അപൃച്ഛത്സാധു തേ ഭാവോ ഗിരിപുത്രി ന കൃത്രിമഃ യാ ത്വം മദാശയം ജ്ഞാത്വാ പ്രാപ്തേഹ വരവര്ണിനീ
"നിന്റെ മനോഭാവം സത്യസന്ധമാണ്, പർവ്വതപുത്രിയേ; കൃത്രിമമല്ല. എന്റെ മനസ്സ് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് നീ ഇവിടെ വന്നതുകൊണ്ട്, നീയൊരു മനോഹരവണ്ണയാണല്ലോ," എന്ന് അവൻ ചോദിച്ചു.
ത്വയാ വിരഹിതം ശൂന്യം മന്യമാനോ ജഗത്ത്രയമ് പ്രാപ്താ പ്രസന്നവദനാ യുക്തമേവംവിധം ത്വയി
"നീ ഇല്ലാതെ മൂന്നു ലോകവും ശൂന്യമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതിയപ്പോൾ, സന്തോഷമുള്ള മുഖത്തോടെ നീ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെയുള്ള പെരുമാറ്റം നിനക്കു യോജിച്ചതാണ്."
ഇത്യുക്തോ ദാനവേന്ദ്രസ്തു തദാഭാഷത്സ്മയഞ്ഛനൈഃ ന ചാബുധ്യദഭിജ്ഞാനം പ്രായസ്ത്രിപുരഘാതിനഃ
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ദാനവരുടെ രാജാവ് അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു. എങ്കിലും, ത്രിപുരനെ സംഹരിച്ചവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം അവൻ തിരിച്ചറിയാൻ സാധിച്ചില്ല.
യാതാസ്മ്യഹം തപശ്ചര്തും വാല്ലഭ്യായ തവാതുലമ് രതിശ്ച തത്ര മേ നാഭൂത് തതഃ പ്രാപ്താ ത്വദന്തികമ്
നിന്റെ അപാരമായ അനുഗ്രഹം നേടാൻ ഞാൻ കഠിനതപസ്സിന് പോയിരുന്നു. എന്നാൽ അവിടെ എനിക്ക് സന്തോഷം ലഭിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്റെ അടുക്കൽ വന്നത്.
ഇത്യുക്തഃ ശംകരഃ ശങ്കാം കാംചിത്പ്രാപ്യാവധാരയത് ഹൃദയേന സമാധായ ദേവഃ പ്രഹസിതാനനഃ
ഇങ്ങനെ കേട്ടശേഷം ശങ്കരൻക്ക് സംശയം തോന്നി. മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, ദേവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ആ കാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചു.
കുപിതാ മയി തന്വങ്ഗീ പ്രകൃത്യാ ച ദൃഢവ്രതാ അപ്രാപ്തകാമാ സമ്പ്രാപ്താ കിമേതത്സംശയോ മമ
അവൾ എന്നിൽ കോപിച്ചിരിക്കുന്നു; സുന്ദരിയായ അവൾ സ്വഭാവത്തിൽ ദൃഢനിശ്ചയമുള്ളവളാണ്. ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാതെ വന്നതുകൊണ്ടാണ് അവളുടെ ഈ നില. ഇതിൽ എനിക്ക് എന്ത് സംശയമുണ്ട്?
ഇതി ചിന്ത്യ ഹരസ്തസ്യാ അഭിജ്ഞാനം വിധാരയന് നാപശ്യദ്വാമപാര്ശ്വേ തു തദങ്ഗേ പദ്മലക്ഷണമ്
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചശേഷം ഹരൻ അവളിൽ തിരിച്ചറിയാനുള്ള അടയാളം അന്വേഷിച്ചു. പക്ഷേ, അവളുടെ ഇടതുഭാഗത്ത് കമലത്തിന്റെ ചിഹ്നം കണ്ടില്ല.
ലോമാവര്തം തു രചിതം തതോ ദേവഃ പിനാകധൃക് അബുധ്യദ്ദാനവീം മായാമ് ആകാരം ഗൂഹയംസ്തതഃ
അതിനുശേഷം, പിനാകധാരിയായ ദേവൻ അവിടെ രചിച്ചിരുന്ന രോമവർത്തം കണ്ടു. അപ്പോൾ ദാനവിയുടെ മായയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, തന്റെ സ്വരൂപം മറച്ചു.
മേഢ്രേ വജ്രാസ്ത്രമാദായ ദാനവം തമസൂദയത് അബുധ്യദ്വീരകോ നൈവ ദാനവേന്ദ്രം നിഷൂദിതമ്
അവൻ തന്റെ മേൽഭാഗത്ത് വജ്രായുധം എടുത്ത് ആ ദാനവനെ സംഹരിച്ചു. എങ്കിലും വീരകൻ ദാനവരാജാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
ഹരേണ സൂദിതം ദൃഷ്ട്വാ സ്ത്രീരൂപം ദാനവേശ്വരമ് അപരിച്ഛിന്നതത്ത്വാര്ഥാ ശൈലപുത്ര്യൈ ന്യവേദയത്
ഹരൻ സ്ത്രീരൂപത്തിൽ ദാനവനാഥനെ സംഹരിച്ചത് കണ്ടു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥതത്വം മനസ്സിലാക്കാതെ, അവൻ അതു പർവ്വതപുത്രിയോട് അറിയിച്ചു.
ദൂതേന മാരുതേനാശുഗാമിനാ നഗദേവതാ ശ്രുത്വാ വായുമുഖാദ്ദേവീ ക്രോധരക്തവിലോചനാ അശപദ്വീരകം പുത്രം ഹൃദയേന വിദൂയതാ
വായുവിന്റെ മുഖംപോലുള്ള ദൂതൻ വേഗത്തിൽ വാർത്ത പറഞ്ഞപ്പോൾ, പർവ്വതദേവി കേട്ടു. കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ഹൃദയം വേദനയോടെ, ദേവി തന്റെ മകൻ വീരകനെ ശപിച്ചു.
മാതരം മാ പരിത്യജ്യ യസ്മാത്ത്വം സ്നേഹവിക്ലവാമ് വിഹിതാവസരഃ സ്ത്രീണാം ശംകരസ്യ രഹോവിധൌ
നിന്റെ അമ്മയെ, Sneham നിറഞ്ഞവളെ, ഉപേക്ഷിച്ച് നീ പോയതുകൊണ്ടും, സ്ത്രീകൾക്ക് ശങ്കരനുമായി രഹസ്യമായി കൂടിച്ചേരാനുള്ള അവസരം ഒരുക്കിയതുകൊണ്ടും—
തസ്മാത്തേ പരുഷാ രൂക്ഷാ ജഡാ ഹൃദയവര്ജിതാ ഗണേശ ക്ഷാരസദൃശീ ശിലാ മാതാ ഭവിഷ്യതി
അതുകൊണ്ട്, ഗണേശാ, നിന്റെ അമ്മ ഇനി കടുപ്പമുള്ളതും, കഠിനവും, മനസ്സില്ലാത്തതും, ഉപ്പുപോലെയും കല്ലുപോലെയും ആകും.
നിമിത്തമേതദ്വിഖ്യാതം വീരകസ്യ ശിലോദയേ സോ ഽഭവത്പ്രക്രമേണൈവ വിചിത്രാഖ്യാനസംശ്രയഃ
വീരകന്റെ കല്ലായി മാറിയതിന്റെ കാരണം ഇതാണ് എന്നത് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടുന്ന കാര്യമാണ്. അങ്ങനെ, സമയം കടന്നപ്പോൾ, അവൻ അത്ഭുതകഥകളുടെ ഭാഗമായിത്തീർന്നു.
ഏവമുത്സൃഷ്ടശപായാ ഗിരിപുത്ര്യാസ്ത്വനന്തരമ് നിര്ജഗാമ മുഖാത്ക്രോധഃ സിംഹരൂപീ മഹാബലഃ
ഇങ്ങനെ പർവ്വതപുത്രി ശാപം ഉച്ചരിച്ച ഉടനെ, അവളുടെ വായിൽ നിന്നു അതിക്രമശാലിയായ ഒരു സിംഹരൂപത്തിലുള്ള കോപം പുറത്ത് വന്നു.
സ തു സിംഹഃ കരാലാസ്യോ ജടാജടിലകംധരഃ പ്രോദ്ധൂതലമ്ബലാങ്ഗൂലോ ദംഷ്ട്രോത്കടമുഖാതടഃ
ആ സിംഹം ഭയാനകമായ മുഖം, കട്ടിയുള്ള ജടകൾ കഴുത്തിൽ, ഉയർത്തിയതും തൂങ്ങിയതുമായ വാൽ, ഭയങ്കരമായ പല്ലുകളും വായുംകൊണ്ടു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വ്യാദിതാസ്യോ ലലജ്ജിഹ്വഃ ക്ഷാമകുക്ഷിശ്ചിഖാദിഷുഃ തസ്യാശു വര്തിതും ദേവീ വ്യവസ്യത സതീ തദാ
വായിൽ നിന്ന് നാവു പുറത്തു കിടക്കുന്ന അവൻ, ക്ഷീണിച്ച വയറും, അഗ്നിയെ പോലെ ദഹിക്കുന്ന സ്വഭാവവും—all, ദേവി സതീ അതിനെ ഉടൻ കീഴടക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ജ്ഞാത്വാ മനോഗതം തസ്യാ ഭഗവാംശ്ചതുരാനനഃ ആജഗാമാശ്രമപദം സംപദാമാശ്രയം തദാ ആഗമ്യോവാച ദേവേശോ ഗിരിജാം സ്പഷ്ടയാ ഗിരാ
അവളുടെ മനസ്സിലുള്ള ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി, നാലുമുഖനായ ഭഗവാൻ സമ്പത്തിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വന്നു. എത്തിയശേഷം, ദേവതകളുടെ പ്രഭു ഗിരിജയോട് വ്യക്തമായി സംസാരിച്ചു.
കിം പുത്രി പ്രാപ്തുകാമാസി കിമലഭ്യം ദദാമി തേ വിരമ്യതാമ് അതിക്ലേശാത് തപസോ ഽസ്മാന്മദാജ്ഞയാ
മകളേ, നീ നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്താണ്? എനിക്ക് നിന്നു തരാൻ കഴിയാത്തത് എന്താണ്? എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഈ അതികഠിനമായ തപസ്സു നിർത്തുക.
തച്ഛ്രുത്വോവാച ഗിരിജാ ഗുരോര്ഗൌരത്വഗര്ഭിതമ് വാക്യം വാചാ ചിരോദ്ഗീര്ണവര്ണനിര്ണീതവാഞ്ഛിതമ്
അത് കേട്ടശേഷം, ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്തിന്റെ ഭാരവും, ദീർഘകാലം മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ച ആഗ്രഹവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകളിൽ ഗിരിജ മറുപടി പറഞ്ഞു.
തപസാ ദുഷ്കരേണാപ്തഃ പതിത്വേ ശംകരോ മയാ സ മാം ശ്യാമലവര്ണേതി ബഹുശഃ പ്രോക്തവാന്ഭവഃ
കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ ഞാൻ ശംകരനെ ഭർത്താവായി നേടുകയുണ്ടായി. എന്നിരുന്നാലും, അവൻ പലപ്പോഴും എന്നെ 'കറുത്തവളെ' എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നതാണ്.
സ്യാമഹം കാഞ്ചനാകാരാ വാല്ലഭ്യേന ച സംയുതാ ഭര്തുര്ഭൂതപതേരങ്ഗമ് ഏകതോ നിര്വിശേ ഽങ്ഗവത്
ഞാൻ പൊന്നുപോലെയുള്ള രൂപം കൈവരിച്ച്, പ്രിയഭർത്താവിനൊപ്പം ഐക്യമായ്, ഭവാന്റെ ഓരോ അവയവത്തിലും സമമായിരിക്കട്ടെ.
തസ്യാസ്തദ്ഭാഷിതം ശ്രുത്വാ പ്രോവാച കമലാസനഃ ഏവം ഭവ ത്വം ഭൂയശ്ച ഭര്തൃദേഹാര്ധധാരിണീ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കമലാസനനായ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ; കൂടാതെ, ഭർത്താവിന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പാതി നീ വഹിക്കുമെന്നും വരം ലഭിക്കട്ടെ.'
തതസ്തത്യാജ ഭൃങ്ഗാങ്ഗം ഫുല്ലനീലോത്പലത്വചമ്
അതിനുശേഷം, അവൾ പൂത്ത നീലനീർമ്മലരിയുടെ നിറംപോലെയുള്ള കറുത്ത രൂപം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ത്വചാ സാ ചാഭവദ്ദീപ്താ ഘണ്ടാഹസ്താ ത്രിലോചനാ നാനാഭരണപൂര്ണാങ്ഗീ പീതകൌശേയധാരിണീ
അവൾ പ്രകാശമുള്ള ചർമ്മം, കൈയിൽ ഘണ്ടയുമായി, മൂന്നു കണ്ണുകളോടെ, വിവിധാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച അവയവങ്ങളോടെ, മഞ്ഞ പാറ്റുപുടവയണിഞ്ഞവളായി മാറി.
താമബ്രവീത്തതോ ബ്രഹ്മാ ദേവീം നീലാമ്ബുജത്വിഷമ് നിശേ ഭൂധരജാദേഹസമ്പര്കാത് ത്വം മമാജ്ഞയാ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവു, നീലനീർമ്മലരിയുടെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള ദേവിയെ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മലയുടെ പൊടിയുമായി ബന്ധംപറ്റി രാത്രിയിൽ നിന്നാണ് നീ ജനിച്ചത്.'
സമ്പ്രാപ്താ കൃതകൃത്യത്വമ് ഏകാനംശാ പുരാ ഹ്യസി യ ഏഷ സിംഹഃ പ്രോദ്ഭൂതോ ദേവ്യാഃ ക്രോധാദ്വരാനനേ
'നീ ഇപ്പോൾ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കിയ ഒരേകാന്തഭാഗം ആയിരിക്കുന്നു; പുരാതനകാലത്ത്, ഈ സിംഹം ദേവിയുടെ കോപത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്, സുന്ദരമുഖിയേ.'
സ തേ ഽസ്തു വാഹനം ദേവി കേതൌ ചാസ്തു മഹാബലഃ ഗച്ഛ വിന്ധ്യാചലം തത്ര സുരകാര്യം കരിഷ്യസി
'അവൻ നിന്റെ വാഹനമായിരിക്കട്ടെ, ദേവിയേ, യുദ്ധത്തിൽ മഹാബലവാനായിരിക്കും. നീ വിന്ധ്യപർവതത്തിലേക്ക് പോവുക; അവിടെ ദേവന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ നീ നിർവഹിക്കണം.'
പഞ്ചാലോ നാമ യക്ഷോ ഽയം യക്ഷലക്ഷപദാനുഗഃ ദത്തസ്തേ കിംകരോ ദേവി മയാ മായാശതൈര്യുതഃ
'പഞ്ചാലൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഈ യക്ഷൻ, യക്ഷരാജാവിന്റെ അനുയായി, നൂറുകണക്കിന് മായാവിദ്യകൾ ഉള്ളവനായി, ദേവിയേ, ഞാൻ നിനക്കു സേവകനായി നൽകുന്നു.'
ഇത്യുക്താ കൌശികീ ദേവീ വിന്ധ്യശൈലം ജഗാമ ഹ ഉമാപി പ്രാപ്തസംകല്പാ ജഗാമ ഗിരിശാന്തികമ്
ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, കൗശികി ദേവി വിന്ധ്യപർവതത്തിലേക്ക് പോയി; ഉമയും, ആഗ്രഹം പൂർത്തിയായവളായി, ഗിരിശന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.