डोळे शुद्ध मोत्याचे असावे. दोघांचे केस पांढऱ्या धाग्याचे, पांढऱ्या चादरीने झाकलेले, तांब्याचे गाल आणि पाठ, पांढऱ्या यक्षाच्या शेपटीचे केस असावे. दोघांचे भुवया प्रवाळाच्या, स्तन तुपाचे, शेपटी लिननच्या, दूध काढण्याच्या भांड्या कांस्याचे, डोळ्यांचे बुबुळ निळमण्याचे असावे. दोघांचे शिंग सुवर्णाचे, खूर चांदीचे, विविध फळांनी सजलेले, नाकासाठी सुगंधी भांडी असावे; अशा प्रकारे सजवून, धूप आणि दीपाने पूजा करावी. “सर्व जीवांमध्ये लक्ष्मी स्वरूप असलेली, देवांमध्ये गायीच्या रूपात वसणारी देवी मला शांती दे.” “शंकराची प्रिय रुद्राणी, शरीरात गायीच्या रूपात वसणारी देवी, माझे पाप दूर करो.” “विष्णूच्या छातीवरील लक्ष्मी, अग्नीची स्वाहा, चंद्र, सूर्य, इंद्राची शक्ती – गायीच्या रूपात मला समृद्धी दे.” अशा प्रकारे, या विशोक द्वादशीच्या व्रताचे आणि गोड गायीच्या दानाचे विधी, त्याचे महत्त्व आणि फळ भगवंताने भक्ताला सांगितले.