ആത്മരൂപപ്രകാശേന തമസാ സംവൃതഃ പ്രഭുഃ മനഃ സാത്ത്വികമാധായ യത്ര തത്സത്യമാസത
പ്രഭുവായ ദൈവം, അന്ധകാരത്തിൽ മറഞ്ഞ്, തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം വെളിപ്പെടുത്തി. മനസ്സിനെ ശുദ്ധിയിലേക്കു നയിച്ചാൽ അവിടെ സത്യം നിലനിൽക്കും, അസത്യം ഇല്ല.
യാഥാതഥ്യം പരം ജ്ഞാനം ഭൂതം തദ്ബ്രഹ്മണാ പുരാ രഹസ്യാരണ്യകോദ്ദിഷ്ടം യച്ചൌപനിഷദം സ്മൃതമ്
യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉള്ള പരംജ്ഞാനം, ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവ് രഹസ്യമായി അരണ്യഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പ്രസ്താവിച്ചതു, ഉപനിഷത്ത് എന്ന പേരിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
പുരുഷോ യജ്ഞ ഇത്യേതദ് യത്പരം പരികീര്തിതമ് യശ്ചാന്യഃ പുരുഷാഖ്യഃ സ്യാത് സ ഏഷ പുരുഷോത്തമഃ
യജ്ഞം എന്നത് മനുഷ്യനാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിൽ പരമമായതും, മറ്റേതെങ്കിലും പുരുഷൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നതും, അവൻ തന്നെയാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതനായ പുരുഷൻ.
യേ ച യജ്ഞകരാ വിപ്രാ യേ ചര്ത്വിജ ഇതി സ്മൃതാഃ അസ്മാദേവ പുരാ ഭൂതാ യജ്ഞേഭ്യഃ ശ്രൂയതാം തഥാ
യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും, യജ്ഞങ്ങളിൽ പ്രധാനകാർമികരായവരും, ഇവർ എല്ലാം ആദിയിൽ അവനിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്. ഇവർ എങ്ങനെ യജ്ഞങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചുവെന്നു ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ബ്രഹ്മാണം പ്രഥമം വക്ത്രാദ് ഉദ്ഗാതാരം ച സാമഗമ് ഹോതാരമപി ചാധ്വര്യും ബാഹുഭ്യാമസൃജത്പ്രഭുഃ
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് ആദ്യം ബ്രഹ്മാവിനെയും, സാമവേദം പാടുന്ന ഉദ്ഗാതാവിനെയും, ഹോതാവിനെയും, അതുപോലെ അദ്ധ്വര്യുവിനെ അവന്റെ കൈകളിൽ നിന്നുമാണ് ദൈവം സൃഷ്ടിച്ചത്.
ബ്രഹ്മണോ ബ്രാഹ്മണാച്ഛംസി പ്രസ്തോതാരം ച സര്വശഃ തൌ മിത്രാവരുണൌ പൃഷ്ഠാത് പ്രതിപ്രസ്താരമേവ ച
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണപ്രതിഷ്ഠയെയും, എല്ലായിടത്തും പ്രസ്തോതാവിനെയും, പിന്നിൽ നിന്ന് മിത്രനും വരുണനും, അതുപോലെ പ്രതിപ്രസ്തോതാവിനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
ഉദരാത്പ്രതിഹര്താരം പോതാരം ചൈവ പാര്ഥിവ അച്ഛാവാകമഥോരുഭ്യാം നേഷ്ടാരം ചൈവ പാര്ഥിവ
ഉദരത്തിൽ നിന്ന് പ്രതിഹർത്താവിനെയും, പൊതാവിനെയും രാജാവേ, തോളുകളിൽ നിന്ന് അച്ചാവാകനെയും, മുട്ടുകളിൽ നിന്ന് നേഷ്ടാവിനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
പാണിഭ്യാമഥ ചാഗ്നീധ്രം സുബ്രഹ്മണ്യം ച ജാനുതഃ ഗ്രാവസ്തുതം തു പാദാഭ്യാമ് ഉന്നേതാരം ച യാജുഷമ്
കൈകളിൽ നിന്ന് അഗ്നീധ്രനെയും, മുട്ടുകളിൽ നിന്ന് സുബ്രഹ്മണ്യനെയും, കാലുകളിൽ നിന്ന് ഗ്രാവസ്തുതനെയും, യജുർവേദത്തിൽ ഉന്നേതാവിനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
ഏവമേവൈഷ ഭഗവാന് ഷോഡശൈവ ജഗത്പതിഃ പ്രവക്തൄന്സര്വയജ്ഞാനാമ് ഋത്വിജോ ഽസൃജദുത്തമാന്
ഇങ്ങനെ തന്നെ, ലോകത്തിന്റെ അധിപനായ ഭഗവാൻ, യജ്ഞങ്ങളുടെ പ്രസ്താവകരായ ഈ പതിനാറു പ്രധാന ഋത്വിജന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
തദേഷ വൈ വേദമയഃ പുരുഷോ യജ്ഞസംജ്ഞിതഃ വേദാശ്ചൈതന്മയാഃ സര്വേ സാങ്ഗോപനിഷദക്രിയാഃ
യജ്ഞം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ വേദങ്ങളാൽ നിർമ്മിതനാണ്. വേദങ്ങളും അതിന്റെ ശാഖകളും ഉപനിഷത്തുകളും കർമ്മങ്ങളും എല്ലാം അവനിൽ നിന്നാണ്.
സ്വപിത്യേകാര്ണവേ ചൈവ യദാശ്ചര്യമഭൂത്പുരാ ശ്രൂയതാം തദ്യഥാ വിപ്രാ മാര്കണ്ഡേയകുതൂഹലമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ആദികടലിൽ ഒറ്റയ്ക്കു ഉറങ്ങുമ്പോൾ സംഭവിച്ച അത്ഭുതം, മാർകണ്ടേയന്റെ ആസ്വാദനമായ ആ കഥ ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ഗീര്ണോ ഭഗവതസ്തസ്യ കുക്ഷാവേവ മഹാമുനിഃ ബഹുവര്ഷസഹസ്രായുസ് തസ്യൈവ വരതേജസാ
ഭഗവാന്റെ വയറ്റിൽ വിഴുങ്ങപ്പെട്ട മഹാമുനിയായ മാർകണ്ടേയൻ, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ അവന്റെ തേജസ്സാൽ നിലനിന്നു.
അടംസ്തീര്ഥപ്രസങ്ഗേന പൃഥിവീം തീര്ഥഗോചരാമ് ആശ്രമാണി ച പുണ്യാനി ദേവതായതനാനി ച
അവൻ ഭൂമിയിലെ തീർത്ഥങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു, പുണ്യമായ ആശ്രമങ്ങളിലും ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലും പ്രവേശിച്ചു.
ദേശാന്രാഷ്ട്രാണി ചിത്രാണി പുരാണി വിവിധാനി ച ജപഹോമപരഃ ശാന്തസ് തപോ ഘോരം സമാസ്ഥിതഃ
അവൻ അനേകം ദേശങ്ങളും, രാജ്യങ്ങളും, പുരാതനവും വൈവിധ്യമാർന്നതുമായ സ്ഥലങ്ങളും കണ്ടു, ജപവും ഹോമവും നിർവഹിച്ചവരെയും, ശാന്തരെയും, കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടവരെയും കണ്ടു.
മാര്കണ്ഡേയസ്തതസ്തസ്യ ശനൈര്വക്ത്രാദ്വിനിഃസൃതഃ സ നിഷ്ക്രാമന്ന ചാത്മാനം ജാനീതേ ദേവമായയാ
ശേഷം മാർകണ്ടേയൻ ഭഗവാന്റെ വായിൽ നിന്ന് പതുക്കെ പുറത്തുവന്നു; ദൈവമായയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ അവൻ താനെന്നു തിരിച്ചറിയാനായില്ല.
നിഷ്ക്രമ്യാപ്യസ്യ വദനാദ് ഏകാര്ണവമഥോ ജഗത് സര്വതസ്തമസാച്ഛന്നം മാര്കണ്ഡേയോ ഽന്വവൈക്ഷത
വായിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന ശേഷം, മാർകണ്ടേയൻ ആദികടലിൽ മുഴുവനും ഇരുണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന ലോകം കണ്ടു.
തസ്യോത്പന്നം ഭയം തീവ്രം സംശയശ്ചാത്മജീവിതേ ദേവദര്ശനസംഹൃഷ്ടോ വിസ്മയം പരമം ഗതഃ
അവനിൽ അതിവിശേഷമായ ഭയം ഉണർന്നു, ജീവൻ സംശയമായി; ദൈവദർശനത്തിൽ ആനന്ദം കൊണ്ടു, അത്ഭുതത്തിൽ മുഴുകി.
ചിന്തയഞ്ജലമധ്യസ്ഥോ മാര്കണ്ഡേയോ വിശങ്കിതഃ കിം നു സ്യാന്മമ ചിന്തേയം മോഹഃ സ്വപ്നോ ഽനുഭൂയതേ
കൈകൂപ്പി നില്ക്കുന്ന മാർകണ്ടേയൻ ആശങ്കയോടെ ചിന്തിച്ചു: 'എനിക്ക് ഇതെന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്? ഇതോരു ഭ്രമമാണോ, സ്വപ്നമാണോ അനുഭവപ്പെടുന്നത്?'
വ്യക്തമന്യതമോ ഭാവസ് തേഷാം സംഭാവിതോ മമ ന ഹീദൃശം ജഗത്ക്ലേശമ് അയുക്തം സത്യമര്ഹതി
അവർക്കു മറ്റൊരു നിലയുണ്ടാകാമെന്നു ഞാൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു. ഇങ്ങനെ ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ ദുരിതം യാഥാർത്ഥ്യവും അനാവശ്യവുമാണ്; ആരും ഇതിന് അർഹരാകരുതല്ലോ.
നഷ്ടചന്ദ്രാര്കപവനേ നഷ്ടപര്വതഭൂതലേ കതമഃ സ്യാദയം ലോക ഇതി ചിന്താമവസ്ഥിതഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കാറ്റിൽ അകന്നുപോയി, പർവതങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതായി, 'ഇങ്ങനെയൊരു ലോകം എങ്ങനെയാകും?' എന്ന ചിന്തയിൽ അവൻ മുങ്ങി നിന്നു.
ദദര്ശ ചാപി പുരുഷം സ്വപന്തം പര്വതോപമമ് സലിലേ ഽര്ധമഥോ മഗ്നം ജീമൂതമിവ സാഗരേ
അവൻ ഒരു പുരുഷനെ കണ്ടു; പർവതംപോലെ വലുതും, അർദ്ധം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി ഉറങ്ങുന്നതും, സമുദ്രത്തിൽ മേഘംപോലെ കാണപ്പെടുന്നതുമായിരുന്നു.
ജ്വലന്തമിവ തേജോഭിര് ഗോയുക്തമിവ ഭാസ്കരമ് ശര്വര്യാം ജാഗ്രതമിവ ഭാസന്തം സ്വേന തേജസാ
അവൻ തനിക്കുള്ള പ്രകാശത്തിൽ തെളിഞ്ഞു കത്തുന്നതുപോലെയും, പശുക്കളിൽ കെട്ടിയ സൂര്യനുപോലെയും, രാത്രിയിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്നതുപോലെ തിളങ്ങുന്നതുപോലെയും തോന്നി.
ദേവം ദ്രഷ്ടുമിഹായാതഃ കോ ഭവാനിതി വിസ്മയാത് തഥൈവ സ മുനിഃ കുക്ഷിം പുനരേവ പ്രവേശിതഃ
ആശ്ചര്യത്തോടെ, 'ദേവനെ കാണാൻ ഇവിടെ വന്നത് ആരാണ്?' എന്നു ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ആ മുനി വീണ്ടും അതേപോലെ വയറ്റിനുള്ളിലേക്ക് വലിച്ചുകയറിച്ചു.
സമ്പ്രവിഷ്ടഃ പുനഃ കുക്ഷിം മാര്കണ്ഡേയോ ഽതിവിസ്മയഃ തഥൈവ തു പുനര്ഭൂയോ വിജാനന്സ്വപ്നദര്ശനമ്
വയറ്റിനുള്ളിലേക്ക് വീണ്ടും കടന്ന മാര്കണ്ടേയൻ അതിശയത്തോടെ നിറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, അത് സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ട ദൃശ്യമായിരുന്നെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
സ തഥൈവ യഥാപൂര്വം യോ ധരാമടതേ പുരാ പുണ്യതീര്ഥജലോപേതാം വിവിധാന്യാശ്രമാണി ച
പഴയപ്പോലെ, പുരാതനകാലത്ത് പോലെ, അവൻ തിരുനദികളാൽ നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിലെയും വിവിധ ആശ്രമങ്ങളിലെയും സഞ്ചരിച്ചു.
ക്രതുഭിര്യജമാനാശ്ച സമാപ്തവരദക്ഷിണാന് അപശ്യദ്ദേവകുക്ഷിസ്ഥാന് യാജകാഞ്ഛതശോ ദ്വിജാന്
ദൈവത്തിന്റെ വയറ്റിനുള്ളിൽ, യാഗങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ദക്ഷിണ ലഭിച്ച യജമാനന്മാരെയും, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുന്ന നൂറുകണക്കിന് ദ്വിജന്മാരെയും അവൻ കണ്ടു.
സദ്വൃത്തമാസ്ഥിതാഃ സര്വേ വര്ണാ ബ്രാഹ്മണപൂര്വകാഃ ചത്വാരശ്ചാശ്രമാഃ സമ്യഗ് യഥോദ്ദിഷ്ടാ മയാ തവ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളും നല്ല പെരുമാറ്റത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്നു. ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ നാലു ആശ്രമങ്ങളും ശരിയായി പാലിക്കപ്പെട്ടു.
ഏവം വര്ഷശതം സാഗ്രം മാര്കണ്ഡേയസ്യ ധീമതഃ ചരതഃ പൃഥിവീം സര്വാം ന കുക്ഷ്യന്തഃ സമീക്ഷിതഃ
ഇങ്ങനെ, ശതവർഷംകൂടി മാര്കണ്ടേയൻ ഭൂമിയിൽ മുഴുവനും സഞ്ചരിച്ചു; എങ്കിലും വയറ്റിനുള്ളിൽ ഒന്നും കണ്ടില്ല.
തതഃ കദാചിദഥ വൈ പുനര്വക്ത്രാദ്വിനിഃസൃതഃ സുപ്തം ന്യഗ്രോധശാഖായാം ബാലമേകം നിരൈക്ഷത
പിന്നീട്, ഒരിക്കൽ, അവൻ വീണ്ടും വായിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നു; അപ്പോൾ ഒരു വറ്റൽമരത്തിന്റെ ശാഖയിൽ ഉറങ്ങുന്ന ഒരു കുഞ്ഞിനെ കണ്ടു.
തഥൈവൈകാര്ണവജലേ നീഹാരേണാവൃതാമ്ബരേ അവ്യഗ്രഃ ക്രീഡതേ ലോകേ സര്വഭൂതവിവര്ജിതേ
അതു പോലെ തന്നെ, ഒരൊറ്റ സമുദ്രത്തിൽ, മൂടൽമഞ്ഞിൽ ആകാശം മറഞ്ഞതും, എല്ലായ്പ്പോഴും ജീവികൾ ഇല്ലാതായ ലോകത്തിൽ ആ കുഞ്ഞ് നിർഭയമായി കളിച്ചു.