വാസുകിസ്തക്ഷകശ്ചൈവ കര്കോടകധനംജയൌ ഏലാമുഖഃ കാലിയശ്ച മഹാപദ്മശ്ച വീര്യവാന്
വാസുകി, തക്ഷക, കർകോടക, ധനഞ്ജയ, ഏലാമുഖ, കാലിയ, മഹാപദ്മൻ എന്ന ശക്തശാലി പാമ്പ്—
സഹസ്രശീര്ഷാ നാഗോ വൈ ഹേമതാലധ്വജഃ പ്രഭുഃ ശേഷോ ഽനന്തോ മഹാഭാഗോ ദുഷ്പ്രകമ്പ്യഃ പ്രകമ്പിതഃ
ആയിരം തലകളുള്ള, പൊന്നിന്റെ താളപ്പതാകയുള്ള, ശേഷൻ, അനന്തൻ, മഹാഭാഗ്യശാലിയും കുലുക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനും ആയ പാമ്പ് കുലുങ്ങി.
ദീപ്താന്യന്തര്ജലസ്ഥാനി പൃഥിവീധരണാനി ച തദാ ക്രുദ്ധേന മഹതാ കമ്പിതാനി സമന്തതഃ
അകത്തുള്ള വെള്ളത്തിൽ പാർക്കുന്ന ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവയും അന്നേരം വലിയ കോപത്തോടെ എല്ലാടവും കുലുക്കപ്പെട്ടു.
നാഗാസ്തേജോധരാശ്ചാപി പാതാലതലചാരിണഃ ഹിരണ്യകശിപുര്ദൈത്യസ് തദാ സംസ്പൃഷ്ടവാന്മഹീമ്
തേജസ്സുള്ള പാതാളത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പാമ്പുകൾ—all അന്നേരം ഹിരണ്യകശിപു ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ചു.
സംദഷ്ടൌഷ്ഠപുടഃ ക്രോധാദ് വാരാഹ ഇവ പൂര്വജഃ നദീ ഭാഗീരഥീ ചൈവ സരയൂഃ കൌശികീ തഥാ
മുതിർന്നവൻ കോപത്തിൽ അധരങ്ങൾ കടിച്ചു, കാട്ടുപന്നിയെപ്പോലെ നിന്നു; ഭാഗീരതി, സരയു, കൗശികി എന്നിങ്ങനെ നദികളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
യമുനാ ത്വഥ കാവേരീ കൃഷ്ണവേണാ ച നിമ്നഗാ സുവേണാ ച മഹാഭാഗാ നദീ ഗോദാവരീ തഥാ
അതിനുശേഷം യമുന, കാവേരി, കൃഷ്ണവേണ, ആഴത്തിൽ ഒഴുകുന്ന സുവേണ, മഹത്വമുള്ള ഗോദാവരി എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചര്മണ്വതീ ച സിന്ധുശ്ച തഥാ നദനദീപതിഃ കമലപ്രഭവശ്ചൈവ ശോണോ മണിനിഭോദകഃ
ചർമണ്വതി, സിന്ധു, നദികളിൽ പ്രധാനിയായവൻ, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, മണിപോലെ തിളങ്ങുന്ന വെള്ളമുള്ള ശോണ എന്ന നദി എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
നര്മദാ ശുഭതോയാ ച തഥാ വേത്രവതീ നദീ ഗോമതീ ഗോകുലാകീര്ണാ തഥാ പൂര്വസരസ്വതീ
നർമദ ശുദ്ധജലത്തോടെ, കൂടാതെ വെട്രവതി എന്ന നദിയും, പശുക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ഗോമതി, പുരാതനമായ സരസ്വതി എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മഹീ കാലമഹീ ചൈവ തമസാ പുഷ്പവാഹിനീ ജമ്ബൂദ്വീപം രത്നവടം സര്വരത്നോപശോഭിതമ്
മഹി, കാലമഹി, പൂക്കൾ ഒഴുക്കുന്ന തമസാ, ജംബുദ്വീപം, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട രത്നവടം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
സുവര്ണപ്രകടം ചൈവ സുവര്ണാകരമണ്ഡിതമ് മഹാനദം ച ലൌഹിത്യം ശൈലകാനനശോഭിതമ്
പൊന്നിന്റെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ സുവർണപ്രകടം, പൊൻ ഖനികളാൽ അലങ്കരിച്ച സുവർണാകരം, വലിയ നദിയായ ലൗഹിത്യം, പർവതങ്ങളും കാടുകളും കൊണ്ട് മനോഹരമായത്.
പത്തനം കോശകരണമ് ഋഷിവീരജനാകരമ് മാഗധാശ്ച മഹാഗ്രാമാ മുണ്ഡാഃ ശുങ്ഗാസ്തഥൈവ ച
പട്ടണം എന്ന നഗരം, ധനശേഖരം, ഋഷിമാരും വീരന്മാരും വസിക്കുന്ന സ്ഥലം, മഗധരുടെ വലിയ ഗ്രാമങ്ങൾ, മുന്ഡന്മാർ, ശുങന്മാർ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സുഹ്മാ മല്ലാ വിദേഹാശ്ച മാലവാഃ കാശികോസലാഃ ഭവനം വൈനതേയസ്യ ദൈത്യേന്ദ്രേണാഭികമ്പിതമ്
സുഹ്മന്മാർ, മല്ലന്മാർ, വിദേഹന്മാർ, മാളവന്മാർ, കാശി-കോശലന്മാർ, ഗരുഡന്റെ വാസസ്ഥലം, ദൈത്യാധിപൻ കുലുക്കിയതും അവിടെ കാണാം.
കൈലാസശിഖരാകാരം യത്കൃതം വിശ്വകര്മണാ രക്തതോയോ മഹാഭീമോ ലൌഹിത്യോ നാമ സാഗരഃ
വിശ്വകർമ്മ നിർമ്മിച്ച, കൈലാസശിഖരത്തെപ്പോലെ, ചുവപ്പു നിറമുള്ള വെള്ളം, അത്യന്തം ഭയാനകമായ ലൗഹിത്യസമുദ്രം.
ഉദയശ്ച മഹാശൈല ഉച്ഛ്രിതഃ ശതയോജനമ് സുവര്ണവേദികഃ ശ്രീമാന് മേഘപങ്ക്തിനിഷേവിതഃ
ഉയരത്തിൽ നൂറ് യോജനമെത്തുന്ന മഹാശൈലമായ ഉദയപർവതം, പൊൻപടിയുള്ളത്, ഭംഗിയാർന്നത്, മേഘങ്ങളുടെ നിരകൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയതും.
ഭ്രാജമാനോ ഽര്കസദൃശൈര് ജാതരൂപമയൈര്ദ്രുമൈഃ ശാലൈസ്താലൈസ്തമാലൈശ്ച കര്ണികാരൈശ്ച പുഷ്പിതൈഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന പൊൻമരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞത്, ശാല, താല, തമാല, പൂത്ത കർണികാരമരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും മനോഹരമായത്.
അയോമുഖശ്ച വിഖ്യാതഃ പര്വതോ ധാതുമണ്ഡിതഃ തമാലവനഗന്ധശ്ച പര്വതോ മലയഃ ശുഭഃ
പ്രശസ്തമായ അയോഗിരി, ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച പർവതം, തമാലവനങ്ങളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ ശുഭമായ മലയപർവതം.
സുരാഷ്ട്രാശ്ച സബാഹ്ലീകാഃ ശൂരാഭീരാസ്തഥൈവ ച ഭോജാഃ പാണ്ഡ്യാശ്ച വങ്ഗാശ്ച കലിങ്ഗാസ്താമ്രലിപ്തകാഃ
സുരാഷ്ട്രം, ബാഹ്ലീകവും കൂടെ, ധീരനായ ശൂരഭീരന്മാർ, ഭോജന്മാർ, പാണ്ഡ്യന്മാർ, വംഗന്മാർ, കലിംഗന്മാർ, താമ്രലിപ്തകന്മാർ എന്നിവയും.
തഥൈവൌണ്ഡ്രാശ്ച പൌണ്ഡ്രാശ്ച വാമചൂഡാഃ സകേരലാഃ ക്ഷോഭിതാസ്തേന ദൈത്യേന സദേവാശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
അതു പോലെ ഉണ്ട്രന്മാർ, പൊണ്ട്രന്മാർ, വാമചൂഡന്മാർ, കേരളക്കാരും, ആ ദൈത്യൻ കുലുക്കിയതുകൊണ്ട് ദേവന്മാരും അപ്സരസുകളും കൂടെ അലയടിച്ചു.
അഗസ്ത്യഭവനം ചൈവ യദഗമ്യം കൃതം പുരാ സിദ്ധചാരണസംഘശ്ച വിപ്രകീര്ണം മനോഹരമ്
അഗസ്ത്യന്റെ ഭവനം, ഒരിക്കൽ എത്താൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു; സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണന്മാരുടെയും കൂട്ടം ചിതറിക്കിടക്കുന്ന മനോഹരമായത്.
വിചിത്രനാനാവിഹഗം സുപുഷ്പിതമഹാദ്രുമമ് ജാതരൂപമയൈഃ ശൃങ്ഗൈര് അപ്സരോഗണനാദിതമ്
നാനാതരം അത്ഭുതപക്ഷികൾ നിറഞ്ഞത്, വലിയ പൂത്ത മരങ്ങൾ, പൊന്നാൽ നിർമ്മിതമായ ശിഖരങ്ങൾ, അപ്സരസുകളുടെ ഗാനത്തോടെ മുഴങ്ങുന്ന സ്ഥലം.
ഗിരിപുഷ്പിതകശ്ചൈവ ലക്ഷ്മീവാന്പ്രിയദര്ശനഃ ഉത്ഥിതഃ സാഗരം ഭിത്ത്വാ വിശ്രാമശ്ചന്ദ്രസൂര്യയോഃ രരാജ സുമഹാശൃങ്ഗൈര് ഗഗനം വിലിഖന്നിവ
ലക്ഷ്മിയാൽ സമൃദ്ധിയും മനോഹാരിതയും നിറഞ്ഞ ഗിരിപുഷ്പിതകപർവതം, സമുദ്രം തുളച്ച് ഉയർന്ന്, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും വിശ്രമിക്കുന്ന സ്ഥലം, വലിയ ശിഖരങ്ങൾ ആകാശം തൊടുന്ന പോലെ തിളങ്ങി.
ചന്ദ്രസൂര്യാംശുസംകാശൈഃ സാഗരാമ്ബുസമാവൃതൈഃ വിദ്യുത്വാന്സര്വതഃ ശ്രീമാന് ആയതഃ ശതയോജനമ്
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെ പ്രകാശമുള്ളത്, സമുദ്രജലത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടത്, എല്ലാടും മിന്നൽപോലെ തിളങ്ങുന്ന ഭംഗിയാർന്നത്, നൂറ് യോജനം നീളത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിദ്യുതാം യത്ര സംപാതാ നിപാത്യന്തേ നഗോത്തമേ ഋഷഭഃ പര്വതശ്ചൈവ ശ്രീമാന്വൃഷഭസംജ്ഞിതഃ
മിന്നലുകൾ പതിക്കുന്ന ഉയർന്ന പർവതത്തിൽ, ശ്രേഷ്ഠനായ വൃഷഭപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു.
കുഞ്ജരഃ പര്വതഃ ശ്രീമാന് യത്രാഗസ്ത്യഗൃഹം ശുഭമ് വിശാലാക്ഷശ്ച ദുര്ധര്ഷഃ സര്പാണാമാലയഃ പുരീ
അവിടെ കുഞ്ചരപർവതം ഭംഗിയായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെയാണ് അഗസ്ത്യന്റെ പുണ്യമായ വാസസ്ഥലം. വിശാലമായ കണ്ണുകളും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപവും ഉള്ള ഈ പർവതം പാമ്പുകളുടെ വാസസ്ഥലമായ ഒരു നഗരം കൂടിയാണ്.
തഥാ ഭോഗവതീ ചാപി ദൈത്യേന്ദ്രേണാഭികമ്പിതാ മഹാസേനോ ഗിരിശ്ചൈവ പാരിയാത്രശ്ച പര്വതഃ
അതു പോലെ, ദൈത്യാധിപൻ ആകമ്പനം വരുത്തിയ ഭോഗവതിയും, മഹാസേനപർവതവും, പാരിയാത്രപർവതവും അവിടെയുണ്ട്.
ചക്രവാംശ്ച ഗിരിശ്രേഷ്ഠോ വാരാഹശ്ചൈവ പര്വതഃ പ്രാഗ്ജ്യൌതിഷപുരം ചാപി ജാതരൂപമയം ശുഭമ്
ചക്രവാൻ എന്ന ശ്രേഷ്ഠപർവതവും, വാരാഹപർവതവും, അതുപോലെ സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിതമായ മനോഹരമായ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷപുരവും അവിടെയുണ്ട്.
യസ്മിന്വസതി ദുഷ്ടാത്മാ നരകോ നാമ ദാനവഃ മേഘശ്ച പര്വതശ്രേഷ്ഠോ മേഘഗമ്ഭീരനിഃസ്വനഃ
അവിടെയാണ് ദുഷ്ടഹൃദയനായ നരകാസുരൻ വസിക്കുന്നത്; മേഘപർവതം അതിന്റെ ഗംഭീരമായ ഇടിമുഴക്കത്തോടെ മുഴങ്ങുന്നു.
ഷഷ്ടിസ്തത്ര സഹസ്രാണി പര്വതാനാം ദ്വിജോത്തമാഃ തരുണാദിത്യസംകാശോ മേരുസ്തത്ര മഹാഗിരിഃ
അവിട് അറുപതിനായിരം പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, അവയിൽ യുവസൂര്യന്റെ പ്രകാശം പോലെ തിളങ്ങുന്ന മഹാപർവതമായ മേരു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
യക്ഷരാക്ഷസഗന്ധര്വൈര് നിത്യം സേവിതകംദരഃ ഹേമഗര്ഭോ മഹാശൈലസ് തഥാ ഹേമസഖോ ഗിരിഃ
അവിടത്തെ ഗുഹകൾ യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ എന്നിവരാൽ എപ്പോഴും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവിടെയാണ് ഹെമഗർഭപർവതവും, അതുപോലെ ഹെമസഖപർവതവും.
കൈലാസശ്ചൈവ ശൈലേന്ദ്രോ ദാനവേന്ദ്രേണ കമ്പിതഃ ഹേമപുഷ്കരസംഛന്നം തേന വൈഖാനസം സരഃ
കൈലാസം എന്ന പർവതാധിപൻ ദാനവരാജാവിനാൽ ആകമ്പനം വരുത്തപ്പെട്ടു; അവിടെയാണ് സ്വർണ്ണത്തുമ്പികൾ നിറഞ്ഞ വൈഖാനസസരസ്സും.