തത്ര ചാര്ഥപരാഃ സര്വേ പ്രാണിനോ രജസാ ഹതാഃ സര്വേ നൈഷ്കൃതികാഃ ക്ഷുദ്രാ ജായന്തേ രവിനന്ദന
അവിടെ എല്ലാ ജീവികളും ആസ്തി നേടാൻ മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; രാഗത്തിൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എല്ലാവരും ചെറുതും നിന്ദ്യവുമാണ്, സൂര്യപുത്രാ.
ദ്വാഭ്യാം ധര്മഃ സ്ഥിതഃ പദ്ഭ്യാമ് അധര്മസ്ത്രിഭിരുത്ഥിതഃ വിപര്യയാച്ഛനൈര്ധര്മഃ ക്ഷയമേതി കലൌ യുഗേ
അവിടെ ധർമ്മം രണ്ട് പാദത്തിലും അധർമ്മം മൂന്നു പാദത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു; മറിച്ചും പതിയെ പതിയെ ധർമ്മം ക്ഷയിച്ച് കലിയുഗത്തിൽ നശിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണ്യഭാവസ്യ തതസ് തഥൌത്സുക്യം വിശീര്യതേ വ്രതോപവാസാസ്ത്യജ്യന്തേ ദ്വാപരേ യുഗപര്യയേ
അതിനുശേഷം ബ്രാഹ്മണ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം ക്ഷയിക്കുന്നു; ഉത്സാഹവും ഇല്ലാതാകുന്നു; വ്രതങ്ങളും ഉപവാസങ്ങളും ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
തഥാ വര്ഷസഹസ്രം തു വര്ഷാണാം ദ്വേ ശതേ അപി സംധ്യയാ സഹ സംഖ്യാതം ക്രൂരം കലിയുഗം സ്മൃതമ്
അങ്ങനെ, ആയിരം വർഷവും സംധ്യയോടെ കൂടി ഇരുനൂറ് വർഷവും കൂടി എണ്ണപ്പെടുന്നു; ഇതാണ് ക്രൂരമായ കലിയുഗം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
യത്രാധര്മശ്ചതുഷ്പാദഃ സ്യാദ്ധര്മഃ പാദവിഗ്രഹഃ കാമിനസ്തപസാ ഹീനാ ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
അവിടെ അധർമ്മം നാലു കാലിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്നു, ധർമ്മം ഒരു കാലിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു. മനുഷ്യർ തപസ്സിൽ ദുർബലരായി, ആസക്തികളിൽ മുഴുകി ജനിക്കുന്നു.
നൈവാതിസാത്ത്വികഃ കശ്ചിന് ന സാധുര്ന ച സത്യവാക് നാസ്തികാ ബ്രഹ്മഭക്താ വാ ജായന്തേ തത്ര മാനവാഃ
അവിടെയുള്ളവർ ആരും അത്യന്തം ശുദ്ധരല്ല, നല്ലവരല്ല, സത്യവാദികളുമല്ല; അവിടെ അസ്തികന്മാരോ ബ്രഹ്മഭക്തരുമോ ജനിക്കുന്നില്ല.
അഹംകാരഗൃഹീതാശ്ച പ്രക്ഷീണസ്നേഹബന്ധനാഃ വിപ്രാഃ ശൂദ്രസമാചാരാഃ സന്തി സര്വേ കലൌ യുഗേ
കലിയുഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർ അഭിമാനത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായി, ബന്ധവും സ്നേഹവും ക്ഷയിച്ചവരായി, എല്ലാവരും ശൂദ്രന്മാരെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു.
ആശ്രമാണാം വിപര്യാസഃ കലൌ സമ്പരിവര്തതേ വര്ണാനാം ചൈവ സംദേഹോ യുഗാന്തേ രവിനന്ദന
രവികുലജനായ രാജാവേ, കലിയുഗത്തിൽ ആശ്രമങ്ങളുടെ ക്രമം മറിഞ്ഞുപോകുന്നു; യುಗാന്തത്തിൽ വർണ്ണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയം ഉയരുന്നു.
വിദ്യാദ്ദ്വാദശസാഹസ്രീം യുഗാഖ്യാം പൂര്വനിര്മിതാമ് ഏവം സഹസ്രപര്യന്തം തദഹര്ബ്രാഹ്മമുച്യതേ
യുഗം എന്നറിയപ്പെടുന്നത് പന്ത്രണ്ടായിരം ദൈവവർഷങ്ങളാണ്, മുമ്പ് നിർണ്ണയിച്ചതുപോലെ. അങ്ങനെ ആയിരം യുഗങ്ങൾ ചേർന്നാൽ അതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം.
തതോ ഽഹനി ഗതേ തസ്മിന് സര്വേഷാമേവ ജീവിനാമ് ശരീരനിര്വൃതിം ദൃഷ്ട്വാ ലോകസംഹാരബുദ്ധിതഃ
ആ ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ശരീരം നശിച്ചുപോകുന്നത് കണ്ടു, ലോകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാനുള്ള ചിന്ത ഉദയം ചെയ്യുന്നു.
ദേവതാനാം ച സര്വാസാം ബ്രഹ്മാദീനാം മഹീപതേ ദൈത്യാനാം ദാനവാനാം ച യക്ഷരാക്ഷസപക്ഷിണാമ്
ബ്രഹ്മാവിനെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും, ദൈത്യന്മാരുടെയും, ദാനവന്മാരുടെയും, യക്ഷന്മാരുടെയും, രാക്ഷസന്മാരുടെയും, പക്ഷികളുടെയും,
ഗന്ധര്വാണാമപ്സരസാം ഭുജംഗാനാം ച പാര്ഥിവ പര്വതാനാം നദീനാം ച പശൂനാം ചൈവ സത്തമ തിര്യഗ്യോനിഗതാനാം ച സത്ത്വാനാം കൃമിണാം തഥാ
ഗന്ധർവന്മാരുടെയും, അപ്സരസുകളുടെയും, പാമ്പുകളുടെയും, രാജാവേ, പർവ്വതങ്ങളുടെയും, നദികളുടെയും, മൃഗങ്ങളുടെയും, ഉത്തമജീവികളുടെയും, അന്യജന്മികളായ സത്യുക്കളുടെയും, കീടങ്ങളുടെയും,
മഹാഭൂതപതിഃ പഞ്ച ഹൃത്വാ ഭൂതാനി ഭൂതകൃത് ജഗത്സംഹരണാര്ഥായ കുരുതേ വൈശസം മഹത്
പഞ്ചഭൂതങ്ങളുടെ അധിപൻ, ഭൂതങ്ങളെ പിൻവലിച്ച്, ലോകസംഹാരത്തിനായി മഹത്തായ വിനാശം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ഭൂത്വാ സൂര്യശ്ചക്ഷുഷീ ചാദദാനോ ഭൂത്വാ വായുഃ പ്രാണിനാം പ്രാണജാലമ് ഭൂത്വാ വഹ്നിര്നിര്ദഹന്സര്വലോകാന് ഭൂത്വാ മേഘോ ഭൂയ ഉഗ്രോ ഽപ്യവര്ഷത്
സൂര്യനായി മാറി കാഴ്ച എടുത്തു, വായുവായി മാറി ജീവികളുടെ പ്രാണൻ ആകർഷിച്ചു, അഗ്നിയായി മാറി എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ദഹിപ്പിച്ചു, ഉഗ്രമായ മേഘമായി വീണ്ടും മഴ പെയ്യുന്നു.
ഭൂത്വാ നാരായണോ യോഗീ സത്ത്വമൂര്തിര്വിഭാവസുഃ ഗഭസ്തിഭിഃ പ്രദീപ്താഭിഃ സംശോഷയതി സാഗരാന്
നാരായണൻ എന്ന യോഗി, സത്ത്വസ്വരൂപിയായവൻ, പ്രകാശമുള്ള കിരണങ്ങളാൽ സമുദ്രങ്ങളെ ഉണക്കുന്നു.
തതഃ പീത്വാര്ണവാന് സര്വാന് നദീഃ കൂപാംശ്ച സര്വശഃ പര്വതാനാം ച സലിലം സര്വമാദായ രശ്മിഭിഃ
അതിനുശേഷം, എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളും, നദികളും, കിണറുകളും കുടിച്ചു, പർവ്വതങ്ങളിലെ വെള്ളവും കിരണങ്ങളാൽ ആകർഷിക്കുന്നു.
ഭിത്ത്വാ ഗഭസ്തിഭിശ്ചൈവ മഹീം ഗത്വാ രസാതലാത് പാതാലജലമാദായ പിബതേ രസമുത്തമമ്
കിരണങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ തുളച്ച്, പാതാളത്തിലെ വെള്ളം എടുത്ത്, അതിലെ ഉത്തമസാരവും കുടിക്കുന്നു.
മൂത്രാസൃക്ക്ലേദമ് അന്യച്ച യദസ്തി പ്രാണിഷു ധ്രുവമ് തത്സര്വമരവിന്ദാക്ഷ ആദത്തേ പുരുഷോത്തമഃ
സകല ജീവികളിലുമുള്ള മൂത്രം, രക്തം, മറ്റെല്ലാ ദ്രവങ്ങളും, കമലനയനനായ ഉത്തമപുരുഷൻ എല്ലാം ആകർഷിക്കുന്നു.
വായുശ്ച ബലവാന്ഭൂത്വാ വിധുന്വാനോ ഽഖിലം ജഗത് പ്രാണാപാനസമാനാദ്യാന് വായൂന് ആകര്ഷതേ ഹരിഃ
ശക്തനായ വായുവായി മാറി, ലോകം മുഴുവൻ കുലുക്കി, ഹരിഃ പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ തുടങ്ങിയ വായുക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നു.
തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ ഭൂതാന്യേവ ച യാനി തു ഗന്ധോ ഘ്രാണം ശരീരം ച പൃഥിവീം സംശ്രിതാ ഗുണാഃ
അതിനുശേഷം, എല്ലാ ദേവതകളും, ഭൂതങ്ങളും, ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഗന്ധം, ഘ്രാണം, ശരീരം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങളും പിൻവലിക്കപ്പെടുന്നു.
ജിഹ്വാ രസശ്ച സ്നേഹശ്ച സംശ്രിതാഃ സലിലേ ഗുണാഃ രൂപം ചക്ഷുര്വിപാകശ്ച ജ്യോതിരേവാശ്രിതാ ഗുണാഃ
ജിഹ്വ, രസം, ഈർപ്പം എന്നിവ വെള്ളത്തിൽ അടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ; രൂപം, കാഴ്ച, പാകം എന്നിവ പ്രകാശത്തിൽ അടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ;
സ്പര്ശഃ പ്രാണശ്ച ചേഷ്ടാ ച പവനേ സംശ്രിതാ ഗുണാഃ ശബ്ദഃ ശ്രോത്രം ച ഖാന്യേവ ഗഗനേ സംശ്രിതാ ഗുണാഃ
സ്പർശം, ശ്വാസം, ചലനം എന്നിവ വായുവിൽ അടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ; ശബ്ദം, ശ്രവണശക്തി, ആകാശം എന്നിവ ആകാശത്തിൽ അടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ.
ലോകമായാ ഭഗവതാ മുഹൂര്തേന വിനാശിതാ മനോ ബുദ്ധിശ്ച സര്വേഷാം ക്ഷേത്രജ്ഞശ്ചേതി യഃ ശ്രുതഃ
ഭഗവാൻ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ലോകത്തിലെ മായയും, എല്ലാവരുടെയും മനസ്സും ബുദ്ധിയും, അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന ക്ഷേത്രജ്ഞനും നശിപ്പിച്ചു.
തം വരേണ്യം പരമേഷ്ഠീ ഹൃഷീകേശമുപാശ്രിതഃ തതോ ഭഗവതസ്തസ്യ രശ്മിഭിഃ പരിവാരിതഃ
അപ്പോഴത് ഏറ്റവും ഉത്തമനും പരമേശ്വരനും ആയ ഹൃഷീകേശനെ ആശ്രയിച്ചു. പിന്നെ ഭഗവാന്റെ കിരണങ്ങൾ അവനെ ചുറ്റി നിറഞ്ഞു.
വായുനാക്രമ്യമാണാസു ദ്രുമശാഖാസു ചാശ്രിതഃ തേഷാം സംഘര്ഷണോദ്ഭൂതഃ പാവകഃ ശതധാ ജ്വലന്
കാറ്റ് തട്ടി മരച്ചില്ലകളിൽ തീ ഉണ്ടായി. ആ ചില്ലകളുടെ തമ്മിൽ തർക്കത്തിൽ നിന്നു പിറന്ന തീ നൂറു വഴികളിൽ ജ്വലിച്ചു.
അദഹച്ച തദാ സര്വം വൃതഃ സംവര്തകോ ഽനലഃ സപര്വതദ്രുമാന്ഗുല്മാംല് ലതാവല്ലീസ്തൃണാനി ച
പിന്നീട് ആ സംവർത്തകാഗ്നി എല്ലാം ചുറ്റി പിടിച്ച് പർവതങ്ങളും മരങ്ങളും ചെടികളും വള്ളികളും പുല്ലുകളും എല്ലാം കത്തിച്ചു.
ഭസ്മീകൃത്യ തതഃ സര്വാംല് ലോകാംല്ലോകഗുരുര്ഹരിഃ ഭൂയോ നിര്വാപയാമാസ യുഗാന്തേന ച കര്മണാ
അങ്ങനെ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ചാരമാക്കി ലോകഗുരുവായ ഹരി, കാലാന്ത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അതിനെ വീണ്ടും അണച്ചു.
സഹസ്രവൃഷ്ടിഃ ശതധാ ഭൂത്വാ കൃഷ്ണോ മഹാബലഃ ദിവ്യതോയേന ഹവിഷാ തര്പയാമാസ മേദിനീമ്
ശക്തിയുള്ള കൃഷ്ണൻ ആയിരം മഴയായി മാറി, ദിവ്യമായ വെള്ളം ഹോമം പോലെ ഭൂമിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
തതഃ ക്ഷീരനികായേന സ്വാദുനാ പരമാമ്ഭസാ ശിവേന പുണ്യേന മഹീ നിര്വാണമഗമത്പരമ്
അതിനുശേഷം, പാൽപോലെയുള്ള മധുരവും ശുദ്ധവും ശുഭവും പുണ്യവുമായ വെള്ളംകൊണ്ട് ഭൂമി പരമശാന്തി പ്രാപിച്ചു.
തേന രോധേന സംഛന്നാ പയസാം വര്ഷതോ ധരാ ഏകാര്ണവജലീഭൂതാ സര്വസത്ത്വവിവര്ജിതാ
ആ വെള്ളം കയറി ഭൂമിയെ മുഴുവനും മൂടി, ഭൂമി ഒറ്റ സമുദ്രമായി, എല്ലാ ജീവികളും ഇല്ലാതായി.