അഗ്നിം ചക്ഷും രവിര്ജ്യോതിഃ സാവിത്രം മിത്രമേവ ച അമരം ശരവൃഷ്ടിം ച സുകര്ഷം ച മഹാഭുജമ്
അഗ്നി, കണ്ണ്, സൂര്യൻ, പ്രകാശം, സാവിത്രൻ, മിത്രൻ, അമരൻ, അമ്പുകൾ പെയ്യുന്നവൻ, സുകർഷൻ, ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ളവൻ—ഇവരാണ്.
വിരാജം ചൈവ വാചം ച വിശ്വാവസുമതിം തഥാ അശ്വമിത്രം ചിത്രരശ്മിം തഥാ നിഷധനം നൃപ
വിരാജ്, വാക്ക്, വിശ്വാവസു, മതി, അശ്വമിത്രൻ, ചിത്രരശ്മി, നിഷധൻ—രാജാവേ, ഇവരും.
ഹൂയന്തം വാഡവം ചൈവ ചാരിത്രം മന്ദപന്നഗമ് ബൃഹന്തം വൈ ബൃഹദ്രൂപം തഥാ വൈ പൂതനാനുഗമ്
ഹൂയന്തൻ, വാഡവൻ, ചാരിത്രൻ, മന്ദപന്നഗൻ, ബൃഹന്തൻ, ബൃഹദ്രൂപൻ, പൂതനാനുഗൻ—ഇവരും.
മരുത്വതീ പുരാ ജജ്ഞ ഏതാന്വൈ മരുതാം ഗണാന് അദിതിഃ കശ്യപാജ്ജജ്ഞ ആദിത്യാന്ദ്വാദശൈവ ഹി
മരുത്വതീ, മുമ്പ് ഈ മരുത്ഗണങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു; അദിതി, കശ്യപനിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
ഇന്ദ്രോ വിഷ്ണുര്ഭഗസ്ത്വഷ്ടാ വരുണോ ഹ്യര്യമാ രവിഃ പൂഷാ മിത്രശ്ച ധനദോ ധാതാ പര്ജന്യ ഏവ ച
ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു, ഭഗൻ, ത്വഷ്ടാവ്, വരുണൻ, അര്യമൻ, രവി, പൂഷൻ, മിത്രൻ, ധനദൻ, ധാതാവ്, പർജന്യൻ—ഇവരും.
ഇത്യേതേ ദ്വാദശാദിത്യാ വരിഷ്ഠാസ്ത്രിദിവൌകസഃ ആദിത്യസ്യ സരസ്വത്യാം ജജ്ഞാതേ ദ്വൌ സുതൌ വരൌ
ഇവരാണ് പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ, സ്വർഗ്ഗവാസികളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനികൾ. ആദിത്യനു സരസ്വതിയിൽ നിന്ന് രണ്ട് ഉത്തമപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തപഃശ്രേഷ്ഠൌ ഗുണശ്രേഷ്ഠൌ ത്രിദിവസ്യാപി സംമതൌ ദനുസ്തു ദാനവാഞ്ജജ്ഞേ ദിതിര്ദൈത്യാന്വ്യജായത
തപസ്സിലും ഗുണത്തിലും ശ്രേഷ്ഠരായി, സ്വർഗ്ഗത്തിലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവർ; ദനു ദാനവരെ പ്രസവിച്ചു, ദിതി ദൈത്യരെ പ്രസവിച്ചു.
കാലാ തു വൈ കാലകേയാന് അസുരാന്സുരസാ തു വൈ അനായുഷായാസ്തനയാ വ്യാധയഃ സുമഹാബലാഃ
കാലാ കാലകേയന്മാരായ അസുരന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; സുരസാ അത്യധികശക്തിയുള്ള, ആയുസ്സില്ലാത്ത രോഗങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു.
സിംഹികാ ഗ്രഹമാതാ വൈ ഗന്ധര്വജനനീ മുനിഃ താമ്രാ ത്വപ്സരസാം മാതാ പുണ്യാനാം ഭാരതോദ്ഭവ
സിംഹികാ ഗ്രഹങ്ങളുടെ മാതാവാണ്; ഗന്ധർവന്മാരുടെ ജനനി മുനിയാണ്; താമ്രാ അപ്സരസുകളുടെ മാതാവാണ്, ഭാരതവംശജാ, പുണ്യവതികളുടേയും.
ക്രോധായാഃ സര്വഭൂതാനി പിശാചാശ്ചൈവ പാര്ഥിവ ജജ്ഞേ യക്ഷഗണാംശ്ചൈവ രാക്ഷസാംശ്ച വിശാംപതേ
ക്രോധയിൽ നിന്ന് എല്ലാ ജീവികളും പിശാചുകളും ജനിച്ചു, രാജാവേ; യക്ഷഗണങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും ജനിച്ചു, മഹാരാജാവേ.
ചതുഷ്പദാനി സത്ത്വാനി തഥാ ഗാവസ്തു സൌരഭാഃ സുപര്ണാന്പക്ഷിണശ്ചൈവ വിനതാ ച വ്യജായത
നാലുകാലികളായ ജീവികൾ, സുഗന്ധമുള്ള പശുക്കൾ, സൂപർണ്ണന്മാർ, പക്ഷികൾ—വിനതയും ഇവരെ പ്രസവിച്ചു.
മഹീധരാന്സര്വനാഗാന് ദേവീ കദ്രൂര്വ്യജായത ഏവം വൃദ്ധിം സമഗമന് വിശ്വേ ലോകാഃ പരംതപ
ദേവി കദ്രൂ എല്ലാ പർവതങ്ങളെയും സർപ്പങ്ങളെയും പ്രസവിച്ചു; ഇങ്ങനെ ലോകങ്ങൾ വളർച്ചയിലായി, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ.
തദാ വൈ പൌഷ്കരോ രാജന് പ്രാദുര്ഭാവോ മഹാത്മനഃ പ്രാദുര്ഭാവഃ പൌഷ്കരസ്തേ മയാ ദ്വൈപായനേരിതഃ
അപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ പൗഷ്കരന്റെ അവതാരം സംഭവിച്ചു, രാജാവേ; ഈ പൗഷ്കരന്റെ അവതാരം ഞാൻ ദ്വൈപായനൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
പുരാണഃ പുരുഷശ്ചൈവ മയാ വിഷ്ണുര്ഹരിഃ പ്രഭുഃ കഥിതസ്തേ ഽനുപൂര്വേണ സംസ്തുതഃ പരമര്ഷിഭിഃ
പുരാതനപുരുഷനായ വിഷ്ണുവും ഹരിയും പ്രഭുവുമായവനെയും ഞാൻ നിന്നോട് ക്രമമായി വിവരിച്ചു; മഹർഷിമാർ അവനെ സ്തുതിച്ചിരിക്കുന്നു.
യശ്ചേദമഗ്ര്യം ശൃണുയാത് പുരാണം സദാ നരഃ പര്വസു ഗൌരവേണ അവാപ്യ ലോകാന്സ ഹി വീതരാഗഃ പരത്ര ച സ്വര്ഗഫലാനി ഭുങ്ക്തേ
ആദ്യപദവിയിലുള്ള ഈ പുരാണം വിശ്വാസപൂർവ്വം, വിശേഷദിനങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആൾ മോഹരഹിതനായി ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കും, പിന്നെ സ്വർഗ്ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
ചക്ഷുഷാ മനസാ വാചാ കര്മണാ ച ചതുര്വിധമ് പ്രസാദയതി യഃ കൃഷ്ണം തം കൃഷ്ണോ ഽനുപ്രസീദതി
കണ്ണുകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും പ്രവർത്തിയാൽക്കൂടിയും കൃഷ്ണനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവനോട് കൃഷ്ണൻ സന്തോഷിക്കും.
രാജാ ച ലഭതേ രാജ്യമ് അധനശ്ചോത്തമം ധനമ് ക്ഷീണായുര്ലഭതേ ചായുഃ പുത്രകാമഃ സുതം തഥാ
രാജാവിന് രാജ്യം ലഭിക്കും, ദരിദ്രന് ഉത്തമമായ സമ്പത്ത് ലഭിക്കും, ആയുസ്സ് കുറഞ്ഞവന് ദീർഘായുസ്സ് ലഭിക്കും, മകനാഗ്രഹിക്കുന്നവന് മകൻ ലഭിക്കും.
യജ്ഞാ വേദാസ്തഥാ കാമാസ് തപാംസി വിവിധാനി ച പ്രാപ്നോതി വിവിധം പുണ്യം വിഷ്ണുഭക്തോ ധനാനി ച
യജ്ഞങ്ങൾ, വേദങ്ങൾ, ആഗ്രഹങ്ങൾ, വിവിധ തപസ്സുകൾ എന്നിവ ലഭിക്കും; വിഷ്ണുഭക്തന് പലവിധ പുണ്യവും ധനവും ലഭിക്കും.
യദ്യത്കാമയതേ കിംചിത് തത്തല്ലോകേശ്വരാദ് ഭവേത് സര്വം വിഹായ യ ഇമം പഠേത്പൌഷ്കരകം ഹരേഃ
ഏതൊന്നാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അതെല്ലാം ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയായ ഭഗവാനിൽ നിന്നു ലഭിക്കും; ഹരിയുടെ ഈ പൗഷ്കരക സ്തോത്രം മറ്റൊന്നും ആശ്രയിക്കാതെ ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ.
പ്രാദുര്ഭാവം നൃപശ്രേഷ്ഠ ന തസ്യ ഹ്യശുഭം ഭവേത് ഏഷ പൌഷ്കരകോ നാമ പ്രാദുര്ഭാവോ മഹാത്മനഃ കീര്തിതസ്തേ മഹാഭാഗ വ്യാസശ്രുതിനിദര്ശനാത്
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവനു ഒരിക്കലും ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാകില്ല; മഹാത്മാവിന്റെ ഈ പൗഷ്കരക രൂപം, ഭാഗ്യശാലിയായ നിനക്കു ഞാൻ വ്യാസൻ പറഞ്ഞതുപോലെ വിവരിച്ചു.
വിഷ്ണുത്വം ശൃണു വിഷ്ണോശ്ച ഹരിത്വം ച കൃതേ യുഗേ വൈകുണ്ഠത്വം ച ദേവേഷു കൃഷ്ണത്വം മാനുഷേഷു ച
വിഷ്ണുവിന്റെ ദൈവത്വം കേൾക്കൂ; കൃതയുഗത്തിൽ ഹരിയായി, ദേവന്മാരിൽ വൈകുണ്ഠനായി, മനുഷ്യരിൽ കൃഷ്ണനായി അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ഈശ്വരസ്യ ഹി തസ്യൈഷാ കര്മണാം ഗഹനാ ഗതിഃ സംപ്രത്യതീതാന്ഭവ്യാംശ്ച ശൃണു രാജന്യഥാതഥമ്
അവനാണ് സകലത്തിന്റെയും അധിപതി; അവന്റെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഗതി അതിഗംഭീരം. കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഞാൻ നിനക്കു യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയാം, രാജാവേ.
അവ്യക്തോ വ്യക്തലിങ്ഗസ്ഥോ യ ഏഷ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ നാരായണോ ഹ്യനന്താത്മാ പ്രഭവോ ഽവ്യയ ഏവ ച
അവൻ അപ്രത്യക്ഷൻ ആയിരുന്നാലും, പ്രത്യക്ഷരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഭഗവാനാണ് നാരായണൻ; അനന്തമായ ആത്മാവും, സകലത്തിന്റെയും ഉറവിടവും, അക്ഷയനും ആകുന്നു.
ഏഷ നാരായണോ ഭൂത്വാ ഹരിരാസീത്സനാതനഃ ബ്രഹ്മാ വായുശ്ച സോമശ്ച ധര്മഃ ശക്രോ ബൃഹസ്പതിഃ
ഈ നാരായണൻ ഹരിയായി, ശാശ്വതനായി, ബ്രഹ്മാവായി, വായുവായി, സോമനായി, ധർമ്മനായി, ഇന്ദ്രനായി, ബൃഹസ്പതിയായി മാറുന്നു.
അദിതേരപി പുത്രത്വമ് ഏവ യാതി യുഗേ യുഗേ ഏഷ വിഷ്ണുരിതി ഖ്യാത ഇന്ദ്രസ്യാവരജോ വിഭുഃ
പ്രതിയുഗത്തിലും ഈ വിഷ്ണു ആദിതിയുടെ മകനായി ജനിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രന്റെ ഇളയചേട്ടനെന്ന പേരിലാണ് അവൻ പ്രശസ്തൻ.
പ്രസാദജം ഹ്യസ്യ വിഭോര് അദിത്യാഃ പുത്രകാരണമ് വധാര്ഥം സുരശത്രൂണാം ദൈത്യദാനവരക്ഷസാമ്
വലിയവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് ആദിതിയുടെ മകനായി ജനിക്കുന്നത്; ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളായ ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും നശിപ്പിക്കാനാണ് ഇതു.
പ്രധാനാത്മാ പുരാ ഹ്യേഷ ബ്രഹ്മാണമസൃജത്പ്രഭുഃ സോ ഽസൃജത്പൂര്വപുരുഷഃ പുരാകല്പേ പ്രജാപതീന്
പ്രധാനാത്മാവായ ഈ ഭഗവാൻ ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു; ആ ആദിപുരുഷൻ മുൻകാലത്തിൽ പ്രജാപതിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
അസൃജന്മാനവാംസ്തത്ര ബ്രഹ്മവംശാനനുത്തമാന് തേഭ്യോ ഽഭവന്മഹാത്മഭ്യോ ബഹുധാ ബ്രഹ്മ ശാശ്വതമ്
അവിടെ അവൻ മനുമാരെയും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉന്നത വംശങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; ആ മഹാത്മാക്കളിൽ നിന്ന് അനേകം രൂപങ്ങളിൽ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മം ഉദിച്ചുവന്നു.
ഏതദാശ്ചര്യഭൂതസ്യ വിഷ്ണോഃ കര്മാനുകീര്തനമ് കീര്തനീയസ്യ ലോകേഷു കീര്ത്യമാനം നിബോധ മേ
ഇപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ അത്ഭുതകരമായ കർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നുവല്ലോ; ലോകത്തിൽ പാടപ്പെടേണ്ടതും, ഇപ്പോൾ പാടപ്പെടുന്നതുമായ ഈ കഥകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ.
വൃതേ വൃത്രവധേ തത്ര വര്തമാനേ കൃതേ യുഗേ ആസീത്ത്രൈലോക്യവിഖ്യാതഃ സങ്ഗ്രാമസ്താരകാമയഃ
വൃത്രനെ സംഹരിച്ച ശേഷം, കൃതയുഗത്തിൽ, ത്രിലോകത്തും പ്രശസ്തമായ താരകാമയ എന്ന മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി.